دوره 23، شماره 68 - ( 1-1402 )                   جلد 23 شماره 68 صفحات 98دوره81فصل__Se | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Hosinpoor Z, Shamsipour A, Karimi M, khoshakhlagh F. (2023). Statistical analysis of heat waves in the southern slopes of Alborz. jgs. 23(68), : 5 doi:10.52547/jgs.23.68.81
URL: http://jgs.khu.ac.ir/article-1-3387-fa.html
حسین پور زینب، شمسی پور علی اکبر، کریمی مصطفی، خوش اخلاق فرامرز.(1402). تحلیل آماری امواج گرمایی در دامنه های جنوبی البرز تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی 23 (68) :98-81 10.52547/jgs.23.68.81

URL: http://jgs.khu.ac.ir/article-1-3387-fa.html


1- دانشجوی دکتری جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیای دانشگاه تهران، خ وصال شیرازی، کوچه آذین، پلاک 1
2- دانشیار گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیای دانشگاه تهران، خ وصال شیرازی، کوچه آذین، پلاک 1
3- استادیار گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیای دانشگاه تهران، خ وصال شیرازی، کوچه آذین، پلاک 1 ، Mostafakarimi.a@ut.ac.ir
چکیده:   (9061 مشاهده)
 هدف پژوهش تبیین فراوانی، توزیع زمانی، استمرار امواج گرمایی و شناسایی روند رخداد آن در دامنه­های جنوبی البرز مرکزی است. بنابراین با استفاده از روش­های آماری و داده­های دمای بیشینه روزانه ایستگاه­های همدیدی تهران (مهرآباد)، قزوین و سمنان برای دوره آماری 30 ساله (2016-1986) مشخصه­های ذکر شده استخراج گردید، در گام نخست برای شناخت میزان تغییرپذیری و آگاهی از روند ماهانه دماهای بیشینه در دوره مورد پژوهش از روش ناپارامتری من کندال استفاده گردید. در ادامه برای شناسایی شدت، دوام و بسامد رخداد امواج گرمایی از نمایه­های صدک (95. 98) و انحراف نرمال شده دما (NTD) استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که فراوانی موج­های گرمایی کوتاه مدت بیشتر بوده است. بیشترین فراوانی مربوط به امواج 2 روزه بوده، و به ترتیب ایستگاه­های تهران (مهرآباد)، سمنان و قزوین فراوانی رخداد بیشتری دارند. بیشترین فراوانی رخداد سالانه به ترتیب در ایستگاه تهران (11موج در سال 2010)، در سمنان (9 موج در سال 2015) و  قزوین (7 موج در سال 2015) شناسایی شد. بالاترین فراوانی ماهانه رخداد امواج گرمایی در ماه­های ژوئن و سپتامبر ثبت شده است. بیشترین تداوم (15 روزه) در ماه مارس  2008 با روش صدک در ایستگاه مهرآباد بدست آمد. در روش انحراف نرمال شده دما در سال 2008 به صورت یک موج گرم (12روزه) محاسبه شد. بالاترین فراوانی سالانه رخداد اموج گرمایی در هر سه ایستگاه در سال 2015 رخداد داده است. واکاویی روند حاکی از افزایش رخداد امواج گرمایی در دوره سرد سال  بوده، اما در دیگر فصل­ها روند تغییرات معنی­داری بدست نیامد. بطوریکه گویای کاهش شدت سرمای زمستانه در دامنه­های جنوب البرز است. نتایج حاصل از دو روش نشان داد که در روش انحراف نرمال شده دما تعداد موج­های گرمایی بیشتری نسبت به روش صدک ثبت گردید، ولی با این وجود در روش صدک شناسایی موج­های گرمایی  در دوره سرد سال نمایان­تر بوده است.
شماره‌ی مقاله: 5
متن کامل [PDF 984 kb]   (1813 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: اب و هواشناسی

فهرست منابع
1. اسدی، اشرف؛ مسعودیان، ابولفضل. (1393.) پهنه¬بندی ایران بر پایه دماهای فرین بالا، مجله فیزیک زمین و فضا، 40(4): 168-155.
2. اسماعیل¬نژاد، مرتضی؛ خسروی، محمود؛ علیجانی، بهلول؛ مسعودیان، ابولفضل. (1392). شناسایی امواج گرمایی ایران، مجله جغرافیا و توسعه ، 11 (33): 54-39.
3. امیدوار، کمال؛ ابراهیمی، رضا؛ کیخسروی کیانی، محمد؛ لکزاشکور، قاسم. (1395). اثر گرمایش جهانی برتغییرات دمای ایران تحت مدل دینامیکی EH5OM، نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، 16(43): 195-216.
4. براتی، غلامرضا؛ موسوی، سید شفیع. (1384). جابجایی مکانی موج¬های زمستانی گرما در ایران، مجله جغرافیا و توسعه، 3(5):52-41.
5. جهانبخش، سعید؛ قویدل، فاطمه؛ اشجعی، محمد. (1395). شناسایی، طبقه بندی و تحلیل همدیدی امواج گرمایی به منظور کاهش مخاطرات انسانی در شمال غرب ایران، دانش مخاطرات، 2 (4):391- 377.
6. چراغی رودی، مسلم. (1391). تحلیل سینوپتیک امواج سرما و گرما در ایستگاه¬های منتخب جنوب غرب ایران، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی.
7. حاتمی¬زرنه، داریوش؛ حجازی زاده، زهرا ؛ ناصرزاده، محمدحسین. (1398). تحلیل نوسانات زمانی امواج گرمایی منطقه¬ی شمالغرب ایران و ارتباط آن¬ها با گازهای گلخانه¬ای و ناهنجاری¬های دمایی کره¬ی زمین، نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی 19 (52): 56-35.
8. حجام، سهراب؛ خوشخو، یونس؛ شمس¬الدین وندی، رضا. (1387). تحلیل روند تغییرات بارندگی¬های فصلی و سالانه چند ایستگاه منتخب در حوزه مرکزی ایران با استفاده از روش¬های ناپارامتری، مجله پژوهش¬های جغرافیایی، (64): 168-157.
9. دارند، محمد. (1393). شناسایی و تحلیل زمانی- مکانی امواج گرمایی ایران زمین، فصلنامه جغرافیا و توسعه، 19(35): 180- 167.
10. دوستان، رضا؛ اعتمادیان، الهه. ( 1396). تحلیل فضایی امواج گرمایی ایران، نشریه تحلیل فضایی مخاطرات محیطی، 4(1): 32-17.
11. شادمان، حسن. (1391). تحلیل همدید موج¬های گرمایی فراگیر در ایران، پایان نامه کارشناسی ارشد، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان.
12. صادقی، سلیمان؛ دوستان، رضا؛ صانعی، معصومه. ( 1394). تحلیل فضایی- زمانی امواج گرمایی خراسان رضوی، فصلنامه جغرافیایی سرزمین، 12(47): 32-17.
13. قویدل رحیمی، یوسف؛ سپه وند، راضیه؛ فرج زاده اصل، منوچهر.( 1393). شناسایی و تحلیل همدید امواج گرمایی فرین غرب ایران، پژوهش¬های دانش زمین، 5(18): 10-1.
14. قویدل رحیمی، یوسف؛ فرج زاده، منوچهر؛ مطلبی، سلماز. (1395).تحلیل آماری و سینوپتیک امواج سرمایی منطقه شمال¬غرب، نشریه تحقیقات کاربری علوم جغرافیایی،16 (40):46- 29.
15. قویدل¬رحیمی، یوسف. (1390). شناسایی، طبقه¬بندی و تحلیل همدید موج ابرگرم تابستان 1389 ایران، مطالعات جغرافیایی مناطق خشک، (3): 100-85.
16. الماسی، فائقه؛ طاوسی، تقی؛ حسین¬آبادی، نسرین. (1395). واکاوی رفتار و تغییرات بسامد رخداد امواج گرمایی شهر اهواز، مجله آمایش جغرافیایی فضا، 6 (19):150-137.
17. مجرد، فیروز؛ معصوم¬پور، جعفر؛ رستمی، طیبه. (1394). تحلیل آماری ـ همدیدی امواج گرمایی بالای 40 درجه سلسیوس در غرب ایران، جغرافیا و مخاطرات محیطی، (13): 58-41.
18. ورشاویان، وحید؛ خلیلی، علی؛ قهرمان، نوذر؛ حجام، سهراب. (1390). بررسی روند تغییرات مقادیر حدی دمای حداقل، حداکثر و میانگین روزانه در نمونه اقلیمی ایران، مجله فیزیک زمین و فضا، 37(1): 169-179.
19. یزدان¬پناه، حجت الله؛ علیزاده، تیمور. (1390). برآورد احتمال وقوع امواج گرمایی با دوره¬های تداوم مختلف در استان کرمان به کمک زنجیره مارکوف، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، (3): 71-52.
20. Croitoru A, Piticar A, Ciupertea A, Rosca C. 2016. Change in heat waves indices in Romania over the period1961-2015, Journal of Global and Planetary Change, Romania, 146: 109-121. [DOI:10.1016/j.gloplacha.2016.08.016]
21. Cony M, Martin L. 2010. Synoptic patterns that contribute to extremely hot days in Europe, Journal of Atmosfera, Mexico, 23: 295-306.
22. Degaetano A, Allen J. 2002. Trends in twentieth-century extremes across the United States, Journal of Climate, 15: 3188-3205. https://doi.org/10.1175/1520-0442(2002)015<3188:TITCTE>2.0.CO;2 [DOI:10.1175/1520-0442(2002)0152.0.CO;2]
23. Fujibe F, Yamazaki N, Kobayashi K, Nakamigawa H. 2007. long-term changes of temperature extremes and day-to-day variability in Japan, Journal of Meteorology and Geophysics, 58: 63-72, DOI: 10.2467/mripapers.58.63. [DOI:10.2467/mripapers.58.63]
24. Huth R, Pokorna L. 2000. AGCM simulation of heatwaves, dry spells, and thire relationships to circulation, Journal of Climate Change, 46: 29-60. [DOI:10.1023/A:1005633925903]
25. Kadokura S, Kato, H. 2005. Seasonal/Regional variation of variability characteristic of daily maximum/minimum temperatures in Japan observed and reproduced by RegCM nested in NCAR- CSM, Journal of the Meteorological Society of Japan, 83: 69-87. [DOI:10.2151/jmsj.83.69]
26. Karl T, Quayle R. 1981. Heat wave and in historical perspective, Journal of Monthly Weather Review, 109: 2055-2073. https://doi.org/10.1175/1520-0493(1981)109<2055:TSHWAD>2.0.CO;2 [DOI:10.1175/1520-0493(1981)1092.0.CO;2]
27. Kestin T. 2000. Variations of Australian Climate and Extremes, PhD Thesis, Monash University.
28. Kovast SR, Ebi LK. 2006. Heat waves and public health in Europe, Journal of Public Health, 16: 592-599. [DOI:10.1093/eurpub/ckl049] [PMID] []
29. Plummer N, Salinger M, Nicholls N, Suppiah R, Hennessy K, Leighton R, Trewin B, Page C, Lough J. 1999. Changes in Climate extremes over the Australian region and New Zealand during the Twentiethcentury, Journal of climate change, 42: 183-202. [DOI:10.1023/A:1005472418209]
30. Rafael O, Garcla C, Adalberto M, Ernesto J. 2009, Heat Waves and heat days in an arid city in the northwest of Mexico current trends and in Climate Change Scenarios, Int ernational Journal of Biometeorol, 54: 335- 354. [DOI:10.1007/s00484-009-0283-7] [PMID]
31. Robinson P. 2001. on the definition of a heat wave, Journal of Applied Meteorology.Carolina, 40: 762-775. https://doi.org/10.1175/1520-0450(2001)040<0762:OTDOAH>2.0.CO;2 [DOI:10.1175/1520-0450(2001)0402.0.CO;2] []
32. Ting D, Weihong Q, Zhongwei Y. 2010. Changes in hot days and heat waves in China during 1967-2007, International Journal of Climatology, 30: 1452-1462. [DOI:10.1002/joc.1989]
33. Smith k. (6th Edition). 2013. Environmental Hazards Assessing Risk and Reducing Disaster, Routledge, New York. [DOI:10.4324/9780203805305]
34. Unkasevic M, Tosic I. 2009. an analysis of heat waves in Serbia, Journal of Global and planetary change, 65: 17-26. [DOI:10.1016/j.gloplacha.2008.10.009]

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وبگاه متعلق به تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی است.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 | Journal of Applied Researches in Geographical Sciences

Designed & Developed by : Yektaweb

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons — Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0)