دوره 24، شماره 75 - ( 12-1403 )                   جلد 24 شماره 75 صفحات 213دوره196فصل__Se | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


1- کارشناسی ارشد ژئومورفولوژی دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
2- دانشیار ژئومورفولوژی دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. ، ahmadabadi@khu.ac.ir
3- استادیار ژئومورفولوژی دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
4- دانشجوی کارشناسی ارشد مخاطرات، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
چکیده:   (750 مشاهده)
رودخانه ها همواره شریانهای حیاتی زمین هستند و به طور طبیعی سیر تحول تدریجی و مستمر دارند که پس از گسترش تجمعات انسانی و توسعه شهری دچار تغییرات اساسی شده و برخی از عملکردهای طبیعی خود را از دست داده اند. رودخانه وردآورد نیز از این امر مستثنی نیست. این رودخانه در غرب استان تهران جریان دارد و به شدت تحت تاثیر توسعه شهری قرار گرفته که به واسطه دخالتهای انسانی در مسیر جریان خود دچار تغییرات مستمر شده و با توجه به اینکه این رودخانه در مسیر دسترسی شهرهای غرب استان تهران جریان دارد، سیر تحول طبیعی و تدریجی آن مختل گردیده که این دگرگونی، رودخانه را از حالت طبیعی خود خارج نموده است. در این پژوهش به شناسایی عوامل موثر بر کیفیت ژئومورفولوژی رودخانه وردآورد پرداخته شده و با استفاده از شاخص MQI کیفیت مورفولوژی رودخانه ارزیابی شده است. در این روش، رودخانه وردآورد به 9 بازه مطالعاتی تقسیم شده است و سه مولفه اصلی کیفیت عملکرد ژئومورفولوژیکی، سازه های مصنوعی و تعدیل کانال در قالب 28 شاخص مورد ارزیابی قرار گرفته است. نتایج نشان می دهد به علت توسعه شهری تهران و تغییرات مصنوعی زیاد در کانال رودخانه وردآورد بازه های 1,3,4,6,7 به دلیل دخالت های زیاد انسان و کانال کشی مسیر رودخانه امتیاز 2/0 را کسب نموده و در طبقه خیلی ضعیف قرار گرفته است. بازه های 2 و 5 امتیاز 3/0 را کسب نموده و در طبقه ضعیف قرار گرفته است و بازه های 8 و 9 به دلیل دخالت های کم انسان و طبیعی ماندن مسیر رودخانه امتیاز 6/0 را کسب نموده و در طبقه متوسط از لحاظ کیفیت مورفولوژیکی قرار گرفته است.
متن کامل [PDF 1663 kb]   (32 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: ژئومورفولوژی
دریافت: 1401/10/25 | پذیرش: 1402/11/8

فهرست منابع
1. احمدآبادی، علی؛ کرم، امیر؛ پوربشیر هیر، محسن (1394). اولویت‌بندی واحدهای پاسخ هیدرولوژیک از نظر نیاز به عملیات آبخیزداری در حوضه آبخیز لتیان، نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، 15(39)، 74-57.
2. اسماعیلی، رضا؛ حسینزاده، محمدمهدی (1394). مقایسه روش‌های روزگن و استیل رود در طبقه‌بندی رودخانه‌های کوهستانی، مطالعه موردی: البرز شمالی، حوضه آبریز لاویج، پژوهش‌های دانش زمین، 6(21)، 79-64.
3. اسماعیلی، رضا؛ ولی خانی، ساره (1393). ارزیابی و تحلیل شرایط هیدرومورفولوژیکی رودخانه لاویج با استفاده از شاخص کیفیت مورفولوژیکی، مجله پژوهش‌های ژئومورفولوژی کمی، 2(4)، 53-37.
4. ایلانلو، مریم؛ کرم، امیر (1399). ارزیابی شرایط هیدرومورفولوژیکی رودخانه جاجرود با استفاده از روش MQI، نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، 20(56) 65-53.
5. بنی حبیب، م.ا.، جمالی، ف.س (1393). تعیین رویکردهای کنترل جریان زباله در یک رودخانه شهری، سومین همایش ملی مدیریت و مهندسی سیل با رویکرد سیلاب شهری، تهران.
6. کرم، امیر (1399). ژئومورفولوژی رودخانه‌ای، ارزیابی شرایط مورفولوژیکی رودخانه‌ها، انتشارات جهاد دانشگاهی استان البرز، خوارزمی، تهران.
7. لایقی، صدیقه؛ کرم، امیر (۱۳۹۳). طبقه‌بندی هیدروژئومورفولوژیکی رودخانه جاجرود با مدل روزگن، مجله پژوهش‌های ژئومورفولوژی کمی، 3(3) 143-130.
8. نصرتی، کاظم؛ رستمی، میلاد؛ اطمینان، زهرا (1398). ارزیابی شرایط هیدروژئومورفولوژی رودخانه‌ی طالقان با استفاده از شاخص کیفی مورفولوژیک، مجله هيدروژئومورفولوژي، 6(21) 154- 133.
9. یعقوب نژاد، نازیلا؛ اسفندیاری، فریبا؛ اصغری، صیاد؛ کرم، امیر (1399). ارزیابی وضعیت مورفولوژیکی رودخانه طالقان در بازه زمانی 2006 تا 2016، پژوهش‌های ژئومورفولوژی کمی، 9(1) 85-67.
10. Ahmedabadi, Ali; Karam, Amir; Pourbashir Hir, Mohsen (2014). Prioritization of hydrological response units in terms of the need for water management operations in the Letian watershed, Applied Research Journal of Geographical Sciences, 15(39), 57-74. (in Persian)
11. Bani Habib, M.A., Jamali, F.S. (2014). Determining waste flow control approaches in an urban river, the third national conference on flood management and engineering with an urban flood approach, Tehran. (in Persian)
12. Belletti, Barbara, Rinaldi, Massimo, Bussettini, Martina, Comiti, Francesco, M. Gurnell, Angela, Mao, Luca, Nardi, Laura, Vezza, Paolo.2017, Characterising physical habitats and fluvial hydromorphology: A new system for the survey and classification of river geomorphic units, Journal Geomorphology, Vol (283): 143-157. [DOI:10.1016/j.geomorph.2017.01.032]
13. Campana, Daniela, Marchese, Enrico, I, Joshua. Theule, Comiti, Francesco, (2014), Channel degradation and restoration of an Alpine river and related morphological changes, Journal Geomorphology, (221): 230-241. [DOI:10.1016/j.geomorph.2014.06.016]
14. Golfieria, Bruno, Suriana, Nicola, Hardersen, Sönke, (2018), towards a more comprehensive assessment of river corridor conditions: A comparison between the Morphological Quality Index and three biotic indices, journal Ecological Indicators, (84):525-534. [DOI:10.1016/j.ecolind.2017.09.011]
15. Ilanlo, Maryam; Karam, Amir (2019). Evaluation of hydromorphological conditions of Jajroud river using MQI method, Journal of Applied Research in Geographical Sciences, 20(56) 53-65. (in Persian) [DOI:10.29252/jgs.20.56.35]
16. Ismaili, Reza; Hosseinzadeh, Mohammad Mehdi (2014). Comparison of Rosegen and Steel Road methods in the classification of mountain rivers, case study: Northern Alborz, Lavij watershed, Science Science Research, 6(21), 64-79. (in Persian)
17. Ismaili, Reza; Wali Khani, Sara (2013). Evaluation and analysis of the hydromorphological conditions of Lovej River using the morphological quality index, Journal of Quantitative Geomorphology Research, 2(4), 37-53. (in Persian)
18. Karam, Amir (2019). River geomorphology, evaluation of morphological conditions of rivers, Alborz Province Academic Jihad Publications, Kharazmi, Tehran. (in Persian)
19. Laighi, Siddiqa; Karam, Amir (2013). Hydrogeomorphological classification of Jajrud river with Rosegen model, Journal of Quantitative Geomorphology Research, 3(3) 130-143. (in Persian)
20. Nosrati, Kazem; Rostami, Milad; Zazarat, Zahra (2018). Evaluation of hydrogeomorphological conditions of Taleghan river using qualitative morphological index, Journal of Hydrogeomorphology, 6(21) 133-154. (in Persian)
21. Ounagh, m and s.h mir karimi, 2008. Leading sustainable development in golistan province (natural basin logestic), 2nd conference of golistan province capabilities, 265-275.
22. Rinaldi, M., Belletti, B., Bussettini, M., Comiti, F., Golfieri, B., Lastoria, B., Marchese, E., Nardi, L., Surian, N., (2017); New tools for the hydromorphological assessment and monitoring of European streams, Journal of Environmental Management, Volume 202 (2), pp: 363-378. [DOI:10.1016/j.jenvman.2016.11.036] [PMID]
23. Rinaldi, M., Surian, N., Comiti, F., Bussettini, M (2013); "A methodological framework for hydromorphological assessment, analysis and monitoring (IDRAIM) aimed at promoting integrated river management", Journal of Geomorphology, pp: 122 - 136. [DOI:10.1016/j.geomorph.2015.05.010]
24. Rinaldi, M., Surian, N., Comiti, F., Bussettini, M., (2013). A method for the assessment and analysis of the hydromorphological condition of Italian streams: The Morphological Quality Index (MQI), Geomorphology 180-181, 96-108. [DOI:10.1016/j.geomorph.2012.09.009]
25. Rinaldi, M., Surian, N., Comiti, F., Bussettini, M., (2016). Guidebook for the evaluation of stream morphological conditions by the Morphological Quality Index (MQI), Geomorphology, 180-181, 96-108. https://www.researchgate.net/publication/322012176 [DOI:10.1016/j.geomorph.2012.09.009]
26. Yaqub Nejad, Nazila; Esfandiari, Fariba; Asghari, fisherman; Karam, Amir (2019). Evaluation of the morphological condition of Taleghan River in the period from 2006 to 2016, Quantitative Geomorphology Research, 9(1) 67-85. (in Persian)

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.