تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

تدوین و ارائه استراتژی ملی جمهوری اسلامی ایران بر اساس ویژگی‌های ژئوپلیتیکی آن

نویسندگان
حسن کامران دستجردی
علی اکبر رضوی حسین آباد
کیومرث یزدانپناه درو
10.61882/jgs.26.80.11
چکیده
کشور ایران با بنیان­های ژئوپلیتیک که متاثر از جغرافیای آن است، در طول تاریخ همیشه مورد توجه کشورهای جهان و به ویژه قدرت­های جهانی بوده است. استفاده از این ظرفیت و شرایط در جهت رونق اقتصادی کشور بستگی به توانایی دولتمردان و نوع و ساختار نظام­های حکومتی در تدوین سیاست خارجی داشته است که چقدر توانسته­اند در جهت دگرگونی فضای اجتماعی و شیوه معیشت اقتصادی مردم موثر باشند.از این رو این پزوهش با شیوه بنیادی و از نوع نظری به تحلیل تدوین و ارائه استراتژی ملی جمهوری اسلامی ایران بر اساس ویژگی های ژئوپلیتیکی آن پرداخته است. نتایج این ‍پژوهش نشان می دهد که روح حاکم بر آن با توجه با ساختاری در که بر آن مترتب است (دولتی بودن)، اقتصادی بدون توجه به زیرساخت­های جغرافیایی و ژئوپلیتیکی است و این عرصه سیاست خارجی نه تنها نتوانسته موفقیت کسب نماید بلکه منفعل و درون نگر شده و از تاثیرگذاری و پویایی باز مانده است. در حالی که با نگاهی به پایه های ژئوپلیتیک و جغرافیای ایران در می یابیم که موقعیت ژئوپلیتیک آن اثرگذاری جهانی و در پایین تر از سطح منطقه ای نمی­باشند.
کلیدواژه‌ها
استراتژی ملی
ژئوپلیتیک ایران
سیاست خارجی

عنوان مقاله English

Compiling and presenting the national strategy of the Islamic Republic of Iran based on its geopolitical characteristics

نویسندگان English

hassan kamran dastjerdi
ali akbar razavi hosseinabad
Kyomarth yazdanpanah
چکیده English

The country of Iran, with its geopolitical foundations, which is influenced by its geography, has always been the focus of the countries of the world, especially the world powers, throughout history. The use of this capacity and conditions for the economic prosperity of the country depended on the ability of the statesmen and the type and structure of the government systems in formulating foreign policy, and how effective they were in changing the social environment and the way of economic livelihood of the people. In a fundamental and theoretical way, this thesis has analyzed the formulation and presentation of the national strategy of the Islamic Republic of Iran based on its geopolitical characteristics.

The results of this research show that the spirit that governs it according to the structure it entails (statehood), is economic regardless of geographical and geopolitical infrastructure, and this field of foreign policy has not only failed to achieve success, but is also passive. And it has become introspective and stopped from being effective and dynamic. While looking at Iran's geopolitical and geographical foundations, we find that its geopolitical position does not have a global effect and is not below the regional level.

کلیدواژه‌ها English

National strategy
geopolitics of Iran
foreign policy
احمدی، عباس .(1390). ایران انقلاب اسلامی و ژئوپلیتیک شیعه. تهران: انتشارات موسسه اندیشه سازان نور، 263.
احمدی، عباس .(1390). ایران انقلاب اسلامی و ژئوپلیتیک شیعه. تهران: انتشارات موسسه اندیشه سازان نور، 263.
اخباری، محمد، عبدی، عطاالله، مختاری هشی، حسین .(1390). موقعیت ژئوپلیتیک ایران و تلاش های امریکا برای تثبیت هژمونی خود در جهان (مطالعه موردی: طرح خاورمیانه بزرگ)، پژوهش‌های جغرافیای انسانی، 3 (75): 331-315.
اخباری، محمد، عبدی، عطاالله، مختاری هشی، حسین .(1390). موقعیت ژئوپلیتیک ایران و تلاش های امریکا برای تثبیت هژمونی خود در جهان (مطالعه موردی: طرح خاورمیانه بزرگ)، پژوهش‌های جغرافیای انسانی، 3 (75): 331-315.
بیوک، محسن، فرجی راد، عبدالرضا و عزتی، عزت الله .(1397). تبیین استراتژی ژئوپلیتیک جمهوری اسلامی ایران پس از برجام. فصلنامه تحقیقات سیاسی بین المللی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرضا، 34 (1): 29-6.
بیوک، محسن، فرجی راد، عبدالرضا و عزتی، عزت الله .(1397). تبیین استراتژی ژئوپلیتیک جمهوری اسلامی ایران پس از برجام. فصلنامه تحقیقات سیاسی بین المللی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرضا، 34 (1): 29-6.
برزگر، کیهان .(1398). منطقه گرایی در سیاست خارجی ایران. مطالعات اوراسیای مرکزی، 50 (30): 12-1.
برزگر، کیهان .(1398). منطقه گرایی در سیاست خارجی ایران. مطالعات اوراسیای مرکزی، 50 (30): 12-1.
پیشگاهی فرد، زهرا و رحمانی، محمدعلی .(1390). قلمروخواهی ایران و امریکا در خاورمیانه. چاپ دوم. تهران: انتشارات سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، 276 .
پیشگاهی فرد، زهرا و رحمانی، محمدعلی .(1390). قلمروخواهی ایران و امریکا در خاورمیانه. چاپ دوم. تهران: انتشارات سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، 276 .
پیشگاهی فرد، زهرا، نصرتی، شهریار، بازدار، شهناز .(1394). ژئوپلیتیک شیعه و قلمروخواهی ایران در شرق مدیترانه، فصلنامه علمی – پژوهشی شیعه شناسی، 94(1)، 276-270.
پیشگاهی فرد، زهرا، نصرتی، شهریار، بازدار، شهناز .(1394). ژئوپلیتیک شیعه و قلمروخواهی ایران در شرق مدیترانه، فصلنامه علمی – پژوهشی شیعه شناسی، 94(1)، 276-270.
ترابی، یوسف .(1398). سیاست های جمهوری اسلامی در مدیریت تنوعات اجتماعی، دانش سیاسی، 5 (1): 152-150.
ترابی، یوسف .(1398). سیاست های جمهوری اسلامی در مدیریت تنوعات اجتماعی، دانش سیاسی، 5 (1): 152-150.
حاجی یوسفی، امیر محمد .(1397). دولت، نفت و توسعه اقتصادی در ایران. تهران: انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
حاجی یوسفی، امیر محمد .(1397). دولت، نفت و توسعه اقتصادی در ایران. تهران: انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
حافظ نیا، محمدرضا .(1379). مبانی مطالعات سیاسی- اجتماعی (جلد دوم). تهران: سازمان حوزه‌ها و مدارس علمیه خارج از کشور، 36-37.
حافظ نیا، محمدرضا .(1379). مبانی مطالعات سیاسی- اجتماعی (جلد دوم). تهران: سازمان حوزه‌ها و مدارس علمیه خارج از کشور، 36-37.
حافظ نیا، محمدرضا و کاویانی راد، مراد .(1393). فلسفه جغرافیای سیاسی. چاپ اول. تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی، 259 .
حافظ نیا، محمدرضا و کاویانی راد، مراد .(1393). فلسفه جغرافیای سیاسی. چاپ اول. تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی، 259 .
سجادپور، سید محمدکاظم، شهابی، سهراب، غفاری، مسعود و صادقی، شمس الدین .(1390). ساختار نوین سیاسی و بین الملل و ژئوپلیتیک انرژی ایران (بررسی موردی: حوزه دریای خزر). رهیافت های اقتصاد سیاسی بین الملل، 4 (2): 115-101.
سجادپور، سید محمدکاظم، شهابی، سهراب، غفاری، مسعود و صادقی، شمس الدین .(1390). ساختار نوین سیاسی و بین الملل و ژئوپلیتیک انرژی ایران (بررسی موردی: حوزه دریای خزر). رهیافت های اقتصاد سیاسی بین الملل، 4 (2): 115-101.
صادقی، سید شمس الدین .(1394). چالش جهانی انرژی و موقعیت ژئواکونومیک ایران در ساختار نوین اقتصاد سیاسی بین الملل. چاپ اول. تهران: انتشارات الگوی پیشرفت، 94 .
صادقی، سید شمس الدین .(1394). چالش جهانی انرژی و موقعیت ژئواکونومیک ایران در ساختار نوین اقتصاد سیاسی بین الملل. چاپ اول. تهران: انتشارات الگوی پیشرفت، 94 .
عزتی، عزت الله .(1390). ژئوپلیتیک. تهران: انتشارات سمت، 106.
عزتی، عزت الله .(1390). ژئوپلیتیک. تهران: انتشارات سمت، 106.
غرایاقزندی، داوود .(1392). اصول و مبانی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران: جستاری در متون راهبردی، در محمود یزدان فام، بررسی متون سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی، 301-287.
غرایاقزندی، داوود .(1392). اصول و مبانی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران: جستاری در متون راهبردی، در محمود یزدان فام، بررسی متون سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی، 301-287.
کریمی پور، یداله .(1399). ژئوپلیتیک کرانه های دریایی ایران با تاکید بر مدیریت یکپارچه ساحلی .تهران: انتشارات دانشگاه تربیت معلم، 132 .
کریمی پور، یداله .(1399). ژئوپلیتیک کرانه های دریایی ایران با تاکید بر مدیریت یکپارچه ساحلی .تهران: انتشارات دانشگاه تربیت معلم، 132 .
کریمی پور، یداله. (1394). جغرافیا نخست در خدمت صلح، چاپ اول. تهران: نشر انتخاب، 7-28 .
کریمی پور، یداله. (1394). جغرافیا نخست در خدمت صلح، چاپ اول. تهران: نشر انتخاب، 7-28 .
کمپ، جفری و رابرت هارکاوی .(1393).جغرافیای استراتژیک خاورمیانه. ترجمه: سید مهدی حسینی متین، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی، 49 .
کمپ، جفری و رابرت هارکاوی .(1393).جغرافیای استراتژیک خاورمیانه. ترجمه: سید مهدی حسینی متین، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی، 49 .
گنجی، محمدحسن .(1391). تقریظ، در ترجمه سیدحسن صدوق ونینی در: کلیدهای ژئوپلیتیک. تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.
گنجی، محمدحسن .(1391). تقریظ، در ترجمه سیدحسن صدوق ونینی در: کلیدهای ژئوپلیتیک. تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.
مختاری هشی، حسین و نصرتی، حمیدرضا (1399). امنیت انرژی و موقعیت ژئوانرژی ایران، فصلنامه بین المللی ژئوپلیتیک، 6 (2): 115.
مختاری هشی، حسین و نصرتی، حمیدرضا (1399). امنیت انرژی و موقعیت ژئوانرژی ایران، فصلنامه بین المللی ژئوپلیتیک، 6 (2): 115.
ملکی، عباس .(1386). امنیت انرژی و درس هایی برای ایران، راهبرد یاس، 12(9) ،218 .
ملکی، عباس .(1386). امنیت انرژی و درس هایی برای ایران، راهبرد یاس، 12(9) ،218 .
گل کرمی، عابد؛ کریمی‌پور، یدالله؛ متقی، افشین و ربیعی، حسین .(1397). تبیین ژئوپلیتیک سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران با تاکید بر قابلیت های ژئواکونومیک. نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، 18 (49): 58-37.
گل کرمی، عابد؛ کریمی‌پور، یدالله؛ متقی، افشین و ربیعی، حسین .(1397). تبیین ژئوپلیتیک سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران با تاکید بر قابلیت های ژئواکونومیک. نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، 18 (49): 58-37.
Matutinovic, Igor. (2009). Oil and the Political Economy of Energy, Energy Policy, in press,corrected proof,March, 31 - 43.
Matutinovic, Igor. (2009). Oil and the Political Economy of Energy, Energy Policy, in press,corrected proof,March, 31 - 43.
Nasr, V. (2006). Possibility of New War in the Region: Shia Raises, At: www.baztab.com. News code: 53150, 122 -135.
Nasr, V. (2006). Possibility of New War in the Region: Shia Raises, At: www.baztab.com. News code: 53150, 122 -135.
Stanford Iran 2040 Project. (2017). The Future of Iran's Oil and Its Economic Implications, An Academic Plateform for Research on Iran s Long – Term Sustainable Development, 8.
Stanford Iran 2040 Project. (2017). The Future of Iran's Oil and Its Economic Implications, An Academic Plateform for Research on Iran s Long – Term Sustainable Development, 8.
http:// www. IEA. Org
http:// www. IEA. Org
http:// www. EIA. doe. Gov OPEC Annual Statistical Bulletin 2017
http:// www. EIA. doe. Gov OPEC Annual Statistical Bulletin 2017
https://iranian -studies.stanford.edu www.lib.utexas.edu.
https://iranian -studies.stanford.edu www.lib.utexas.edu.
Hunter, T, S, (2010). Iran’s Foreign Policy in the Post-Soviet Era, Greenwood, Santa Barbara, California.
Hunter, T, S, (2010). Iran’s Foreign Policy in the Post-Soviet Era, Greenwood, Santa Barbara, California.