تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

بررسی انطباقی نظریه دیویس، گیلبرت و گایا با مفاهیم آیات قرآن

نویسندگان
1 استادیار گروه آموزشی معارف اسلامی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
2 استادیار دانشگاه فرهنگیان البرز
10.52547/jgs.23.68.461
چکیده
مفهوم تعادل هم در دیدگاه تکاملی دیویس و هم در حوزه معرفت‌شناسی سیستمی و هم در مفاهیم و تفسیر آیات قرآن در مورد پدیده‌های سطح زمین به کار گرفته‌شده است نظریه دیویس در مورد تعادل اشکال و مورفولوژی بیان می‌کند که اشکال زمین در زمان‌های طولانی‌تر یا رو به تکامل می‌باشند یا به تدریج تحلیل می‌روند به عبارتی تغییر پیش‌رونده و برگشت‌ناپذیر دارند. این مفهوم به شدت بیشینه‌سازی آنتروپی و پس‌خورند مثبت دارد ولی بدون تردید آنچه از مفهوم تعادل در دیدگاه دیویس مورد نظر است با آنچه در دیدگاه سیستمی و مفاهیم آیاتی از قرآن که مبین تحول، نظم، تداوم و تعادل در پدیده‌ها می‌باشد با سه نگاه قابل بررسی است که از دو نگاه تطابق و در مورد بازه زمانی لازم برای انهدام کوه‌ها تغایر دارد. ولی با دیدگاه گیلبرت که پیدایش شکل و فرآیند را می‌توان به مکانیسم‌هایی از پس‌خورند منفی مربوط دانست برآیندها با شدت‌های مختلف در معرض تغییر و نوسان قرار دارند و موجب می‌شوند تا اشکال سطحی زمین متناسب با شدت نوسان شکل خود را تغییر دهند که با آیات قرآن تغایری ندارندو همچنین در دیدگاه گایا که حیات و آثار آن در زمین را با توجه به پس‌خورندهای مثبت و منفی در یک سیستم بررسی می‌کند با مفاهیم آیات قرآن مطابقت دارد این تحقیق داده‌ها به روش کتابخانه‌ای گردآوری و به‌صورت تطبیقی پردازش‌شده و تحقیقی بنیادی است که با هدف تطبیق فرارشته ای سه نظریه دیویس، گیلبرت و گایا با آیات قرآن به وجوه توافق و تغایر آن می‌توان دست یافت.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Adaptation of Davies, Gilbert and Gaia's theory with the concepts of Quranic verses

نویسندگان English

AliAkbar Imani 1
Fatemeh Saki 2
1 Assistant Assistant Professor of Islamic Education, Faculty of Literature and Humanities, Kharazmi University, Tehran, Iran.
2 Assistant Professor
چکیده English

The concept of balance has been applied into various areas such as Davis's evolutionary perspective, the field of systemic epistemology as well as the concepts and interpretations of the Quranic verses about the phenomena of the earth's surface. Davis's theory about the balance of forms and morphology states that the forms of the earth in longer periods of time are evolving or gradually decaying, in other words, they have progressive and irreversible change. This concept has strong entropy maximization and positive feedback, but without a doubt, what is meant by the concept of balance in Davis's point of view is comparable to what is meant by the systemic point of view and the concepts of verses from the Quran that show evolution, order, continuity and balance in phenomena. In this regard, there are three points of view that can be examined. They are similar considering two of the points of view, however, there are differences regarding the time frame required for the destruction of the mountains.However, according to Gilbert's point of view, the appearance of the form and process can be associated to mechanisms of negative feedback. The results are subject to change and fluctuation with different intensities and cause the surface forms of the earth to change their shape according to the intensity of the fluctuation which does not contradict with the Quranic verses. Additionally, Gaia's perspective, which examines life and its effects on the earth according to the positive and negative feedbacks in a system, is consistent with the concepts of the Quranic verses. This study is a fundamental research that aims to compare the three theories of Davis, Gilbert and Gaya with the verses of the Quran to discover their similarities and differences.

کلیدواژه‌ها English

Balance
Davis theory
Gilbert theory
Gaia theory
Quranic concepts
ابن‌کثیر، اسماعیل بن عمر ،(1419). تفسیر القرآن العظیم (ابن کثیر)، 9جلد، دار الکتب العلمیه، منشورات محمد علی بیضون - لبنان - بیروت، چاپ1، 1419 ه.ق.
بیضاوی، عبدالله بن عمر، (1418). أنوار التنزیل و أسرار التأویل (تفسیر البیضاوی)، جلد پنجم، دار إحیاء التراث العربی - لبنان - بیروت، چاپ: 1، 1418 ه.ق.
جعفری، یعقوب، تفسیر کوثر، (1376). جلد ششم، موسسه انتشارات هجرت - ایران - قم، چاپ اول، 1376 ه.ش.
چورلی، ریچارد جی. استانلی. سورن. دیوید.ای، (1375). ژئومورفولای، ترجمه احمد معتمد و ابراهیم مقیمی، تهران: انتشارات سمت، 1375.
خازن، علی بن محمد، (1415). تفسیر الخازن المسمی لباب التأویل فی معانی التنزیل، 4جلد، دار الکتب العلمیه، منشورات محمد علی بیضون - لبنان - بیروت، چاپ اول، 1415 ه.ق.
خرم‌دل، مصطفی، (1384). تفسیر نور (خرم دل)، جلد یکم، احسان - ایران - تهران، چاپ چهارم، 1384 ه.ش.
رامشت، محمد حسین، منوچهر توانگر، (1381). مفهوم تعادل دردیدگاه های فلسفی ژئومورفولوژی، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی،17(2-3): 79-94..
رامشت، محمدحسین، (1388). نقشه های ژئومورفولوژی(نمادها و مجازها)، تهران: انتشارات سمت.
رضایی اصفهانی، محمدعلی، (1387). تفسیر قرآن مهر، 24جلد، پژوهشهای تفسیر و علوم قرآن، ایران، قم، چاپ اول.
شریف الرضی، محمد بن حسین، (1406). تلخیص البیان فی مجازات القرآن، جلد اول، دار الأضواء، لبنان، بیروت، چاپ دوم.
شیبانی، محمد بن حسن، (1413). نهج البیان عن کشف معانی القرآن، جلد پنجم، نشر الهادی، ایران، قم، چاپ اول.
طالقانی، محمود، (1362). پرتوی از قرآن، جلد ششم، شرکت سهامی انتشار، ایران، تهران، چاپ ششم.
طباطبایی، محمدحسین،(1390). المیزان فی تفسیر القرآن، جلد بیستم، مؤسسه الأعلمی للمطبوعات، لبنان، بیروت، چاپ ششم.
طبرانی، سلیمان بن احمد، (2008). التفسیر الکبیر: تفسیر القرآن العظیم (الطبرانی)، جلد ششم، دار الکتاب الثقافی، اردن، اربد، چاپ اول.
طبرسی، فضل بن حسن، (1412). تفسیر جوامع الجامع، جلد چهارم، حوزه علمیه قم، مرکز مدیریت،ایران، قم، چاپ اول.
طبرسی، فضل بن حسن، (1372). مجمع البیان فی تفسیر القرآن، جلد دهم، ناصر خسرو، ایران، تهران، چاپ سوم.
فخر رازی، محمد بن عمر، (1420). التفسیر الکبیر (مفاتیح الغیب)، جلد سی و دوم، دار إحیاء التراث العربی، لبنان - بیروت، چاپ سوم.
فضل الله، محمد حسین، من وحی القرآن، 25جلد، دار الملاک - لبنان - بیروت، چاپ: 1، 1419 ه.ق.
قرائتی، محسن، تفسیر نور، 10جلد، مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن - ایران - تهران، چاپ: 1، 1388 ه.ش.
قرآن ، ترجمه انصاریان
قرطبی، محمد بن احمد، (1364). الجامع لأحکام القرآن، جلد بیستم، ناصر خسرو، ایران، تهران، چاپ اول.
قمی مشهدی، محمد بن محمدرضا، (1368). تفسیر کنز الدقائق و بحر الغرائب، جلد چهاردهم، ایران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان چاپ و انتشارات، ایران، تهران، چاپ اول.
قمی، علی بن ابراهیم، (1363). تفسیر القمی، 2جلد، دار الکتاب، ایران، قم، چاپ: سوم.
ماوردی، علی بن محمد، (2010). النکت و العیون تفسیر الماوردی، جلد ششم، دار الکتب العلمیه، منشورات محمد علی بیضون، لبنان، بیروت، چاپ اول.
مکارم شیرازی، ناصر، (1371). تفسیر نمونه، جلد بیست و هشتم، دار الکتب الإسلامیه، ایران، تهران، چاپ دهم.
ولایی، عیسی، (1388). اسلام و محیط زیست، نشر اندیشه مولانا، چاپ اول.
Gaia,jameslovelock. (1979),Anew look at life on Earth,anford:university.press