تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

ارائه الگوی ارزیابی تصمیم ‌سازی در بازآفرینی‌شهری

نویسندگان
جلال حقیقی 1
زهرا سادات سعیده زرآبادی 2
مصطفی بهزاد فر
مجتبی رفیعیان 3
1 دانشجوی دکتری شهرسازی، واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی تهران، ایران
2 دانشیار گروه شهرسازی دانشکده عمران، هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 دانشیار گروه شهرسازی و معماری، دانشگاه تربیت‌مدرس، تهران، ایران
10.61186/jgs.23.69.459
چکیده
ارزیابی تصمیمات در فرایند بازآفرینی شهری، باتوجه‌به ویژگی پیچیدگی، ابهام و عدم قطعیت آن، یک امری حیاتی است که مستلزم شناسایی معیارهای مؤثر بر تحقق آن و استفاده از روش‌های تصمیم‌گیری فازی است. هدف از انجام پژوهش معرفی یک روش دلفی فازی بر اساس استدلال کیفی، برای شناسایی و بومی‌سازی معیارهای مؤثر بر بازآفرینی شهری است. روش تحقیق، ترکیبی از روش‌های کمی و کیفی است. پژوهش حاضر برحسب هدف توسعه - کاربردی و برحسب اقدام محقق توصیفی - تحلیل است دیدمان (پارادایم) غالب در تدوین چارچوب نظری تحقیق، بازآفرینی شهری را سازه‌ای چندوجهی (محتوایی و فرایندی) تلقی می‌کند که یک راهبرد یکپارچه از فرایند تصمیم‌سازی ارائه می‌دهد. برای تدوین مدل مفهومی پژوهش از روش تحلیل محتوا و برای تحلیل مؤلفه‌ها و معیارهای بازآفرینی شهری، از سیستم استنتاج فازی (FIS) و نرم‌افزارهای Matlab و SPSS استفاده شده است. برای دستیابی به داده‌های موردنیاز پژوهش، پرسش‌نامه‌های باز و بسته، در بین خبرگان و گروه کارشناسی توزیع گردید. سپس داده‌های به‌دست‌آمده وارد سیستم استنتاج فازی شده و خروجی آنها به‌عنوان یافته‌های پژوهش تلقی گردید. طبق نتایج حاصل از مطالعه، تعداد 18 معیار جهت ارزیابی سیاست بازآفرینی شناسایی شدند. این معیارها، در مرحله انتخاب نهایی که با روش مصاحبه دلفی انجام شد، به 12 معیار کاهش داده شدند. نتایج به‌دست‌آمده بیانگر این است که مهم‌ترین و بی‌اهمیت‌ترین مؤلفه‌های بازآفرینی شهری در شهر قم به ترتیب عبارت‌اند از مؤلفه اقتصادی، عملکردی، کالبدی، مدیریتی، اجتماعی و زیست‌محیطی، همچنین مهم‌ترین و بی‌اهمیت‌ترین معیارهای ارزیابی بازآفرینی شهری به ترتیب عبارت‌اند از: اشتغال و درآمد، خدمات عمومی حمل‌ونقل و دسترسی مدیریت شهری ایمنی و امنیت سلامتی، مسکن و زیرساخت‌ها.
کلیدواژه‌ها
بازآفرینی شهری
سیستم استنتاج فازی
ناکارآمدی شهری
قم

عنوان مقاله English

Pattern of Decision-Making Evaluation in Urban Regeneration

نویسندگان English

jalal haghighi 1
saideh Zahra sadat zarabadi 2
mostafa behzadfar
mojtaba rafiyan 3
1 Department of Urban Planning, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
3 Department of Urban Planning and Architecture, Tarbiat Modares University, Iran
چکیده English

Evaluation is one of the most important necessities in the process of urban regeneration, which leads to the optimal decision to solve the problem of urban inefficiency. Evaluating decisions in the urban regeneration process, given its complexity, ambiguity and uncertainty, is a critical issue that requires identifying the criteria that affect its realization and using fuzzy decision-making methods. The purpose of this study is to introduce a fuzzy Delphi method based on qualitative reasoning to identify and localize the criteria affecting urban regeneration. The research method is a combination of quantitative and qualitative methods. The present study is applied in terms of developmental goal and descriptive-analytical in terms of researcher action. The content analysis method was used to develop the conceptual model of the research and the fuzzy inference system (FIS) and Matlab and SPSS software were used to analyze the components and criteria of urban regeneration. To obtain the required data for the research, open and closed questionnaires were distributed among experts and the expert group. Then, the obtained data were entered into the fuzzy inference system and their output was considered as research findings. According to the results of the study, 18 criteria were identified to evaluate the regeneration policy. These criteria were reduced to 12 criteria in the final selection stage, which was done by Delphi interview method. The results show that the most important and insignificant components of urban regeneration in Qom are economic, functional, physical, managerial, social and environmental components, respectively. General Transportation and Access to Urban Management Safety and Health, Housing and Infrastructure.

کلیدواژه‌ها English

urban regeneration
Fuzzy Inference System
Urban Inefficiency
Qom
آذر، عادل؛ فرجی حجت.(1381). علم مدیریت فازی، تهران: انتشارات اجتماع.
آذر، عادل؛ فرجی حجت.(1381). علم مدیریت فازی، تهران: انتشارات اجتماع.
اردستانی، زهرا سادات.(1394).تبیین الگوی بازآفرینی بومی به‌منظور احیای بافت فرسوده، تهران: نشر دانشگاه تربیت ‌مدرس.
اردستانی، زهرا سادات.(1394).تبیین الگوی بازآفرینی بومی به‌منظور احیای بافت فرسوده، تهران: نشر دانشگاه تربیت ‌مدرس.
امینی فسخودی، عباس.(1384).کاربرد استنتاج منطق فازی در مطالعات برنامه‌ریزی و توسعه منطقه‌ای، مجله دانش و توسعه، 17(1): 39-61.
امینی فسخودی، عباس.(1384).کاربرد استنتاج منطق فازی در مطالعات برنامه‌ریزی و توسعه منطقه‌ای، مجله دانش و توسعه، 17(1): 39-61.
بحرینی، سید حسین؛ ایزدی، محمد سعید؛ مفیدی، مهرانوش.(1392). رویکردها و سیاست‌های نوسازی شهری (از بازسازی تا بازآفرینی شهری پایدار)، فصلنامه مطالعات شهری، 3(9): 17-30.
بحرینی، سید حسین؛ ایزدی، محمد سعید؛ مفیدی، مهرانوش.(1392). رویکردها و سیاست‌های نوسازی شهری (از بازسازی تا بازآفرینی شهری پایدار)، فصلنامه مطالعات شهری، 3(9): 17-30.
بلارک، یلدا.(1389). فرهنگ شهرسازی، تهران: انتشارات پرهام نقش.
بلارک، یلدا.(1389). فرهنگ شهرسازی، تهران: انتشارات پرهام نقش.
جعفری خالدی، وحید؛ سادات میر وکیلی، محبوبه.(1388). مقدمه‌ای بر منطق فازی و کاربردهای آن، مجله روش، 16(108): 56-69.
جعفری خالدی، وحید؛ سادات میر وکیلی، محبوبه.(1388). مقدمه‌ای بر منطق فازی و کاربردهای آن، مجله روش، 16(108): 56-69.
جودی، پویا.(1399). به‌کارگیری روش نظریه مبنایی برساخت گرا در پژوهش‌های برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای، فصلنامه علمی و پژوهشی مدیریت شهری، 9(34): 3-16.
جودی، پویا.(1399). به‌کارگیری روش نظریه مبنایی برساخت گرا در پژوهش‌های برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای، فصلنامه علمی و پژوهشی مدیریت شهری، 9(34): 3-16.
زر آبادی، زهرا سادات؛ اسکندری، ندا .(1395). بازآفرینی شهری و تأثیر آن بر بافت‌های فرسوده شهری، همایش بین‌المللی مهندسی معماری و شهرسازی، تهران.
زر آبادی، زهرا سادات؛ اسکندری، ندا .(1395). بازآفرینی شهری و تأثیر آن بر بافت‌های فرسوده شهری، همایش بین‌المللی مهندسی معماری و شهرسازی، تهران.
عزیزی، محمد.(1393). برآورد دقت حاصل از تلفیق مدل سلول‌های خودکار و مدل‌های SVM و ANFIS در پیش‌بینی رشد فیزیکی شهر بر پایه سیستم اطلاعات جغرافیایی، پایان نامه کارشناسی ارشد، گروه شهرسازی و معماری، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس.
عزیزی، محمد.(1393). برآورد دقت حاصل از تلفیق مدل سلول‌های خودکار و مدل‌های SVM و ANFIS در پیش‌بینی رشد فیزیکی شهر بر پایه سیستم اطلاعات جغرافیایی، پایان نامه کارشناسی ارشد، گروه شهرسازی و معماری، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس.
کاووسی الهه؛ محمدی جمال.(1400). تحرک و جابجایی هوشمند و پایداری اجتماعی: ارزیابی روابط متقابل (مطالعه موردی: شهر شیراز). نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی. ۲۱ (۶۱) :۲۷۹-۲۹۴.
کاووسی الهه؛ محمدی جمال.(1400). تحرک و جابجایی هوشمند و پایداری اجتماعی: ارزیابی روابط متقابل (مطالعه موردی: شهر شیراز). نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی. ۲۱ (۶۱) :۲۷۹-۲۹۴.
محقر، علی؛ ناصرزاده، سیدمحمدرضا؛ نصراللهی، مهدی؛ حق نظر، محمدعلی.(1385). برآورد وزن شاخص های مدل سرآمدی EFQM در صنعت خودرو ایران،چهارمین همایش بین المللی مدیریت، تهران.
محقر، علی؛ ناصرزاده، سیدمحمدرضا؛ نصراللهی، مهدی؛ حق نظر، محمدعلی.(1385). برآورد وزن شاخص های مدل سرآمدی EFQM در صنعت خودرو ایران،چهارمین همایش بین المللی مدیریت، تهران.
محمدی، سید مهرداد؛ محمدی، فرزاد؛ مهرابی، مرتضی؛حریرچی، ایرج.(1384) جایگاه حل مسئله و مدل تصمیم‌گیری در برنامه‌ریزی و فعالیت‌های مدیریتی، مجله مدیریت و توسعه،24(1): 79-89.
محمدی، سید مهرداد؛ محمدی، فرزاد؛ مهرابی، مرتضی؛حریرچی، ایرج.(1384) جایگاه حل مسئله و مدل تصمیم‌گیری در برنامه‌ریزی و فعالیت‌های مدیریتی، مجله مدیریت و توسعه،24(1): 79-89.
معتمدی محمد؛ رسولی سیدحسن؛ نصیری محمد.(1398). ارزیابی میزان رضایت شهروندان از عملکرد مدیریت شهری در حوزه خدمات شهری، مطالعه موردی: شهر فاروج. نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، ۱۹ (۵۵): 99-116.
معتمدی محمد؛ رسولی سیدحسن؛ نصیری محمد.(1398). ارزیابی میزان رضایت شهروندان از عملکرد مدیریت شهری در حوزه خدمات شهری، مطالعه موردی: شهر فاروج. نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، ۱۹ (۵۵): 99-116.
مهندسین مشاور طرح و معماری.(1396). شناسایی و تهیه سند بهسازی و نوسازی محدوده‌ها و محلات هدف بازآفرینی شهر قم با دیدگاه شهرنگر، طرح پژوهشی، وزارت راه و شهرسازی، تهران.
مهندسین مشاور طرح و معماری.(1396). شناسایی و تهیه سند بهسازی و نوسازی محدوده‌ها و محلات هدف بازآفرینی شهر قم با دیدگاه شهرنگر، طرح پژوهشی، وزارت راه و شهرسازی، تهران.
هودسنی، هانیه.(1394). مدیریت بازآفرینی شهری با تأکید بر فرایندهای حکمروایی محلی، تهران: دانشگاه تربیت‌مدرس.
هودسنی، هانیه.(1394). مدیریت بازآفرینی شهری با تأکید بر فرایندهای حکمروایی محلی، تهران: دانشگاه تربیت‌مدرس.
Agell, N., Ganzewinkel, C. J. V., Sánchez, M., Roselló,L., Prats, F. & Andriessen,P. (2015) .A consensus model for Delphi processes with linguistic terms and itsapplication to chronic pain in neonates definition, Applied Soft Computing, 35(1):942-948. doi.org/10.1016/j.asoc.2015.03.024. [DOI:10.1016/j.asoc.2015.03.024]
Agell, N., Ganzewinkel, C. J. V., Sánchez, M., Roselló,L., Prats, F. & Andriessen,P. (2015) .A consensus model for Delphi processes with linguistic terms and itsapplication to chronic pain in neonates definition, Applied Soft Computing, 35(1):942-948. doi.org/10.1016/j.asoc.2015.03.024. [DOI:10.1016/j.asoc.2015.03.024]
Agell, N., Sánchez, M, Roselló,L.& Prats, F. (2012) .Ranking multi-attributealternatives on the basis of linguistic labels in group decisions, Journal of InformationScience,209(2): 49-60. doi.org/10.1016/j.ins.2012.05.005 [DOI:10.1016/j.ins.2012.05.005]
Agell, N., Sánchez, M, Roselló,L.& Prats, F. (2012) .Ranking multi-attributealternatives on the basis of linguistic labels in group decisions, Journal of InformationScience,209(2): 49-60. doi.org/10.1016/j.ins.2012.05.005 [DOI:10.1016/j.ins.2012.05.005]
Blackman, T. (1995). Urban Policy in Practice. London : Routledge,
Blackman, T. (1995). Urban Policy in Practice. London : Routledge,
Bromley,R.D.F., Tallon, A.R., Thomas, C.J.(2005).City centre regeneration through residential development: Contributing to sustainability, Urban Studies, 42(13): 2407-2429. doi.org/10.1080/00420980500379537 [DOI:10.1080/00420980500379537]
Bromley,R.D.F., Tallon, A.R., Thomas, C.J.(2005).City centre regeneration through residential development: Contributing to sustainability, Urban Studies, 42(13): 2407-2429. doi.org/10.1080/00420980500379537 [DOI:10.1080/00420980500379537]
Chan, E. H. W., Yung, E. H. K. (2004). Is the development control legal framework conducive to a sustainable dense urban development in Hong Kong?, Habitat International, 28(3), 409-426. doi: 10.1016/S0197-3975(03)00040-7 [DOI:10.1016/S0197-3975(03)00040-7]
Chan, E. H. W., Yung, E. H. K. (2004). Is the development control legal framework conducive to a sustainable dense urban development in Hong Kong?, Habitat International, 28(3), 409-426. doi: 10.1016/S0197-3975(03)00040-7 [DOI:10.1016/S0197-3975(03)00040-7]
Cheng , C.H., Yin, L. (2002) .Evaluating the best mail battle tank using fuzzy decision theory with linguistic criteria evaluation, European Journal of Operational Research,142(1): 174-186. doi.org/10.1016/S0377-2217(01)00280-6 [DOI:10.1016/S0377-2217(01)00280-6]
Cheng , C.H., Yin, L. (2002) .Evaluating the best mail battle tank using fuzzy decision theory with linguistic criteria evaluation, European Journal of Operational Research,142(1): 174-186. doi.org/10.1016/S0377-2217(01)00280-6 [DOI:10.1016/S0377-2217(01)00280-6]
Conner, N., Roberts, T. G. (2013). Competencies and Experiences Needed by Pre-service Agricultural Educators to Teach Globalized Curricula: A Modified Delphi Study, Journal of Agricultural Education, 54(1):8-17. DOI: 10.5032/jae.2013.01008 [DOI:10.5032/jae.2013.01008]
Conner, N., Roberts, T. G. (2013). Competencies and Experiences Needed by Pre-service Agricultural Educators to Teach Globalized Curricula: A Modified Delphi Study, Journal of Agricultural Education, 54(1):8-17. DOI: 10.5032/jae.2013.01008 [DOI:10.5032/jae.2013.01008]
Couch, C., Fraser, C.(2003). Urban regeneration in Europe, London: Blakwell. [DOI:10.1002/9780470690604]
Couch, C., Fraser, C.(2003). Urban regeneration in Europe, London: Blakwell. [DOI:10.1002/9780470690604]
Daghighi Masouleh, Z., Allahyari, M.S., Ebrahimi Atani, R., (2014). Operational Indicators for Measuring Organizational e-readiness based on Fuzzy logic: A challenge in the Agricultural Organization of Guilan Province, Iran. Information Proccesing in Agriculture (2014), http://dx.doi.org/10.1016/j. inpa.2014. [DOI:10.1016/j.inpa.2014.11.002]
Daghighi Masouleh, Z., Allahyari, M.S., Ebrahimi Atani, R., (2014). Operational Indicators for Measuring Organizational e-readiness based on Fuzzy logic: A challenge in the Agricultural Organization of Guilan Province, Iran. Information Proccesing in Agriculture (2014), http://dx.doi.org/10.1016/j. inpa.2014. [DOI:10.1016/j.inpa.2014.11.002]
DETR.(2000).Department of the Environment, Transport and the Regions, Sustainability Counts, London: DETR.
DETR.(2000).Department of the Environment, Transport and the Regions, Sustainability Counts, London: DETR.
Gibson, M., Kocabaş, A. (2001). Sustainable Regeneration-Challenge andResponse". Paper presented to the Rendez-vous Istanbul: International Urban Design Meeting, Istanbul: Mimar Sinan University.
Gibson, M., Kocabaş, A. (2001). Sustainable Regeneration-Challenge andResponse". Paper presented to the Rendez-vous Istanbul: International Urban Design Meeting, Istanbul: Mimar Sinan University.
Hemphill, L., McGreal, S. ., Berry, J. (2004). An Indicator Based Approach to Measuring Sustainable Urban Regeneration Performance: Part 2, Empirical Evaluation and Case Study Analysis, Urban Studies, 41(4): 757-772. DOI:10.1080/0042098042000194098 [DOI:10.1080/0042098042000194098]
Hemphill, L., McGreal, S. ., Berry, J. (2004). An Indicator Based Approach to Measuring Sustainable Urban Regeneration Performance: Part 2, Empirical Evaluation and Case Study Analysis, Urban Studies, 41(4): 757-772. DOI:10.1080/0042098042000194098 [DOI:10.1080/0042098042000194098]
Keeney, R.L. ., Raiffa, H. (1976). Decision with multiple objective: preference and Value Trade-offs, New York: wiley.
Keeney, R.L. ., Raiffa, H. (1976). Decision with multiple objective: preference and Value Trade-offs, New York: wiley.
Lee,S. (1996). Urban conversation policy and the preservation of historical and cultural heritage : The case of Singapore, Cities,13(6): 399-409. doi.org/10.1016/0264-2751(96)00027-3 [DOI:10.1016/0264-2751(96)00027-3]
Lee,S. (1996). Urban conversation policy and the preservation of historical and cultural heritage : The case of Singapore, Cities,13(6): 399-409. doi.org/10.1016/0264-2751(96)00027-3 [DOI:10.1016/0264-2751(96)00027-3]
LUDA. (2004).Integrating assessment in to sustainable urban regeneration, LUDA Ecompendium: Handbook.
LUDA. (2004).Integrating assessment in to sustainable urban regeneration, LUDA Ecompendium: Handbook.
Roberts, p., Sykes, H. (2000). Urban Regeneration: Handbook, London: Sage Publications.
Roberts, p., Sykes, H. (2000). Urban Regeneration: Handbook, London: Sage Publications.
Safari, A., Abbasi, F., Golshahi, B. (2016).Identifying key factors on marketingperformance of pharmacy companies: The mediating role of ethic marketing,Journal of Management Research in Iran, 19 (4): 95-116.
Safari, A., Abbasi, F., Golshahi, B. (2016).Identifying key factors on marketingperformance of pharmacy companies: The mediating role of ethic marketing,Journal of Management Research in Iran, 19 (4): 95-116.
Zadeh, L.A., Bellman, R.E. (1970). Decision-making in a fuzzy environment, management science, 17(4): 147-163. doi.org/10.1287/mnsc.17.4.B141 [DOI:10.1287/mnsc.17.4.B141]
Zadeh, L.A., Bellman, R.E. (1970). Decision-making in a fuzzy environment, management science, 17(4): 147-163. doi.org/10.1287/mnsc.17.4.B141 [DOI:10.1287/mnsc.17.4.B141]
Zhang, Q., Ma,J. (2001). Determining weights of criteria based on multiple preference formats, department of information systems, city university of Hong Kong Kowloon, Hong Kong, China.
Zhang, Q., Ma,J. (2001). Determining weights of criteria based on multiple preference formats, department of information systems, city university of Hong Kong Kowloon, Hong Kong, China.