دوره 24، شماره 75 - ( 12-1403 )                   جلد 24 شماره 75 صفحات 312دوره292فصل__Se | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


1- دانشگاه علم و صنعت ایران ، reza_kheyroddin@iust.ac.ir
2- دانشگاه علم و صنعت ایران
چکیده:   (1566 مشاهده)
اهداف برنامه‌ریزی کاربری زمین به عنوان هسته اصلی برنامه‌ریزی شهری از وجوه مختلفی قابل بررسی است.استفاده بهینه اراضی و پیش‌گیری از سوداگری زمین از این اهداف است.وارد شدن ارزش اضافی و انباشت مازاد در شهر می‌تواند با پررنگ کردن وجه سرمایه‌ای، سبب تغییر در میزان تقاضای زمین شهری به عنوان بستر مکانی و فضایی فعالیت‌ها شود.یکی از اشکال این دسته از تغییرات، تجاری شدن نواحی مسکونی و تمایل برخی افراد برای تغییر کاربری مسکونی به تجاری است که بخش عمده‌ای از جداره‌های محلات مسکونی کلانشهر تهران بویژه محلات شمالی شهر را طی سالیان اخیر دربرگرفته است.کوی نصر در منطقه 2 شهر تهران بافتی شطرنجی با محوریت خیابان گیشا دارد که تعدد کاربری‌های تجاری فرامحلی در جداره این خیابان، مسئله مطرح شده در این پژوهش بود. با توجه به مشاهدات میدانی انجام شده در هر 45 متر از این خیابان یک بانک وجود دارد و این درحالیست که شعاع عملکردی فعالیت‌های بانک، در مقیاس ناحیه تعریف می‌شود.مسئله طرح شده از آن جهت قابل بررسی است که توجیه مالی و سوداگرانه این تغییرات می‌تواند باعث بروز فشارهایی بر محیط مانند آلودگی صوتی، ترافیکی و در مواردی نارضایتی ساکنین محدوده شود.بنابراین هدف اصلی این پژوهش شناسایی و تحلیل عوامل سوداگرانه موثر بر تغییرات کاربری زمین در جداره خیابان گیشا است.روش پژوهش در این مطالعه کتابخانه‌ای، اسنادی، پیمایش میدانی و محلی و همچنین استفاده از روش تحلیل عاملی به منظور تعیین عوامل موثر بر تغییرات کاربری در خیابان گیشا بوده است.با استفاده از این روش 3 عامل دسترسی، اقتصاد زمین و توزیع فعالیتی و ساختار محله‌ای به عنوان عوامل موثر بر تغییرات کاربری در جداره خیابان گیشا مطرح شد.در نهایت به منظور برنامه‌ریزی جهت کنترل پیامدهای سوداگرانه این تغییرات، جدول ماتریس عوامل خارجی و داخلی تنظیم و رویکرد تدافعی برای ارائه راهبرد و سیاست‌ها اتخاذ شده است.
متن کامل [PDF 1496 kb]   (88 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: جغرافیا و برنامه ریزی شهری
دریافت: 1400/8/15 | پذیرش: 1401/5/27

فهرست منابع
1. ادل، ماتیو (1992)، اقتصاد سیاسی شهری و منطقه‌ای، ترجمه فریبرز رئیس دانا (1380)، تهران؛ انتشارات قطره.
2. ایمانی شاملو، جواد و مجتبی رفیعیان (1395)، قدرت و بازتعریف نظریه برنامه‌ریزی شهری با تأکید بر دیدگاه اقتصاد سیاسی فضا، راهبرد سال، سال بیست و پنجم، شماره هشتاد:287-319.
3. برهانی، کاظم (1397)، ارائه‌ الگو برنامه‌ریزی راهبردی تغییرات کاربری زمین در کلان‌شهرها با نمونه مطالعاتی تهران، رساله دکتری، دانشگاه تربیت مدرس.
4. پاشازاده، مهدی (1394)، تحلیل و عوامل مؤثر بر تغییر کاربری مسکونی به تجاری با نمونه منطقه 19 محدوده نعمت‌آباد شرقی تهران، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی.
5. خراشادی زاده، حسین، سلیمانی مهرنجاتی، محمد، تولایی، سیمین، خیرالدین، رضا و قهرمان عبدلی1398؛ تبیین نظام شهری منطقه کلان‌شهری تهران، نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، سال22، 403-422.
6. ذوقی، محمود، صفایی، امیر و بهرام ملک محمدی (1393)، رهنمودهای تئوری ‌بازی در تحلیل مناقشه تغییر کاربری اراضی، دارآباد تهران، پژوهش‌های جغرافیایی برنامه‌ریزی شهری، دوره دوم، شماره سوم:391-407.
7. زبردست، اسفندیار، خلیـلی، احمد، دهقانی، مصطفی (1392)، کاربرد روش تحلیل عاملی در شناسایی بافت‌های فرسوده شهری، نشریه هنرهای زیبا- معماری و شهرسازی، 18(2).
8. عبده کلاهچی، محسن، قلعه‌نویی، محمود و رضا خیرالدین (1399)، تبیین عوامل مؤثر بر توزیع منافع تغییر کاربری زمین با استفاده از چارچوب برنامه‌ریزی ارتباطی، نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، آماده انتشار.
9. عزیزی، محمدمهدی و مصطفی دهقانی (1391)، سنجش عوامل تغییرات کاربری زمین روند گسترش‌ کلان‌شهرها، منطقه 22 تهران، معماری و شهرسازی آرمان‌شهر، دوره هفتم، شماره سیزدهم:343-359.
10. فروهر، امیر و رضا خیرالدین (1393)، تجاری شدن جداره‌های شهری و تأثیر آن بر کیفیت فضایی محلات مسکونی، مطالعه موردی کوی نصر تهران، مجله آمایش جغرافیایی فضا، فصلنامه علمی-پژوهشی دانشگاه گلستان، سال ششم، شماره بیستم:63-84.
11. مصطفوی اصفهانی، نازنین و رضا خیرالدین (1399)، منش و فرهنگ سوداگری مدیریت شهری برای تأمین درآمد، مورد کاوی: تغییر کاربری سوداگرانه در جداره‌های شهری کوی نصر تهران، همایش ملی اخلاق و فرهنگ شهرنشینی.
12. وثوقی امیری، علیرضا و دیگران (1398)، بررسی تأثیر سازمان‌ها به‌عنوان یک کنشگر شهری بر روند تغییر کاربری منطقه 6 شهر تهران، نشریه علوم تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، سال بیست و دوم، شماره65: 438-423.
13. Abdehkolahchi M, Ghalehnoee A. Explaining the Factors Affecting the Distribution of Land Use Change Interests Using the Communicative Planning Framework. jgs 2023; 23 (69): 16 (in persian).
14. Azizi, Mohammad Mehdi and Mostafa Dehghan (1391), Assessment of Influencing Factors on Land Use Changes in UrbanExpansion of Metropolis, Case Study: District 22 of Municipality of Tehran, Armanshahr Architecture and Urban development, 7th period, 13th number, 343-359 (in persian).
15. Borhani, Kazem(1397), Presenting the strategic planning model of land use changes in metropolises with the case study of Tehran, PhD thesis, Tarbiat Modarres university (in persian).
16. Carlos Loures,Luis(2019), landuse planing and land use change as catalysts of sustainable development, http://creativecommons.org/licenses/by/3.0. [DOI:10.5772/intechopen.84520]
17. Edel, Matthew(1992), Urban and regional economics, Fariborz Raeis Dana (translator) (1380), Tehran, Published in Ghatre (in persian).
18. Forouhar, Amir and Reza Kheyroddin(1393), The Impact of Commercialization on the Spatial Quality of Residential Neighbourhoods: Evidence from Nasr Neighbourhood of Tehran, Geoghraphical planning and Quarterly Journal, 6th year, 20th number, 63-84(in persian).
19. Gwamna,Emmanuel,Yusoff,Wan zahari and mohd firdaus ismail(2015), Determinants of land use and property value,Advanced science letters,Vol4,400-407.
20. Hubacek,Klaus(2002),The economics of landuse change,International institute for applied systems analysis schossplatz.
21. Jauhiainen,Jussi(2007), Urbanisation,capital and landuse in cities
22. Kheyroddin Reza, Golriz Keyvan, 2014, Assessment of Urban Texture Demolition and Renewal Process, Manzar, Vol. 6, No. 27, Pp: 39-43.
23. Kheyroddin Reza, Imani J, Forouhar A, 2013, An Analysis of Spatial Consequences of Urban Management Measures in Old and New Sections of the Metropolis of Tabriz, Journal of Urban Economics and Management Vol.1 No. 4, Pp: 93-109.
24. Kheyroddin Reza, Taghvaee A, Imani J, 2012, Spatial Evolution Analysis of Metropolises Associated with Changes in Oil Prices (Case Study: Tabriz Metropolis), Journal of Iranian Architecture and Urbanism Association, No. 6, Pp: 17-36.
25. Kheyroddin, Reza, Taghvaee, Aliakbar, Foruhar, Amir.(2014) "The Influence of Metro Station Development on Neighbourhood Quality, The Case of Tehran Metro Rail System", International Review for Spatial Planning and Sustainable Development, Vol2, No2, PP: 64-75, SPSD Press, Kanazawa, Japan. [DOI:10.14246/irspsd.2.2_64]
26. Kheyroddin, Reza. 2010, "A geo-referenciel analysis on urban governance policies in Tehran metropolis (The years 1993-2007) Toward urban integration or spatial segregation?",Tehran University Press, Vol. 2, No. 42, Pps: 71-82.
27. Khorashadi Zadeh H, Solimani mehranjani M, Tavallaei S, kheyroddin R, Abdoli G. The Explanation of Urban System Transformations in the Tehran's megalopolis region. jgs 2022; 22 (65):403-422 (in persian). [DOI:10.52547/jgs.22.65.403]
28. Khorsand R., Alalhesabi M., Kheyroddin R., 2020, Redefining the concept of the 24-hour city and city nightlife for holy cities, with the use of Islamic instructions: A Case study of the holy city of Karbala, IOP Conference Series: Materials Science and Engineering, 671 (1), 012116 [DOI:10.1088/1757-899X/671/1/012116]
29. Mostafavi Esfahani, Nazanin and Reza Kheyroddin(1399), The nature and culture of speculative urban management to provide income, case study: landuse changes speculatively in Nasr area, Tehran, National conference of urban ethics and culture(in persian).
30. Nahavandi E., Zabetian E., Pour Ahmad A., Kheyroddin R., 2017, Spaces' livability in modern commercial centers, MANZAR, The Scientific Journal of landscape, Vol 9, Issue 40, 54-67
31. Oduwaye, Leke (2013)،Urban Planning Implications of Changing Land Use Structure of Metropolitan Lagos, Nigeria. Proceedings of 18th International Conference on Urban Planning, Regional Development and Information Society. pp. 1055-1065. ISSN 2521-3938.
32. Pashazade, Mehdi(1394), Analysis and effective factors on the change of residential to commercial landuse with the case study of area 19 of Nemat Abad area, East of Tehran, Master Thesis, Islamic Azad University of Central Tehran branch (in persian).
33. Puarwanto,Agung ndru,Ernawati,Jenny and Agus Dwi Wijaksono(2017), The factors of land use conversion from settlement area to commercial area at IR.Soekarno/Merr street,Rungkut street and Medokan Ayu street,Surabaya,International journal of enviromrntal&Agriculture research,Vol3,Issue4,86-93.
34. Shamlo Imany, Javad and Mojtaba Rafian(1395), Powerand Re-definition of Urban Planning Theory (with an Emphasis on Political Economy in Oil-Based Economies), Rahbord Faza, 25th year, number80, 319-287 (in persian).
35. Shirvani Dastgerdi A., Kheyroddin R., 2022, Policy Recommendations for Integrating Resilience into the Management of Cultural Landscapes, Sustainability, Vol.14, Issue14, 8500. [DOI:10.3390/su14148500]
36. vousoghi amiri A, marzi R, bashtam M, pourhazhir ardestani K, ghalamro S S. Studying the influence of organizations as a city model based on the changes of user change in zone 6 of tehran. jgs 2022; 22 (65):423-438(in persian). [DOI:10.52547/jgs.22.65.423]
37. Zabetian E., Kheyroddin R., 2018, The Role of Comfort Perception, Especially Thermal Comfort in the Pattern of Citizens' Behavior in Urban Spaces (Case Study of Imam Khomeini Square and Imam Hussein in the City of Tehran), Urban Management, Vol. 17, Issue 50, Pages: 5-19.
38. Zebardast, Esfandiar, Khalili, Ahmad and Mostafa Dehqani(1392), Application of Factor Analysis Method in Identification of Decayed Urban Fabrics An, Journal of Fine Arts: Arcitecture and Urban Planning, 18(2), (in persian).
39. Zoghi, Mohammad, Amir Safae and Bahram Malekmohammadi(1393), Insights on Game Theory in Conflict Analysis of land use change (Case Study: Tehran Dar Abad land area), Geographical Urban Planning Research, third number, 391-407(in persian).

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.