Journal of Applied Research in Geographical Sciences

fa بررسی تغییرات مورفولوژی رودخانه کارون و مخاطرات ناشی از آن (مطالعه موردی: بندقیر تا خرمشهر) Investigation of morphology changes in Karun River and its hazards (Case Study: Bandagir to Khorramshahr) ژئومورفولوژی Geomorphology كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;">مطالعه تغییرات مورفولوژی رودخانه ها و شناسایی علل این تغییرات، به طور گستردهای در تعیین روند تکاملی رودخانه ها و برنامه ریزی در حفظ سیستم رودخانهای، مفید و کاربردی است. رودخانه کارون، بازه بین بندقیر تا خرمشهر، با برخورداری از جریان دائمی و بزرگ در کشور، نقش مهمی در چرخه آبی کشور دارد. با توجه به تغییرات مورفولوژیکی این رودخانه که منجر به اختلال در روند عملکرد طبیعی رودخانه شده است، نیازمند به بررسی تغییرات مورفولوژی و یافتن علل آن میباشد. در این تحقیق با هدف بررسی این تغییرات با تصاویر ماهوارهای، تصایر لندست برای سالهای 1990، 2005 و 2018 تهیه و پس از پردازشهای مورد نیاز، تغییرات مورفولوژی استخراج گردید. نتایج نشان میدهد که از 36 مقطع مورد بررسی، در 29 مقطع عرض رودخانه کم شده است به طوری که در اطراف اهواز 450 متر عرض رودخانه باریک شده است. جهت بررسی علل تغییرات، از پارامترهای موثر در تغییرات مانند بارش، دبی، ضریب روانآب، طولآبراهه، ضریب نفوذپذیری، لندفرم، لیتولوژی، تغییراتکاربری، اراضی بایر، درصد شیب، تراکم زهکشی و تراکم پوششگیاهی، زمینشناسی و پهنههای سیلگیر استفاده گردید. پارامتر پهنههای سیلگیر با استفاده از مدل ANP_Fuzzy و پارامترهای اراضیبایر وتغییراتکاربری با استفاده از مدل SVM استخراج گردید. از بین عوامل موثر در این تغییرات که با استفاده از مدلهای رگرسیون لجستیک و تحلیل عاملی مرود بررسی قرار گرفت، تغییراتکاربری، تراکم پوشش گیاهی و رسوب بوده است. این تغییرات منجر به از بین رفتن زیستگاه های طبیعی حاشیه رودخانه، توان خود پالایی آب، سیلابهای ناگهانی، تهدید و خسارت به سازه های انسانی، کشاورزی و ... گردیده</div> Studying the morphology of the rivers and identifying the causes of these changes are widely useful in determining the evolution of rivers and planning the maintenance of the river system. The Karun River, between Bandar-e-Khoramshahr and the constant flow of water in the country, plays an important role in the country's water cycle. Due to the morphological changes of this river that have disrupted the normal functioning of the river, it is necessary to investigate the morphological changes and its causes. In this study, with the aim of investigating these changes with satellite imagery, Landsat images for 1990, 2005 and 2018 were prepared and morphological changes were extracted after required processing. The results show that out of the 36 investigated sections, the width of the river has decreased in 29 sections so that it has narrowed to 450 m around Ahwaz. In order to investigate the causes of changes, the effective parameters in changes such as precipitation, discharge, runoff coefficient, waterway length, permeability coefficient, landform, lithology, land use change, wasteland, slope percentage, drainage density and vegetation density, land Theology and floodplains, To assess the hazards of the area, were used. Floodplain parameter was extracted using ANP_Fuzzy model and landslide and land use parameters were extracted using SVM model. Among the factors affecting these changes that were investigated using logistic regression models and factor analysis were land use changes, vegetation density and sediment yield. These changes have resulted in the destruction of natural habitats along the river, the ability to self-purify water, sudden floods, threatening and damaging human structures, agriculture, and so on. تغییرات مورفولوژی, سنجش از دور, رگرسیون لجستیک, مخاطرات, رودخانه کارون Bandagir, Khorramshahr, Morphological changes, Remote sensing, Land use change. 199 222 http://jgs.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4109-1&slc_lang=fa&sid=1 Amir Saffati امیر صفاری saffari@khu.ac.ir 100319475328460018139 100319475328460018139 No Associate Professor, kharazmi University دانشیار جغرافیا طبیعی، گروه جغرافیا طبیعی، دانشکده علوم جغرافیا، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. EzatAllah ghanavati عزت اله قنواتی ghanavati@khu.ac.ir 100319475328460018140 100319475328460018140 No Associate Professor, kharazmi University دانشیار جغرافیا طبیعی، گروه جغرافیا طبیعی، دانشکده علوم جغرافیا، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. Hamid Alipour Dezdouli Asl حمید علیپور دزفولی اصل Halipour37@gmail.com 100319475328460018141 100319475328460018141 Yes phd student, kharazmi University دانشجوی دکتری مخاطرات ژئومورفولوژی، گروه جغرافیا طبیعی، دانشکده علوم جغرافیا، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.