fa پایش تأثیر گرمایش جهانی برکشت گندم در دشت مغان (گرمی) با کاربرد مدل گردش عمومی جوی اب و هواشناسی climatology كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;">گرمایش جهانی و افزایش دما اثرات زیادی در بخش&shy;های مختلف از جمله کشاورزی خواهد داشت. افزایش دمای زمین باعث افزایش شدت تبخیر می‌شود و به تبع آن مقدار نیاز محصولات کشاورزی به آب بالا می&shy;رود. در پژوهش حاضر برای پایش اثر گرمایش جهانی بر نوسانات بارش و نیز در تولید و کشت محصول گندم در دشت مغان، از مدل <span dir="LTR">LARS-WG</span> و خروجی مدل اقلیمی <span dir="LTR">HADCM3</span> تحت سناریوی <span dir="LTR">A1B</span> و نیز داده&shy;های اقلیمی (دمای حداقل، دمای حداکثر، بارش و ساعت آفتابی روزانه) ایستگاه گرمی در یک بازه زمانی 14 ساله (2017-2004) استفاده شد. با مقایسه میانگین&shy;های ماهانه پارامترهای مذکور این نتیجه حاصل شد که در سطح اطمینان یک درصد تفاوت معنی&shy;داری بین داده&shy;های شبیه&shy;سازی از مدل و داده&shy;های مشاهداتی در دوره پایه وجود نداشته و میانگین&shy;های پارامترهای اقلیمی داده&shy;های حاصل از مدل و داده&shy;های واقعی شبیه به هم بوده و همبستگی بالای بین آن‌ها وجود دارد. در خاتمه با مقایسه میانگین&shy;های ماهانه مشاهداتی و مدل‌سازی عناصر اقلیمی بارش، دمای حداقل، حداکثر و ساعت آفتابی با استفاده از پارامترهای آماری <span dir="LTR">RMSE</span>، <span dir="LTR">MAE</span>، <span dir="LTR">NA</span> و <span dir="LTR">R²</span> نشان داده شد که مدل (<span dir="LTR">LARS-WG₅</span>) استفاده شده دقت کافی را برای شبیه&shy;سازی داده&shy;های روزانه در پارامترهای مذکور در دشت مغان، استان اردبیل دارا می&shy;باشد. نتایج این پژوهش نشان داد که کاهش متوسط عملکرد گندم آبی و نیز کاهش تولید آن در منطقه موردمطالعه می‌تواند ناشی از کاهش بارش و نیز افزایش دمای منطقه باشد که خود ناشی از گرمایش جهانی است.</div> Global warming and temperature rise will have many effects on different sectors, including agriculture, the warming of the earth will increase the rate of evaporation, and consequently the increase in the demand for agricultural products will increase. In this study, in order to monitor the effect of global warming on Mughan Plain wheat, using the LARS-WG model as a relatively inexpensive and accurate instrument for producing climate multi-yearly climate change scenarios On a daily basis, In Ardabil province, Germi Station was selected as the representative of the three stations in the study area due to the data in the appropriate statistical period. In the present study, to monitor the effect of global warming on precipitation fluctuations, as well as in the production and cultivation of wheat crop in Moghan plain, the LARS-WG model and the HADCM3 climate model output under A1B scenario as well as climate data (minimum temperature, maximum temperature, precipitation and Daily Sunshine) The Germys station was used over a 14 year period (2004-2007).The results of the research show that by comparing the monthly mean of these parameters, this result was obtained that at confidence level 1 there is not a significant difference between the simulation data from the model and observational data in the base period and the mean The climatic parameters of the data obtained from the model and the actual data are similar and there is a high correlation between them. Finally, by comparing observational monthly meanings and modeling of climatic elements of precipitation, minimum and maximum temperatures and sunshine were shown using statistical parameters RMSE, MAE, NA and R² The model (LARS-WG5) is used to accurately simulate daily data in the parameters of the Mughan Plain, Ardebil province. The results of this study showed that the average decrease in yield of irrigated wheat and the decrease of its production in the study area could be due to the decrease of precipitation and the increase of the regional temperature which is due to global warming. تغییر اقلیم, کشت گندم, سناریوهای اقلیمی, دشت مغان, مدل لارس دبلیوجی Climate Change, Wheat Crop, Climate Scenarios, Mughan Plain, LARS-WG5 Model. 99 113 http://jgs.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1334-1&slc_lang=fa&sid=1 bromand Salahi برومند صلاحی bromand416@yahoo.com 100319475328460018137 100319475328460018137 Yes Professor of climatology, Mohaghegh Ardabili University دانشیار گروه جغرافیای طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی vahid safarian zangir وحید صفریان زنگیر safariyan.vahid@gmail.com 100319475328460018138 100319475328460018138 No phd student of climatology, mohaghegh ardabili university, ardabil دانشجوی دکتری اقلیم شناسی دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران