fa ارائه یک روش نوین برای ارزیابی و پایش جامع خشکسالی حوضه آبریز دریاچه ارومیه با استفاده از شاخص تلفیقی خشکسالی SDI اب و هواشناسی climatology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">خشکسالی یک رویداد پیچیده است که در اثر به هم خوردن تعادل آب ایجاد شده و همواره بر بخش&shy;های کشاورزی، اکولوژیکی و اجتماعی-اقتصادی تأثیر&shy;گذار می&shy; باشد. اگرچه تا کنون، شاخص&shy; های خشکسالی به دست آمده از داده&shy; های سنجش از دور برای پایش خشکسالی کشاورزی یا هواشناسی مورد استفاده قرار گرفته&shy; اند، ولی شاخصی که بتواند به طور مناسبی بازتاب کننده اطلاعات جامع از خشکسالی از جنبه هواشناسی تا کشاورزی باشد، کمتر مورد استفاده قرار گرفته است. در تحقیق حاضر، به&shy; منظور پایش جامع خشکسالی حوضه آبریز دریاچه ارومیه از شاخص خشکسالی تلفیقی (<span dir="LTR">SDI</span>) به&shy; عنوان شاخص سنتز شده از شاخص وضعیت پوشش گیاهی (<span dir="LTR">VCI</span>)، شاخص وضعیت دمایی (<span dir="LTR">TCI</span>) و شاخص وضعیت بارش (<span dir="LTR">PCI</span>) بر اساس روش آنالیز مؤلفه اصلی (<span dir="LTR">PCA</span>) استفاده شده است. بدین منظور، ابتدا سری داده &shy;های ماهواره &shy;ای <span dir="LTR">MOD13A3</span>، <span dir="LTR">MOD11A2</span> و <span dir="LTR">TRMM3B43</span> طی دوره&shy; ی آماری 2001 تا 2012 دانلود شد. پس از پردازش اولیه، شاخص &shy;های خشکسالی با استفاده از داده &shy;های <span dir="LTR">LST</span>، <span dir="LTR">NDVI</span> و <span dir="LTR">TRMM</span> محاسبه و نقشه&shy; های شدت خشکسالی ماهانه تهیه شدند. به منظور اعتبارسنجی شاخص <span dir="LTR">SDI</span>، رابطه همبستگی این شاخص با شاخص <span dir="LTR">SPI</span> در بازه&shy; زمانی 3 ماهه طی فصل رشد بدست آمد. همچنین روابط همبستگی <span dir="LTR">SDI</span> با میزان عملکرد دیم دو گیاه گندم و جو بررسی شد. نتایج حاکی از وقوع خشکسالی در سال&shy; های 2008 و 2001 در حوضه آبریز دریاچه ارومیه می&shy; باشد. نتایج بررسی اعتبارسنجی بیانگر وجود همبستگی 80% میان دو شاخص <span dir="LTR">SDI</span> و <span dir="LTR">SPI</span> می&shy; باشد. همچنین نتایج این تحقیق نشان داد که شاخص <span dir="LTR">SDI</span>، به &shy;عنوان شاخص جامع پایش خشکسالی، بازتاب کننده اثرات خشکسالی بر کشاورزی می &shy;باشد.</div> Drought is a complex phenomenon caused by the breaking of water balance and it has always an impact on agricultural, ecological and socio-economic spheres. Although the drought indices deriving from remote sensing data have been used to monitor meteorological or agricultural drought, there are no indices that can suitably reflect the comprehensive information of drought from meteorological to agricultural aspects. In this study, the synthesized drought index (SDI) as a synthesized index from the vegetation condition index (VCI), temperature condition index (TCI) and precipitation condition index (PCI) were used for comprehensive drought monitoring in the Urmia Lake Basin (ULB) based on the Principal Component Analysis (PCA). For this purpose, MOD13A3, MOD11A2 and TRMM 3B43 data series were downloaded y for the period of 2001&ndash;2012. After initial processing, drought indicators were calculated using LST NDVI and TRMM data, and monthly drought severity maps were prepared. In order to validate SDI index, the Correlation relationship between SDI and SPI indices was obtained in the 3 month period during the growing season. As well as, SDI correlation relationships were investigated with wheat and barley crop yields. The results indicate that drought occurred in 2008 and 2001 in the ULB. The results of validation show that there is a correlation of 80% between the two SDI and SPI indicators<span dir="RTL">.</span> Also, the results of this study showed that the SDI index, as a comprehensive index of drought monitoring, reflects the effects of drought on agriculture.<br> &nbsp; پایش خشکسالی,MODIS , تحلیل مولفه‌های اصلی,SDI , TRMM Drought Monitoring, MODIS, Principal Component Analysis, SDI, TRMM 243 257 http://jgs.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3876-2&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Ebadi Nehari زهرا عبادی نهاری zahraebadi101010@gmail.com 100319475328460018168 100319475328460018168 No Masters Degree in Watershed Management, Faculty of Natural Resources, Urmia University, Urmia, Iran دانش آموخته کارشناسی ارشد آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران Mahdi Erfanian مهدی عرفانیان m.erfanian@urmia.ac.ir 100319475328460018169 100319475328460018169 Yes Associate Professor, Watershed Management Engineering, Faculty of Natural Resources, Urmia University, Urmia, Iran دانشیار مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران Sima Kazempour Choursi سیما کاظم پور چورسی Kazempor.sima@gmail.com 100319475328460018170 100319475328460018170 No Watershed Science and Engineering Student, Faculty of Natural Resources, Urmia University, Urmia, Iran دانشجو دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران