fa تبیین نقش عملکرد دفاتر تسهیلگری در مشارکت محلی و توسعه سکونتگاه‌های غیررسمی کلانشهر تبریز جغرافیا و برنامه ریزی شهری Geography and Urban Planning پژوهشي Research <b><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">سکونتگاه‌های غیررسمی به‌عنوان یکی از مهمترین چالش‌های مدیریت شهری در کلانشهرهای ایران، نیازمند اتخاذ رویکردهایی نوین با تأکید بر مشارکت مردمی و نگرش اجتماع‌محور در حوزه برنامه‌ریزی و توسعه محلی هستند. در این چارچوب، دفاتر تسهیلگری با هدف آگاهی بخشی و توانمندسازی ساکنان، تقویت ارتباط میان نهادهای رسمی و جامعه محلی، و ارتقای شاخص‌های اجتماعی، اقتصادی و کالبدی در برخی از محلات غیررسمی تأسیس شده‌اند. با این حال، میزان اثربخشی این دفاتر در عمل کمتر به‌صورت ساختاری و تجربی ارزیابی شده است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل عملکرد دفاتر تسهیلگری در چهار محله کلانشهر تبریز، و با تمرکز بر رابطه آن با توانمندسازی، مشارکت اجتماعی و پیامدهای کالبدی، اقتصادی و اجتماعی انجام شده است. روش تحقیق از نوع توصیفی-تحلیلی و کاربردی است. داده‌ها به‌صورت میدانی و با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته از میان 396 نفر از ساکنان محلات دارای دفتر تسهیلگری در سال ۱۴۰۱ گردآوری شد و با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری در نرم‌افزار </span></span><span style="font-size:11.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">SmartPLS</span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> تحلیل گردید. نتایج نشان داد عملکرد دفاتر تأثیر مستقیمی بر توانمندسازی با ضریب 907/0 و بر مشارکت محلی با ضریب 636/0 داشته است. مشارکت نیز نقش میانجی معناداری در ارتقای شاخص‌های اجتماعی با ضریب 438/0، شاخص‌های اقتصادی با ضریب 294/0 و شاخص‌های کالبدی با ضریب 266/0 ایفا کرده است. همچنین، اقدامات آموزشی، اطلاع‌رسانی شفاف و تعامل با نهادهای محلی از مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار در فرآیند توسعه محله‌ای بودند.</span></span></b> <b><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">بر این اساس،</span></span> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">یافته‌های پژوهش می‌تواند مبنایی برای بازنگری در سیاست‌گذاری‌های شهری و ایجاد نهادهای مشارکت‌محور در فرآیند بازآفرینی و توسعه سکونتگاه‌های غیررسمی قرار گیرد</span></span></b> <span style="font-size:11.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Informal settlements, as one of the most important challenges of urban management in Iranian metropolises, require the adoption of new approaches with an emphasis on public participation and a community-based approach in the field of local planning and development. Within this framework, facilitation offices have been established in some informal neighborhoods with the aim of raising awareness and empowering residents, strengthening the relationship between official institutions and the local community, and improving social, economic, and physical indicators. However, the effectiveness of these offices in practice has been less evaluated structurally and empirically. The present study aimed to analyze the performance of facilitation offices in four neighborhoods of Tabriz metropolis, focusing on its relationship with empowerment, social participation, and physical, economic, and social outcomes.The research method is descriptive-analytical and applied. Data were collected in the field using a researcher-made questionnaire from 396 residents of neighborhoods with facilitation offices in 1401 and analyzed using structural equation modeling in SmartPLS software. The results showed that the performance of the offices had a direct effect on empowerment with a coefficient of 0.907 and on local participation with a coefficient of 0.636. Participation also played a significant mediating role in improving social indicators with a coefficient of 0.438, economic indicators with a coefficient of 0.294, and physical indicators with a coefficient of 0.266. Also, educational measures, transparent information, and interaction with local institutions were among the most important influential factors in the neighborhood development process. Accordingly, the research findings can be a basis for reviewing urban policies and creating participation-based institutions in the process of recreating and developing informal settlements</span></span> دفاتر تسهیلگری، سکونتگاه‌های غیررسمی، توانمندسازی، اسمارت پی ال اس، کلانشهر تبریز، بازآفرینی شهری Facilitation Offices, Informal Settlements, Empowerment, SmartPLS, Tabriz Metropolis, Urban Regeneration 0 0 http://jgs.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Shali محمد شالی shali@acecr.ac.ir 100319475328460023908 100319475328460023908 Yes ACECR جهاد دانشگاهی Hosna Emamzadeh حسنا امامزاده hosna.emamzadeh20@gmail.com 100319475328460023909 100319475328460023909 No Seraj Higher Education Institute موسسه آموزش عالی سراج