fa بررسی تحول زمانی و مکانی بیابان زایی با بهره گیری از شاخص ترکیبی پایش بیابان زایی DMI و شاخص های طیفی در بازه زمانی 1990 و 2023 (منطقه مورد مطالعه: دشت سیرجان) ژئومورفولوژی Geomorphology پژوهشي Research <table align="right" cellspacing="0" class="MsoTableGrid" dir="rtl" style="border-collapse:collapse; border:none; width:586px"> <tbody> <tr> <td style="border-bottom:2px double black; border-left:none; border-right:1px dashed black; border-top:2px double black; height:74px; vertical-align:top; width:448px"><span style="font-size:12pt"><strong><span style="font-size:11.0pt">متن چکیده</span></strong></span><br> <span style="font-size:12pt"><strong><span style="font-size:11.0pt">بیابان زایی شکلی از تخریب زمین در مناطق خشک، نیمه خشک و نیمه مرطوب بوده که ناشی از تغییرات آب و هوایی و فعالیت های انسانی می باشد. هدف از این تحقیق بررسی وضعیت بیابان زایی در نواحی روستایی دشت سیرجان در بازه زمانی 1990 تا 2023 می باشد. به این منظور چندین شاخص طیفی با یکدیگر ترکیب شده تا بهترین شاخص انتخاب گردد. در این تحقیق بر اساس شاخص های </span></strong><strong><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt">albedo</span></strong><strong><span style="font-size:11.0pt">، </span></strong><strong><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt">MSAVI</span></strong><strong><span style="font-size:11.0pt"> و </span></strong><strong><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt">SFI</span></strong><strong><span style="font-size:11.0pt">، شاخص پایش بیابان زایی (</span></strong><strong><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt">DMI</span></strong><strong><span style="font-size:11.0pt">) پیشنهاد گردیده و توزیع مکانی و زمانی بیابان زایی در غرب دشت سیرجان در سال های 1990 و 2023 برآورد شد. برای طبقه بندی نتایج حاصل از شاخص </span></strong><strong><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt">DMI</span></strong><strong><span style="font-size:11.0pt">، از روش های طبقه بندی شکست طبیعی جنکز و شاخص کمی استفاده شد. بر اساس نتایج حاصل از شاخص جنکز مشاهده شد که پهنه های با بیابان زایی خیلی کم در سال 1990 حدود 7/59 کیلومتر مربع بوده که به 5/127 کیلومتر مربع در سال 2023 کاهش یافته و 68/47 درصد از مساحت منطقه دارای بیابان زایی خیلی کم بوده است. پهنه های با بیابان زایی زیاد با تغیر قابل توجهی مواجه شده و از 7/465 کیلومتر مربع در سال 1990 به 6/118 کیلومتر مربع در سال 2023 رسیده است. نتایج نشان داد که روش طبقه بندی شکست طبیعی جنکز به میزان دقت کلی 74درصد و ضریب کاپای 67/0 در سال 2023از قابلیت بالاتری نسبت به شاخص کمی برخوردار است. در نهایت مشاهده شد که شاخص </span></strong><strong><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt">albedo</span></strong><strong><span style="font-size:11.0pt"> از بیشترین میزان همبستگی مثبت نسبت به شاخص </span></strong><strong><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt">DMI </span></strong><strong><span style="font-size:11.0pt">&nbsp;برخوردار بوده است. به طوری که میزان همبستگی بین این دو شاخص در سال 1990 و 2023 به ترتیب معادل 71/0 و 82/0 برآورد گردید</span></strong>.</span></td> </tr> </tbody> </table> <p><span style="font-size:12pt"><span style="font-size:9.0pt">&ldquo;</span><span style="font-size:11.0pt">Desertification is a form of land degradation in arid, semi-arid, and semi-humid regions caused by climate change and human activities. The purpose of this research is to investigate the desertification situation in the Sirjan Plain region in the period from 1990 to 2023. Desertification in this area threatens human settlements. The purpose of this research is to combine several indicators to evaluate the state of desertification, and for this purpose, several spectral indicators are combined with each other to select the best indicator. In this research, based on albedo, MSAVI and SFI indices, desertification monitoring index (DMI) was proposed and the spatial and temporal distribution of desertification in the west of Sirjan was estimated in 1990 and 2023. To classify the results obtained from the DMI index, Jenks classification methods and quantitative index were used. Based on the results of the Jenks index, it was observed that the areas with very low desertification in 1990 were about 59.7 square kilometers, which decreased to 127.5 square kilometers in 2023, and 47.68 percent of the area has desertification. It has been very little. Areas with high desertification have faced a significant change and have reached 118.6 square kilometers in 2023 from 465.7 square kilometers in 1990. The results showed that Jenks classification method has a higher ability than the quantitative index with an overall accuracy of 82% and a Kappa coefficient of 0.86 in 1990. Finally, it was observed that the albedo index had the highest positive correlation compared to the DMI index. So that the correlation between these two indicators in 1990 and 2023 was estimated at 0.71 and 0.82, respectively.</span></span><br> &nbsp;</p> توزیع زمانی ، DMI، MSAVI، بیابان زایی، دشت سیرجان. Temporal distribution, DMI, MSAVI, Desertification. Sirjan Plain 0 0 http://jgs.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2548-4&slc_lang=fa&sid=1 mehdi feyzolahpour مهدی فیض اله پور feyzolahpour@znu.ac.ir 100319475328460023505 100319475328460023505 Yes university of Zanjan دانشگاه زنجان neda kanani ندا کنعانی neda.kanani1981@gmail.com 100319475328460023506 100319475328460023506 No محقق اردبیلی