تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

تبیین مدل مفهومی سرزندگی محیطی: مطالعه تطبیقی در علوم اجتماعی و معماری و شهرسازی

نویسندگان
مریم صنعتگر کاخکی 1
منوچهر فروتن 2
محمد مهدی سروش 2
سارا جلالیان 2
1 دانشجوی دکتری معماری، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران
2 استادیار گروه معماری، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران
10.61186/jgs.24.73.358
چکیده


سرزندگی یکی از مؤلفه­های اصلی در طراحی می­باشد، اما مفهوم پیچیده و چند­وجهی است که در ابعاد گوناگون آن همپوشانی وجود دارد. بدین‌جهت با توجه به خلأ نظری آن در معماری و در نظر گرفتن میان­رشته­ای بودن آن، با کنار هم قرار­دادن و همپوشانی تفاوت­ها و تشابه­ها سرزندگی در حوزه روان‌شناسی و جامعه‌شناسی با تعاریف در معماری و همچنین بررسی تفاوت سرزندگی با دیگر مفاهیم نزدیک به آن در معماری و شهرسازی شامل کیفیت­زندگی، زیست­پذیری و پایداری، در نهایت مدل تعریف سرزندگی و مدل عوامل سرزندگی محیطی ارائه شد. بدین‌جهت مقاله حاضر با پارادایم تفسیرگرا، رویکرد کیفی، روش تطبیقی و منطق استدلال قیاسی انجام شد که به لحاظ هدف نظری و نوع نتایج آن تبینی می­باشد. هدف از این پژوهش پاسخ سؤالاتی پیرامون تعریف سرزندگی محیطی، رویکرد مناسب پژوهش پیرامون سرزندگی، مقیاس مناسب پژوهش سرزندگی، عوامل مؤثر بر سرزندگی محیطی و ارائه مدل تحلیلی- تطبیقی سرزندگی جهت ارزیابی آن می­باشد. نتایج این پژوهش نشان می­دهد، سرزندگی محیطی مفهومی نسبی وابسته به مکان و زمان می­باشد که نمی­توان عواملی را به‌طور مشخص برای سرزندگی همه مکان­ها در همه کشور­ها و در همه دوره­های زمانی بیان کرد بلکه باید عوامل به‌صورت محلی با توجه به مکان مشخص شود. عوامل مؤثر بر سرزندگی محیطی به‌دست‌آمده در این مقاله شامل مؤلفه‌های کالبدی، تجربی و زیباشناختی، اجتماعی می­باشد و با توجه به فرهنگ جمع­گرا و جایگاه شادی­های جمعی در کشورمان توجه به عواملی از سرزندگی که باعث افزایش جنبه­های اجتماعی فضا، جذب و مشارکت افراد شود می­تواند راهگشا باشد.

واژگان کلیدی: شادی، نشاط اجتماعی، مطالعه تطبیقی، سرزندگی محیطی


[1]. این مقاله برگرفته از رساله دکتری معماری تحت عنوان " سرزندگی محیطی بومی در مجتمع­های تجاری: تدوین مدل ارزیابی عوامل معماری مرتبط با سرزندگی محیطی در مجتمع‌های تجاری شهر تهران " می­باشد که به راهنمایی استادان دکتر منوچهر فروتن و دکتر محمد مهدی سروش و مشاوره دکتر سارا جلالیان در دانشگاه آزاد اسلامی همدان به انجام رسیده است.

[2]. نویسنده مسئول: همدان، بلوار امام خمینی، خیابان دانشگاه آزاد اسلامی، بلوار پروفسور موسیوند، ساختمان هنر و معماری، گروه معماری.





کلیدواژه‌ها
شادی
نشاط اجتماعی
مطالعه تطبیقی
سرزندگی محیطی

عنوان مقاله English

Explain the conceptual model of environmental vitality: a comparative study in the social sciences, architecture and urban

نویسندگان English

maryam Sanatgar Kakhaki 1
-Manouchehr Foroutan 2
Mohammad Mehdi Soroush 2
sara Jalalian 2
1 Ph.D. Student of Architecture, Hamedan Branch, Islamic Azad University, Hamedan , iran
2 Assistant Professor of Architecture, Hamedan Branch, Islamic Azad University, Hamedan, Iran.
چکیده English



Vitality is one of the main components in design, but it is a complex and multifaceted concept that overlaps in its physical, social and economic dimensions. Therefore, in this paper, according to the theoretical vacuum of this concept in architecture and considering its interdisciplinary nature, using the model of various types of communication and types of vitality, the fields of psychology and sociology were selected for comparative study of vitality. Then, by using the comparative method by juxtaposing the differences and similarities of vitality in the field of psychology and sociology with definitions in architecture and urban planning, as well as examining the difference between vitality and other similar concepts in architecture and urban planning, including quality. Life, viability, and sustainability were ultimately represented by the definition of vitality and the model of environmental vitality. Therefore, the present study was performed with interpretive paradigm, qualitative approach, comparative method and logic of deductive reasoning, which is explained in terms of theoretical purpose and type of results. The purpose of this study is to answer questions about the definition of environmental vitality, the appropriate approach to research on vitality, the appropriate scale of vitality research, the factors affecting environmental vitality and its evaluation methods.



Key word: Happiness, social vitality, comparative study, environmental vitality




[1] The results of this study show that environmental vitality is a relative concept of place and time that cannot be specifically defined for the vitality of all places in all countries and in all time periods, but rather Factors must be identified locally according to location. Factors affecting environmental vitality in general include experimental and aesthetic, functional and environmental components. The impact of each factor varies according to the culture and local characteristics of the place, which is due to the collectivist culture. And the place of collective happiness in our country, paying attention to the factors of vitality that increase the social aspects of space, attracting and involving people, can be a way forward.

کلیدواژه‌ها English

Happiness
social vitality
comparative study
environmental vitality
American institute of architects(AIA). )2005.( What makes a community livable.
Cowen, E. L. (1994). The enhancement of psychological wellness: Challenges and ppor unities. American Journal of Community Psychology, 22,149-179.
Cowan, R. (2005). The Dictionary of Urbanism, Streewisc Prcss, London
Diener, E. (1984). Subjective well-being. Psychological Bulletin, 95, 542-575.
Duijn, M, Rosenstiel, I. V., Schats, W, Smallenbroek, C, Dahmen, R. (2011). Vitality and health: A lifestyle programme for employees, European Journal of Integrative Medicine, 3, 97.
Diener, E. &R. Lucas .(2000). Explaining Differences in Societal Levels of Happiness. Journal of Happiness Studies.
Easterlin,Richard.(2003).Explaining happiness,proceeding of the National Academy of Sciences,Department of Economics,University of Southern California,Vol.100,No.19,pp.11176-11183.
Galati, Dario & Manzona, Mayar & Lgor, Sotgio .(2006). The subjective components of happiness and their attainment: a cross-cultural comparison between Italy and Cuba, Social Science Information, Vol.45, No. 4.
Gratz, Roberta Brands.(2003). authentic urbanism and Jane Jacobs legacy, in peter neal, ed, urban villages and the making communities, London /NY:spon press.
-landry,Charles.(2000). Urban Vitality: A New Source of Urban Competitiveness, Prince Claus Fund Journal, ARCHIS issue 'Urban Vitality / Urban Heroes.
Lane, Robert .(2000) .Diminishing Returns to income: Companionship and happiness, Journal of happiness studies,1:103-119.
Larice,Michael Angelo. (2005).great neighborhood: the livability and morphology of high density neighborhood in urban north America, doctoral dissertation, dept of city and regional planning, university of California, Berkeley.
Myers, David. (1987). Community-Relevant Measurement Of Quality Of Life :A Focus On Local Trends. Urban Affairs Quarterly , 23:1.
Paul, A., Sen, J. (2018). Livability assessment within a metropolis based on the impact of integrated urban geographicfactors (IUGFs) on clustering urban centers of Kolkata. Cities. Vol: 74, pp: 142-150.
Pickvance.(2005.(The Four Varieties of Comparative Analysis: the Case of Environmental Regulation, Paper Presented on the Conference on Small and Large-N omparative Solutions, 22-23 September, University of Sussex.
Ryan, R. M. Frederick, C.M. (1997). On energy, personality and health: subjective vitality as a dynamic reflection of well-being. Personality, 65: 529-565.
Ryff, C. D. (1995). Psychological well-being in adult life, Current Directions in psychological -Science, 41, 99-104.
R. Saadat., & M. R. Abedi .(2011). he effect of participation in development- centered work councils on job satisfaction and vitality in staff, Quarterly Journal of Career & Organi-zational Counseling.Vol, 3/ No, 8/ Fall 2011, 85-109.
Sixsmith, Judith .(1986). The meaning of home: an exploratory study of environmental experience, London, Academic Press Inc., in: Journal of Environmental Psychology, 6, 281-298.
Solberg, P. A., Hopkins, W.G., Ommundsen, Y., Halvari, H. (2012). Effects of three training types on vitality among older adults: A self-determination theory perspective. Psychology of Sport and Exercise, 13.407-417.
Schyns,Peggy.(1998).Cross National Differencesin Happiness:Economic And cultural Factores Explored, Social Indicator Research,43:3-26.
Timmer, V., & Seymoar , N. )2009.( Vancouver Working Group Discussion Paper.
Ott, jan.(2001).Didthe market Depress happinessin the US?,Journal of happiness studies,2:433-443.
Oldenburg, R. (1999). The great good place: Cafes, coffee shops, bookstores, bars, hair sa-lons, and other hangouts at the heart of a com-munity. Washington: Marlowe & Company.