تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

ارائه یک مدل ترکیبی جهت سنجش هویت مکانی در فضاهای شهری (نمونه موردی: بافت تاریخی شهر تهران)

نویسندگان
مانا طاهری 1
محمد سعید ایزدی 2
حمید ماجدی 3
زھرا سادات سعیده زرابادی 4
1 دانشجوی دکتری شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی،واحد تهران جنوب، تهران، ایران
2 عضو هیات علمی دانشگاه بوعلی سینا
3 استاد شهرسازی، دانشکده عمران، معماری و هنر ، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
4 دانشیار شهرسازی، دانشکده عمران، معماری و هنر ، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
10.61186/jgs.24.74.19
چکیده
با تغییر و تحولات شدید جمعیتی، اقتصادی و کالبدی- فضایی در دهه های اخیر هویت شهرها نیز دچار تغییرات زیادی شده است. با توجه به اینکه هویت مکانی تحت تأثیر عوامل مختلف اجتماعی، کالبدی، معنایی، کارکردی و طبیعی است که هر یک از این ابعاد دارای شاخص های متعدد با روابط درونی پیچیده می باشد؛ سنجش و ارزیابی آن مسئله‌ای اساسی و پیچیده است؛ بنابراین هدف این پژوهش «ارائه مدلی ترکیبی جهت سنجش هویت مکانی در فضاهای شهری» است. برای تحقق این هدف از روش های کمی استفاده شده است بدین‌صورت که ابتدا پرسشنامه خبرگان با حجم نمونه 19 نفر در قالب ترکیب مدل های دیماتل و فرایند تحلیل شبکه تحلیل شده و در ادامه پرسشنامه استفاده‌کنندگان از فضا با حجم 384 نمونه در 12 فضای شهری توسط مدل تاپسیس آنالیز شد. نتایج نشان می‌دهد که بازار تهران به‌عنوان هسته مرکزی بافت تاریخی تهران علی رغم افت هویت در دهه های اخیر هنوز از سطح قابل قبولی برخوردار است اما هر چه فاصله از بازار بیشتر شود، ابعاد مختلف اجتماعی، کالبدی، کارکردی، طبیعی و معنایی هویت با افت مواجه می‌شوند. همچنین از بعد روش‌شناختی می‌توان گفت که مدل ترکیبی DANP-TOPSIS برای سنجش ابعاد مختلف هویت مکان به‌صورت یکپارچه، مدل مناسبی است.
کلیدواژه‌ها
هویت مکانی
مدل دیماتل
مدل تاپسیس
فرایند تحلیل شبکه
مدل ترکیبی

عنوان مقاله English

Presenting a hybrid model for measuring place identity in urban spaces (Case study: Tehran's historical district)

نویسندگان English

Mana Taheri 1
Mohammad saied Izadi 2
Hamid Majedi 3
Zahra Sadat Saeedeh Zarabadi 4
2 Assistant Professor, Department of Urban Design, Faculty of Art and Architecture, Bu Ali Sina University, Hamadan, Iran
3 Professor of Urban Planning Department, Faculty of Civil, Architecture and Art, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
4 Associate Professor, Department of Urban Planning, Faculty of Civil, Architecture and Art, Department of Science and Research, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده English

According to the fact that place identity is influenced by various social, physical, semantic, functional, and natural factors, each of these dimensions has multiple indicators with complex internal relationships; Measuring and evaluating it is a fundamental and complex issue. Therefore, the aim of this study is to "provide a combined model for measuring the identity of place in urban spaces." To achieve this goal, quantitative methods have been used. First, the expert questionnaire with a sample size of 19 people was analyzed in the form of a combination of DEMATEL model and Analytical network process, then the questionnaire of space users with a volume of 384 samples in 12 urban spaces was analyzed by TOPSIS model. The results show that despite the decline in identity in recent decades, Tehran Bazaar as the central core of Tehran's historical district still has an acceptable level, but the further away from the Bazaar, the different dimensions of social, physical, functional, natural and the semantic identity is declining. Also, from a methodological point of view, it can be said that the combined DANP-TOPSIS model is a suitable model for measuring the various dimensions of place identity in an integrated way.

کلیدواژه‌ها English

place identity
DEMATEL model
TOPSIS Model
Analytical network process
DANP-TOPSIS hybrid model
Bae, Y., Joo, Y.M. (2020). The Making of Gangnam: Social Construction and Identity of Urban Place in South Korea. Urban Affairs Review, 56 (3): 1-32.
Connoly, W. (2002). Identity/ Difference, Democratic Negotiations of Political Paradox. USA, Univesity of Minesota Press.
Dunbar, H., Carter, B. (2020). Experiencing place identity and place belongingness at a children’s hospice: Parents’ perspectives. Journal of child health care, 24 (1): 1-11.
Frost, D., Catnet, G. (2019). Belonging and the intergenerational transmission of place identity: Reflections on a British inner-city neighbourhood. Urban studies journal, 56 (16): 1-17.
Heidari. A. A., & Mirzaii, Sh. (2013). Place Identity and its informant parameters in Architectural studies. Journal of Novel Applied Sciences, 2(8): 260-268
Main, k., Sandoval, G.F. (2015). Placemaking in a translocal receiving community: The relevance of place to identity and agency. Urban studies, 52 (1): 71-86.
Norval, A.J. (2003). The Politics of Ethnicity and Identity. Cambridge Dictionary of Sociology. Cambridge, Cambridge University Press.
Najafi, M., KamalBin, M. (2011). The Concept of Place and Sense of Place in Architectural Studies. International Scholarly and Scientific Research & Innovation, 5 (8): 8-24.
Norberg Schulyz, C. (2000). Architecture: Presence, Language, Place. Skira, Milan, Italy.
Punter, J.V (1991). Participation in the Design of urban space. Landscape Design, 200 (1): 24-27.
No.200, pp.24-27.
Relph, E. (2007). Spirit of Place and Sense of Place in Virtual Realities. Techne, 10 (3): 17-25.
Rotenberg, R. L. (2012). Space, place, site and locality: the study of landscape in cultural anthropology. Exploring the boundaries of landscape architecture, No10, pp. 233-258.