تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

آسیب‌شناسی حقوقی تملک املاک در بافت فرسوده واجد ارزش تاریخی توسط شهرداری مطالعه موردی: شهر ساری

نویسندگان
علیجان شمشیربند 1
رضا نصیری لاریمی 2
سید مهدی احمدی 3
1 دانشجوی دکتری حقوق عمومی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران.
2 استادیار گروه حقوق بین‌الملل، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران.
3 استادیار گروه فقه و حقوق و عضو هیئت‌علمی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران
10.61186/jgs.25.77.6
چکیده
یکی از حوزه­های فعالیتی که در شهرداری­های کشور به خصوص کلانشهرها به آن توجه می­شود تملک املاکی هستند که به منظور تحقق طرح تفصیلی، طرح جامع شهری و طرح بهسازی و نوسازی بافت­های فرسوده به شهرداری­ها واگذار می­شود. بنابراین سالانه شهرداری­ها در راستای عمران و آبادانی شهر اقدام به احداث یا اصلاح راه­ها و ساخت اماکن تفریحی و فرهنگی می­نماید. هدف از پژوهش حاضر آسیب­شناسی حقوقی تملک املاک در بافت فرسوده واجد ارزش تاریخی توسط شهرداری شهر ساری است. مطالعه حاضر از نظر ماهیت توصیفی تحلیلی، به لحاظ هدف از نوع تحقیقات کاربردی-توسعه ای و مبتنی بر روش پیمایشی و میدانی می­باشد. شیوه گردآوری داده­های مورد نیاز تحقیق، مبتنی بر روش کتابخانه­ای، اسنادی و شیوه پیمایشِ میدانی (با ابزار پرسشنامه) با حجم نمونه 384 نفر از شهروندان شهر ساری بوده است. برای تجزیه و تحلیل داده­ها در پژوهش حاضر از تحلیل­های آماری کای – دو در نرم­افزار SPSS استفاده شده است. نتایج یافته­ها نشان داده است مهم­ترین آسیب­های دورن سازمانی شهرداری در تملک املاک واقع در بافت­های فرسوده شهر ساری به ترتیب شامل ضعف اطلاع­رسانی قوانین و سازوکارهای قانونی، فقدان رویه اجرایی هماهنگ، عدم به­روزرسانی مستمر تعرفه قیمت املاک، عدم اجرای به موقع و برنامه­ای طرح­ها و عدم انجام مطالعات حقوقی- قانونی در تهیه طرح­ها می­باشد. از این­رو شهرداری ساری باید بیش از برونگرایی بین بخشی (بین سازمانی) و فرابخشی (فراسازمانی)، به ارتقای قوت­ها و کاهش ضعف­ها و ایجاد انسجام ساختاری و عملکردی و یکپارچگی درون سازمانی خود در تملک املاک واقع در طرح­های ساماندهی بافت­های فرسوده شهر ساری بپردازد
کلیدواژه‌ها
آسیب‌شناسی حقوقی
تملک
حقوق مالکانه
بافت شهری
بافت فرسوده
بافت تاریخی

عنوان مقاله English

Legal pathology of property acquisition in dilapidated context with historical value by the municipality (case study: Sari city)

نویسندگان English

alijan shamshirband 1
Reza Nasiri Larimi 2
Seyed Mehdi Ahmadi 3
1 PhD student in public law, Semnan Branch, Islamic Azad University, Semnan, Iran
2 , Assistant Professor, Department of International Law, Sari Branch, Islamic Azad University, Sari, Iran.
3 Assistant Professor of Jurisprudence and Law Department and Faculty Member, Sari Branch, Islamic Azad University, Sari, Iran.
چکیده English

One area of activity that receives considerable attention in municipalities, particularly in metropolitan regions, is the management of properties assigned to municipalities for the implementation of detailed plans, comprehensive urban development strategies, and revitalization and renovation initiatives for deteriorated areas. Annually, municipalities engage in the construction or enhancement of road infrastructure and the establishment of recreational and cultural facilities in alignment with urban development and city expansion objectives. The objective of this research is to elucidate the legal issues associated with property ownership in deteriorated areas of historical significance as managed by the municipality of Sari. This study adopts a descriptive-analytical framework, employing an applied-developmental research approach grounded in survey and field methodologies. The data collection strategy utilized in this research comprises library research, document analysis, and field surveys, employing questionnaires administered to a sample of 384 citizens of Sari. Data analysis in this study employs chi-square statistical techniques using SPSS software. The findings reveal that the primary organizational challenges encountered by the municipality in terms of property ownership in deteriorated areas of Sari include insufficient awareness of laws and legal procedures, lack of coordination in implementation processes, failure to regularly update property pricing tariffs, delayed and unplanned project execution, and the absence of legal analyses in project preparation. Consequently, the municipality of Sari should prioritize the enhancement of its internal structure and operational performance, addressing identified weaknesses and fostering structural and functional coherence in property ownership as part of revitalization plans for deteriorated areas, rather than concentrating exclusively on external and inter-organizational dimensions.

کلیدواژه‌ها English

legal pathology
property
property rights
urban context
worn context
historical context
آیین‌نامه قانون احیاء بافت‌های فرسوده، (1393)، وزارت کشور، وزارت راه و شهرسازی.
آیین‌نامه قانون احیاء بافت‌های فرسوده، (1393)، وزارت کشور، وزارت راه و شهرسازی.
ببرافکن، سعید. روشنایی بدر، تورج (1396)، بررسی روش‌های موثر در احیای بافت فرسوده شهر تبریز، کنفرانس ملی پژوهش‌های کاربردی در عمران معماری و شهرسازی، دانشگاه سراج تبریز، مدیران ایده پرداز کارین، دوره 1.
ببرافکن، سعید. روشنایی بدر، تورج (1396)، بررسی روش‌های موثر در احیای بافت فرسوده شهر تبریز، کنفرانس ملی پژوهش‌های کاربردی در عمران معماری و شهرسازی، دانشگاه سراج تبریز، مدیران ایده پرداز کارین، دوره 1.
تقوی مقدم، سیده عفیفه (1390)، برنامه‌ریزی و تجمیع قطعات زمین در بافت‌های فرسوده شهری با نگاهی به بحث هویت، نشریه تفکر معماری، شماره 24، صص 21-14.
تقوی مقدم، سیده عفیفه (1390)، برنامه‌ریزی و تجمیع قطعات زمین در بافت‌های فرسوده شهری با نگاهی به بحث هویت، نشریه تفکر معماری، شماره 24، صص 21-14.
دبیرخانه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران (1384)، راهنمای شناسایی و مداخله در بافت‌های فرسوده، مصوبه شماره 737/300/ د- 03/05/1384 شورای عالی شهرسازی و معماری ایران.
دبیرخانه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران (1384)، راهنمای شناسایی و مداخله در بافت‌های فرسوده، مصوبه شماره 737/300/ د- 03/05/1384 شورای عالی شهرسازی و معماری ایران.
دبیرخانه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران (1385)، بافت‌های فرسوده شهر تهران، مصوبه شماره 15301/310/300 - 24/04/1385 شورای عالی شهرسازی و معماری ایران.
دبیرخانه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران (1385)، بافت‌های فرسوده شهر تهران، مصوبه شماره 15301/310/300 - 24/04/1385 شورای عالی شهرسازی و معماری ایران.
رسولی، سید حسن. مومن‌پور آکردی، سکینه. عظیمی‌زاده، الهام. قاسمی طاهری، سید مریم (1395)، ضرورت بهسازی و نوسازی بافت‌های فرسوده شهری (مطالعه موردی: شهر ساری)، سومین کنفرانس بین‌المللی پژوهش‌های نوین در مدیریت، اقتصاد و علوم انسانی، https://civilica.com/doc/549440
رسولی، سید حسن. مومن‌پور آکردی، سکینه. عظیمی‌زاده، الهام. قاسمی طاهری، سید مریم (1395)، ضرورت بهسازی و نوسازی بافت‌های فرسوده شهری (مطالعه موردی: شهر ساری)، سومین کنفرانس بین‌المللی پژوهش‌های نوین در مدیریت، اقتصاد و علوم انسانی، https://civilica.com/doc/549440
روزنامه رسمی (1389)، قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، شماره 19204 تاریخ 14/11/1389.
روزنامه رسمی (1389)، قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، شماره 19204 تاریخ 14/11/1389.
زرگوش، مشتاق (1391)، حقوق اداری2، نشر میزان، چاپ اول
زرگوش، مشتاق (1391)، حقوق اداری2، نشر میزان، چاپ اول
سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی (1383)، قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران (1388-1384).
سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی (1383)، قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران (1388-1384).
سلیمان دهکردی، الهام. میرسعیدی، سید منصور (1396)، بازشناسی اطلاعات مالی در ترازوی حقوق اموال و مالکیت، حقوق خصوصی، دوره 6، شماره 20، صص 173-151.
سلیمان دهکردی، الهام. میرسعیدی، سید منصور (1396)، بازشناسی اطلاعات مالی در ترازوی حقوق اموال و مالکیت، حقوق خصوصی، دوره 6، شماره 20، صص 173-151.
شماعی، علی. پوراحمد، احمد (1392)، بهسازی و نوسازی شهری از دیدگاه علم جغرافیا، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ پنجم.
شماعی، علی. پوراحمد، احمد (1392)، بهسازی و نوسازی شهری از دیدگاه علم جغرافیا، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ پنجم.
صداقت رستمی، کبریا. اعتماد، گیتی. بیدرام، رسول. ملاذ، جعفر (1390)، تدوین شاخص‌های شناسایی بافت‌های ناکارآمد، مجله علمی تخصصی برنامه‌ریزی فضایی، سال اول، شماره اول، صص 120-103.
صداقت رستمی، کبریا. اعتماد، گیتی. بیدرام، رسول. ملاذ، جعفر (1390)، تدوین شاخص‌های شناسایی بافت‌های ناکارآمد، مجله علمی تخصصی برنامه‌ریزی فضایی، سال اول، شماره اول، صص 120-103.
طباطبایی، محمدصادق. صافیان اصفهانی (1391)، ماهیت توافق شهرداری با مالک ملک در راستای اجرای طرح عمرانی، مجله حقوقی دادگستری، شماره 78، صص 75-47.
طباطبایی، محمدصادق. صافیان اصفهانی (1391)، ماهیت توافق شهرداری با مالک ملک در راستای اجرای طرح عمرانی، مجله حقوقی دادگستری، شماره 78، صص 75-47.
غفاری، نگار (1392)، عوامل موثر بر تملک بافت‌های فرسوده در فرایند نوسازی، (نمونه موردی: محله آبکوه مشهد)، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، استاد راهنما: براتعلی خاک‌پور، دانشگاه فردوسی مشهد، گروه آموزشی جغرافیا، گرایش برنامه‌ریزی شهری.
غفاری، نگار (1392)، عوامل موثر بر تملک بافت‌های فرسوده در فرایند نوسازی، (نمونه موردی: محله آبکوه مشهد)، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، استاد راهنما: براتعلی خاک‌پور، دانشگاه فردوسی مشهد، گروه آموزشی جغرافیا، گرایش برنامه‌ریزی شهری.
قادری، اسماعیل. زمانی مقدم، افسانه. جلالی کنیمی، سید هاشم (1391)، تدوین راهبردهای اجتماعی مدیریتی احیاء، توسعه و حفاظت بافت‌های تاریخی؛ مطالعه موردی: منطقه 12 شهرداری تهران، مطالعات توسعه اجتماعی ایران، دوره پنجم، شماره 1، صص 113-97.
قادری، اسماعیل. زمانی مقدم، افسانه. جلالی کنیمی، سید هاشم (1391)، تدوین راهبردهای اجتماعی مدیریتی احیاء، توسعه و حفاظت بافت‌های تاریخی؛ مطالعه موردی: منطقه 12 شهرداری تهران، مطالعات توسعه اجتماعی ایران، دوره پنجم، شماره 1، صص 113-97.
قدمی، مصطفی. دیوسالار، اسدالله. علی‌پور، حسین. طلایی، مریم (1394)، شناسایی موانع اجرای طرح‌های بهسازی و نوسازی در بافت‌های فرسوده شهری مطالعه موردی بافت قدیم شهر ساری، همایش ملی بافت‌های فرسوده و تاریخی شهری: چالش‌ها و راهکارها، کاشان، https://civilica.com/doc/422396
قدمی، مصطفی. دیوسالار، اسدالله. علی‌پور، حسین. طلایی، مریم (1394)، شناسایی موانع اجرای طرح‌های بهسازی و نوسازی در بافت‌های فرسوده شهری مطالعه موردی بافت قدیم شهر ساری، همایش ملی بافت‌های فرسوده و تاریخی شهری: چالش‌ها و راهکارها، کاشان، https://civilica.com/doc/422396
کمانرودی کجوری، موسی (1392)، آسیب‌ها و راهکارهای قانونی - اجرایی تملک املاک واقع در طرح‌های ساماندهی بافت‌های فرسوده شهر تهران، مدیریت شهری، شماره 31، صص 256-241.
کمانرودی کجوری، موسی (1392)، آسیب‌ها و راهکارهای قانونی - اجرایی تملک املاک واقع در طرح‌های ساماندهی بافت‌های فرسوده شهر تهران، مدیریت شهری، شماره 31، صص 256-241.
گرامیان، سعیده سادات. رضاپور قوشچی، محمد (1394)، جهانی شدن و مواضع فرهنگی جمهوری اسلامی ایران از منظر نظریه ساختار - کارگزار (مقایسه سه دولت اکبر هاشمی رفسنجانی، سید محمد خاتمی و محمود احمدی‌نژاد)، فصلنامه مطالعات راهبردی جهانی شدن، سال ششم، شماره شانزدهم، پیاپی 19، صص 166-131.
گرامیان، سعیده سادات. رضاپور قوشچی، محمد (1394)، جهانی شدن و مواضع فرهنگی جمهوری اسلامی ایران از منظر نظریه ساختار - کارگزار (مقایسه سه دولت اکبر هاشمی رفسنجانی، سید محمد خاتمی و محمود احمدی‌نژاد)، فصلنامه مطالعات راهبردی جهانی شدن، سال ششم، شماره شانزدهم، پیاپی 19، صص 166-131.
گرجی، علی اکبر (1388)، مبانی حقوق عمومی، تهران: انتشارات جنگل.
گرجی، علی اکبر (1388)، مبانی حقوق عمومی، تهران: انتشارات جنگل.
مجلس شورای اسلامی (1389)، قانون حمایت از احیاء، بهسازی و نوسازی بافت‌های فرسوده ناکارآمد شهری مصوب 29/10/1389، (ابلاغیه شماره 75523/218 تاریخ 10/11/1389 مجلس شورای اسلامی به ریاست جمهوری اسلامی ایران).
مجلس شورای اسلامی (1389)، قانون حمایت از احیاء، بهسازی و نوسازی بافت‌های فرسوده ناکارآمد شهری مصوب 29/10/1389، (ابلاغیه شماره 75523/218 تاریخ 10/11/1389 مجلس شورای اسلامی به ریاست جمهوری اسلامی ایران).
محمدی، جمال. شفقی، سیروس. نوری، محمد (1393)، تحلیل ساختار فضایی - کالبدی بافت فرسوده با رویکرد نوسازی و بهسازی (مطالعه موردی: بافت فرسوده شهر دوگنبدان)، مجله علمی - پژوهشی برنامه‌ریزی فضایی (جغرافیا)، سال چهارم، شماره دوم، (پیاپی 13)، صص 128-105.
محمدی، جمال. شفقی، سیروس. نوری، محمد (1393)، تحلیل ساختار فضایی - کالبدی بافت فرسوده با رویکرد نوسازی و بهسازی (مطالعه موردی: بافت فرسوده شهر دوگنبدان)، مجله علمی - پژوهشی برنامه‌ریزی فضایی (جغرافیا)، سال چهارم، شماره دوم، (پیاپی 13)، صص 128-105.
محمدپور زرندی، حسین. طباطبایی مزدآبادی، سید محسن (1396)، حکمروایی خوب شهری رهیافتی نوین به اقتصاد و مدیریت شهری، تهران: انتشارات طحان.
محمدپور زرندی، حسین. طباطبایی مزدآبادی، سید محسن (1396)، حکمروایی خوب شهری رهیافتی نوین به اقتصاد و مدیریت شهری، تهران: انتشارات طحان.
مهندسین مشاور مازندطرح (1394)، طرح جامع شهر ساری، سازمان راه و شهرسازی استان مازندارن، وزارت راه و شهرسازی کشور.
مهندسین مشاور مازندطرح (1394)، طرح جامع شهر ساری، سازمان راه و شهرسازی استان مازندارن، وزارت راه و شهرسازی کشور.
Reichert, E. (2011). Social Work and Human Rights: A Foundation for Policy and
Reichert, E. (2011). Social Work and Human Rights: A Foundation for Policy and
Practice, Columbia University Press.
Practice, Columbia University Press.
Moriarty, B. and E. Massa (2012). Human Rights Law, OUP Oxford.
Moriarty, B. and E. Massa (2012). Human Rights Law, OUP Oxford.
O'Neill, T. and D. Zinga (2008). Children's Rights: Multidisciplinary Approaches to [DOI:10.3138/9781442687615]
O'Neill, T. and D. Zinga (2008). Children's Rights: Multidisciplinary Approaches to [DOI:10.3138/9781442687615]
Participation and Protection, University of Toronto Press.
Participation and Protection, University of Toronto Press.
Van Deth, J. W., et al. (2007). Citizenship and Involvement in European Democracies: [DOI:10.4324/9780203965757]
Van Deth, J. W., et al. (2007). Citizenship and Involvement in European Democracies: [DOI:10.4324/9780203965757]
A Comparative Analysis, Taylor & Francis.
A Comparative Analysis, Taylor & Francis.
Berg, M., et al. (2002). Two Cultures of Rights: The Quest for Inclusion and [DOI:10.1017/CBO9781139052337]
Berg, M., et al. (2002). Two Cultures of Rights: The Quest for Inclusion and [DOI:10.1017/CBO9781139052337]
Participation in Modern America and Germany, Cambridge University Press.
Participation in Modern America and Germany, Cambridge University Press.