fa شبیه‌سازی مولفه‌های هیدرولوژیکی حوضه آبخیز رودخانه دز به تفکیک طبقات کاربری اراضی با استفاده از الگوریتم SUFI-2 پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span dir="RTL">شناخت اجزای اصلی بیلان آبی حوضه‌های آبخیز و تحلیل رفتار هیدرولوژیکی آن‌ها از ارکان اساسی هرگونه برنامه‌ریزی و مدیریت در حیطه مهندسی منابع آب می‌باشد. امروزه نگاه به آینده لزوم استفاده از فناوری‌های نوین در مدلسازی هیدرولوژی حوضه‌های آبخیز را بیش از بیش مطرح نموده است. هدف از این پژوهش، شبیه‌سازی مولفه‌های هیدرولوژیکی در طبقات متنوعی از کاربری اراضی در حوضه آبخیز</span> <span dir="RTL">رودخانه دز می‌باشد. از آن‌جا که ابزار مورد استفاده در پژوهش مدل هیدرولوژیکی </span>SWAT<span dir="RTL"> و الگوریتم</span> SUFI-2 <span dir="RTL">بوده لذا پایگاه داده مورد استفاده طیف وسیعی از داده‌های ورودی را شامل شده است. به منظور مشخص کردن سطح حساسیت مدل به پارامترهای ورودی، آنالیز حساسیت به روش سراسری</span> <span dir="RTL">انجام شد. سپس با تعدیل کردن پارامترهای منتخب و با استفاده از جریان مشاهده‌ای، مدل به ترتیب برای دوره‌های 2007 </span><span dir="RTL">&ndash;</span><span dir="RTL"> 1994 و 2013 </span><span dir="RTL">&ndash;</span><span dir="RTL"> 2008 واسنجی و اعتبارسنجی شد. ضرایب </span>NS<span dir="RTL">، </span>R²<span dir="RTL">، </span>P-factor<span dir="RTL"> و</span> R-factor <span dir="RTL">توانایی مدل را در شبیه‌سازی جریان رودخانه در حوضه مورد مطالعه تایید نمودند. بررسی خروجی‌های مدل نشان دادند</span> <span dir="RTL">که مناطق با کاربری جنگل بالاترین سهم را در تغذیه آبخوان دارند و زمین‌های بایر بیشترین رواناب سطحی را ایجاد می‌کند. رواناب سطحی بیشترین نقش را در ایجاد جریان اصلی رودخانه داشته و بعد از آن جریان پایه در این زمینه موثر بوده است. تغییر کاربری جنگل به مرتع و اراضی کشاورزی موجب تغییر در مولفه‌های هیدرولوژیکی حوضه خواهد شد و نتیجه این تغییر بصورت افزایش در رواناب سطحی، کاهش تغذیه منابع آب زیرزمینی و کاهش آب پایه رودخانه می‌شود. مدل </span>SWAT<span dir="RTL"> می‌تواند به عنوان یک مدل پیشرو در مطالعات مدیریت حوضه‌های آبخیز مورد استفاده قرار گیرد.</span></div> <div style="text-align: justify;">Understanding the main components of the watershed water basin and analyzing their hydrologic behavior are among the key components of any planning and management procedures in the field of water resources engineering. Today, the need to use modern technologies in hydrological modeling of watersheds has been discussed more than before. The purpose of this study is the simulation of hydrological components in various land use categories in the catchment area of the Dez river basin. Since the tool used in the research is the SWAT model and the SUFI-2 algorithm, the database used include a range of input data. In order to determine the level of sensitivity of the model to the input parameters, global sensitivity analysis was performed. Then, by adjusting the selected parameters and using the observation current, the model was calibrated and validated for the periods 2007 - 1994 and 2013 - 2008, respectively. The coefficients of NS, R2, P-factor and R-factor confirmed the model&#39;s ability to simulate river flow in the studied basin. The results of the model showed that the areas with forest use share the highest contribution to aquifer nutrition, and the barren lands have the highest surface runoff. Surface runoff has the leading role in creating the main stream of the river and after that the main flow has been effective in this area. The forest use change to Agricultural lands and pasture will change the hydrological parameters of the basin, and the result of these changes will lead to the increase in the surface runoff, the reduction of nutrition of groundwater resources and the reduction of river basin water. The SWAT model can be used as a precursor model in watershed management studies.</div> <br> &nbsp;<br> &nbsp; مولفه‌های هیدرولوژیکی, مدل SWAT, الگوریتم SUFI-2, آنالیز عدم قطعیت, حوضه آبخیز دز Hydrological Components, SWAT Model, SUFI-2 Algorithm, Uncertainty Analysis, Dez Basin 81 98 http://jgs.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1232-2&slc_lang=fa&sid=1 Elaheh Asgari الهه عسگری elaheh.asgari2011@gmail.com 100319475328460015890 100319475328460015890 No Hakim Sabzevari University دانشگاه حکیم سبزواری Mohammad Baaghideh محمد باعقیده mbaaghideh2005@yahoo.com 100319475328460015891 100319475328460015891 Yes Hakim Sabzevari University دانشگاه حکیم سبزواری Majid Hosseini مجید حسینی mjhossaini@gmail.com 100319475328460015892 100319475328460015892 No Soil Conservation and Watershed Management Institute پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری Alireza Entezari علیرضا انتظاری entezari@hsu.ac.ir 100319475328460015893 100319475328460015893 No Hakim Sabzevari University دانشگاه حکیم سبزواری Asghar Kamyar اصغر کامیار asgharkhuzani@gmail.com 100319475328460015894 100319475328460015894 No Meteorological Office of Isfahan Province اداره کل هواشناسی استان اصفهان