تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

تغییرات اقلیمی و لزوم سازگاری فضای سبز شهری (نمونه موردی شهر سبزوار)

نویسندگان
حمید صالحی 1
محمد معتمدی 2
عزت الله مافی 3
1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد شیروان، دانشگاه آزاد اسلامی، شیروان، ایران.
2 استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد شیروان، دانشگاه آزاد اسلامی، شیروان، ایران.
3 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد شیروان، دانشگاه آزاد اسلامی، شیروان، ایران.
10.61882/jgs.25.79.4
چکیده
بر اساس شبیه‌سازی مدل اقلیمی می‌توان انتظار داشت که تا سال 2100 دمای کره زمین 1 تا 5/5 درجه سانتی‌گراد افزایش یابد. با توجه به پیامدهای تغییر اقلیم، شناخت این پدیده به منظور داشتن استراتژی خاص برای کاهش اثرات آن مسئله مهمی می‌باشد. جهت بررسی روند تغییر اقلیم با استفاده از روش من کندال مورد ارزیابی قرار گرفت و با توجه به معیارهای انتخاب شده مؤثر بر فضای سبز، شاخص سازگاری فضای سبز برای شهر سبزوار تا دهه 2040 محاسبه گردید. تغییرات فضای سبز شهری با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای و شاخص NDVI مورد ارزیابی قرار گرفت. کاهش وسعت فضای سبز به همراه گسترش محدوده شهری در دوره موردبررسی به روشنی قابل مشاهده است (در طی دوره آماری مورد مطالعه که منطبق بر دوره تاریخی مدل‌های اقلیمی و داده‌های مشاهداتی شهر سبزوار می‌باشد). همچنین این بررسی نشان داده افزایش دما در دهه آینده (2030-2021) با شدت بیشتری ادامه خواهد یافت. در گام بعد اقدام به محاسبه سرانه فضای سبز شهری گردید. با توجه به نتایج حاصل از بررسی داده‌های اقلیمی، ایجاد فضای سبز متناسب با تغییر اقلیم، می‌تواند در جهت سازگاری شهر سبزوار با تغییر اقلیمی نقش مؤثری داشته باشد. استفاده از فضای سبز سازگار با اقلیم و تغییرات آن باعث کاهش گازهای گلخانه‌ای می‌شود و اقلیمی مناسب‌تر برای انسان و فعالیت‌های آن فراهم می‌سازد. با توجه به رشد افقی شهر و میزان رشد جمعیت مقدار سازگاری از 0.48 (در دوره پایه) به 0.32 در دوره 2030 -2021 کاهش خواهد یافت. در نتیجه مجموعاً حاصل نتایج نشان می‌دهد میزان سازگاری فضاهای سبز شهری سبزوار در وضعیت نامطلوبی قرار دارد و این میزان سازگاری در مواجه با روند افزایشی تغییرات اقلیمی پایین است.
کلیدواژه‌ها
تغییر اقلیمی فضای سبز
سازگاری آب و هوایی شهر سبزوار
من کندال
تصاویر ماهواره‌ای
سازگاری
NDVI

عنوان مقاله English

Climate change and the need for urban green space adaptation (Case study: Sabzevar city)

نویسندگان English

Hamid Salehi 1
Mohammad Motamedi 2
Ezatollah Mafi 3
1 PhD student in Geography and Urban Planning, Shirvan Branch, Islamic Azad University, Shirvan, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Geography and Urban Planning, Shirvan Branch, Islamic Azad University, Shirvan, Iran.
3 Associate Professor, Department of Geography and Urban Planning, Shirvan Branch, Islamic Azad University, Shirvan, Iran.
چکیده English

Based on climatic model simulations, global temperatures can be expected to rise by 1 to 5.5 degrees Celsius by 2100. Given the consequences of climate change, recognizing this phenomenon is important in order to have a specific strategy to reduce its effects. In order to study the trend of climate change using Kendall Mann method was evaluated and according to the selected criteria affecting green space and weighting by AHP method, green space adaptation index for Sabzevar city until 2040 was calculated. Changes in urban green space were assessed using satellite imagery and the NDVI index. The decrease in the area of ​​green space along with the expansion of the urban area in the period under study is clearly visible (during the statistical period under study, which corresponds to the historical period of climate models and observational data of Sabzevar). This study also shows that the increase in temperature in the next decade (2030-2021) will continue with greater intensity. In the next step, the per capita urban green space was calculated. According to the results of studying climate data, creating green space in proportion to climate change can play an effective role in adapting the city of Sabzevar to climate change. The use of climate-friendly green space and its changes will reduce greenhouse gases and provide a more suitable climate for humans and their activities. Due to the horizontal growth of the city and the rate of population growth, the amount of adaptation will decrease from 0.48 (in the basic period) to 0.32 in the period 2030-2021. A total of 15 indicators in four cultural, managerial, technological, ecological and plant criteria or each other in ArcGIS software were combined based on the coefficients of importance obtained by experts in the Expert Choice software

کلیدواژه‌ها English

Climate change of green space
climate adaptation of Sabzevar city
Satellite images
adaptation
AHP
NDVI
امیدوار، کمال. جوانشیری، نسرین. بابائیان، ایمان، (1392)، بررسی تغییر اقلیم در دوره 2030-2011 میلادی در جنوب استان کرمان با استفاده از ریزمقیاس نمایی مدل GCM، نخستین کنفرانس ملی آب و هوا شناسی، کرمان
امیدوار، کمال. جوانشیری، نسرین. بابائیان، ایمان، (1392)، بررسی تغییر اقلیم در دوره 2030-2011 میلادی در جنوب استان کرمان با استفاده از ریزمقیاس نمایی مدل GCM، نخستین کنفرانس ملی آب و هوا شناسی، کرمان
ترکمان، مجتبی (1394)، بررسی اثر گرمایش و تغییر اقلیم بر ویژگیهای زراعی و تولید سیب زمینی در ایران، پایان نامه دکتری، دانشگاه فردوسی، دانشکده کشاورزی، گروه اکولوژی گیاهان زراعی. مشهد.
ترکمان، مجتبی (1394)، بررسی اثر گرمایش و تغییر اقلیم بر ویژگیهای زراعی و تولید سیب زمینی در ایران، پایان نامه دکتری، دانشگاه فردوسی، دانشکده کشاورزی، گروه اکولوژی گیاهان زراعی. مشهد.
حکمتی، جمشید (1386)، مهندسی فضای سبز، طراحی پارکها و ویلاها، انتشارات سپهر، تهران.
حکمتی، جمشید (1386)، مهندسی فضای سبز، طراحی پارکها و ویلاها، انتشارات سپهر، تهران.
سبزی پرور، علی اکبر، ولاشدی، رضا نوروز (1394)، اثر تغییر اقلیم بر روند تامین نیاز سرمایی گیاهان خزاندار (مطالعه موردی: استان همدان) نشریه علوم باغبانی (علوم و صنایع کشاورزی)، 29(3)، صص 367- 358 .
سبزی پرور، علی اکبر، ولاشدی، رضا نوروز (1394)، اثر تغییر اقلیم بر روند تامین نیاز سرمایی گیاهان خزاندار (مطالعه موردی: استان همدان) نشریه علوم باغبانی (علوم و صنایع کشاورزی)، 29(3)، صص 367- 358 .
سعیدنیا، احمد (1388)، فضاهای سبز شهری، چاپ سوم، تهران: انتشارات سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور، جلد نهم: ص 27و 8 و 24-42.
سعیدنیا، احمد (1388)، فضاهای سبز شهری، چاپ سوم، تهران: انتشارات سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور، جلد نهم: ص 27و 8 و 24-42.
سلمانی، رویا (1397)، استفاده از گیاهان بومی در طراحی منظر، دو ماهنامه علمی- تخصصی طراحان منظر دانشگاه محقق اردبیلی، شماره دوم، سال دوم، صص 19-31
سلمانی، رویا (1397)، استفاده از گیاهان بومی در طراحی منظر، دو ماهنامه علمی- تخصصی طراحان منظر دانشگاه محقق اردبیلی، شماره دوم، سال دوم، صص 19-31
سیاری، نسرین. علیزاده، امین. بنایان اول، محمد. فرید حسینی، علیرضا (1390)، مقایسه دو مدل گردش عمومی جو (CGCM2HadCM3) در پیش بینی پارامترهای اقلیمی و نیاز آبی گیاهان تحت تغییر اقلیمی مطالعه موردی: حوضه کشف رود، نشریه آب و خاک (علوم و صنایع کشاورزی)، جلد 25، شماره 4، صص 925-912
سیاری، نسرین. علیزاده، امین. بنایان اول، محمد. فرید حسینی، علیرضا (1390)، مقایسه دو مدل گردش عمومی جو (CGCM2HadCM3) در پیش بینی پارامترهای اقلیمی و نیاز آبی گیاهان تحت تغییر اقلیمی مطالعه موردی: حوضه کشف رود، نشریه آب و خاک (علوم و صنایع کشاورزی)، جلد 25، شماره 4، صص 925-912
صالحی، حمید (1395)، برنامه‌ریزی شهری جغتای و راهبردهای توسعه، انتشارات خمسه النجباء (علیهم‌السلام)، چاپ اول.
صالحی، حمید (1395)، برنامه‌ریزی شهری جغتای و راهبردهای توسعه، انتشارات خمسه النجباء (علیهم‌السلام)، چاپ اول.
عطاری، ساناز (1397)، اهمیت فضای سبز در کنترل و کاهش آلودگی هوای شهری، دو ماهنامه علمی- تخصصی طراحان منظر دانشگاه محقق اردبیلی، شماره دوم، سال دوم، صص 78-53.
عطاری، ساناز (1397)، اهمیت فضای سبز در کنترل و کاهش آلودگی هوای شهری، دو ماهنامه علمی- تخصصی طراحان منظر دانشگاه محقق اردبیلی، شماره دوم، سال دوم، صص 78-53.
علمی، سعید (1397)، روش‌ها و مراحل پاسخ به تغییر اقلیم، هفتمین همایش ملی سامانه‌های سطوح آبگیر باران، تهران، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری - انجمن سیستمهای سطوح آبگیر باران صص 987 - 978.
علمی، سعید (1397)، روش‌ها و مراحل پاسخ به تغییر اقلیم، هفتمین همایش ملی سامانه‌های سطوح آبگیر باران، تهران، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری - انجمن سیستمهای سطوح آبگیر باران صص 987 - 978.
کردوانی، پرویز (1390) منابع و مسائل آب در ایران، آب های سطحی و زیرزمینی و مسائل بهره برداری از آنها. دانشگاه تهران، جلد اول، چاپ دهم. صص 78-75.
کردوانی، پرویز (1390) منابع و مسائل آب در ایران، آب های سطحی و زیرزمینی و مسائل بهره برداری از آنها. دانشگاه تهران، جلد اول، چاپ دهم. صص 78-75.
Abdoli, M., (2001). The general attitude on global warming and its impact on the national scale, the National Energy Conference. Tehran, Islamic Republic of Iran National Energy Committee, Department of Power and Energy Ministry of Energy, 638-646. (In Persian)
Abdoli, M., (2001). The general attitude on global warming and its impact on the national scale, the National Energy Conference. Tehran, Islamic Republic of Iran National Energy Committee, Department of Power and Energy Ministry of Energy, 638-646. (In Persian)
Chadwick, R., Boutle, I., and Martin, G. 2013. Spatial patterns of precipitation change in CMIP5: Why the rich do not get richer in the tropics. J. Clim. 26: 11. 3803-3822. [DOI:10.1175/JCLI-D-12-00543.1]
Chadwick, R., Boutle, I., and Martin, G. 2013. Spatial patterns of precipitation change in CMIP5: Why the rich do not get richer in the tropics. J. Clim. 26: 11. 3803-3822. [DOI:10.1175/JCLI-D-12-00543.1]
Environmental Protection Agency (EPA), http://www.epa.gov/climatechange, (assessed: 2012 .)
Environmental Protection Agency (EPA), http://www.epa.gov/climatechange, (assessed: 2012 .)
Houghton J.T., Meira Filho L.G., Callander B.A., Harris N., Kattenberg A. and Maskell K. (1996). Climate Change 1995. The Science of Climate Change, Contribution of Working Group I to the Second Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change, Cambridge, England: Cambridge University Press.
Houghton J.T., Meira Filho L.G., Callander B.A., Harris N., Kattenberg A. and Maskell K. (1996). Climate Change 1995. The Science of Climate Change, Contribution of Working Group I to the Second Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change, Cambridge, England: Cambridge University Press.
Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) (2007). Climate Change 2007: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change [Solomon S, Qin D, Manning, M, Chen, Z, Marquis, M, Averyt, K B, Tignor, M, Miller H.L. (eds.)]. Cambridge University Press, Cambridge, United Kingdom and New York, NY, USA.
Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) (2007). Climate Change 2007: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change [Solomon S, Qin D, Manning, M, Chen, Z, Marquis, M, Averyt, K B, Tignor, M, Miller H.L. (eds.)]. Cambridge University Press, Cambridge, United Kingdom and New York, NY, USA.
Miao, C.Y., Duan, Q.Y., Sun, Q.H., and Li, J.D. (2013). Evaluation and application of Bayesia multi-model estimation in temperature simulations. J. Prog Phys. Geog. 37: 727-744. [DOI:10.1177/0309133313494961]
Miao, C.Y., Duan, Q.Y., Sun, Q.H., and Li, J.D. (2013). Evaluation and application of Bayesia multi-model estimation in temperature simulations. J. Prog Phys. Geog. 37: 727-744. [DOI:10.1177/0309133313494961]
Yang Manlun, (2003), "Suitability Analysis of Urban Green Space System Based on GIS", Internation al Institute for Geoinformation Science and Earth Observation Enschede, the Netherlands.110:149
Yang Manlun, (2003), "Suitability Analysis of Urban Green Space System Based on GIS", Internation al Institute for Geoinformation Science and Earth Observation Enschede, the Netherlands.110:149