تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

ارزیابی و پهنه بندی مناطق توسعه یافته و مستعد آلودگی کارستیک (مطالعه موردی: حوضه آبریز روانسر)

نویسندگان
1 دانشیار گروه ژئومورفولوژی، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
10.52547/jgs.23.68.313
چکیده
در سال­های اخیر، رشد جمعیت وکمبود منابع آب شرب، اهمیت مطالعه مناطق کارستیک را دو چندان نموده است.در تحقیق حاضر به ارزیابی و پایش مناطق کارستیک توسعه یافته و پتانسیل آلودگی منابع کارستیک در حوضه روانسر پرداخته شده است که به منظور بررسی عوامل توسعه کارست و پتانسیل آلودگی منابع کارستیک در حوضه روانسر از 7 معیار دو روش OWA و ANP استفاده شده است. روش کار به این صورت است که پس از پردازش­های لازم، با استفاده از روش OWA و با اعمال اوزان بدست آمده تصاویر ماهواره­ای 2007 و 2015 روند توسعه نواحی انسان ساخت در مناطق کارستیک توسعه یافته مورد ارزیابی قرار گرفته شده است. نتایج تحقیق بیانگر این است که بخش عمده­ای از حوضه مورد مطالعه بخصوص در مناطق شمالی و غربی در کلاس توسعه یافتگی زیاد و نسبتا زیاد قرار دارد. محاسبه مساحت نواحی انسان ساخت بیانگر این است که در سال 2007 حدود 6/2 کیلومترمربع از مناطق کارستیک توسعه یافته را نواحی انسان ساخت(مستعد آلودگی) اشغال کرده است با توجه به روند رو به رشد جمعیت این مقدار در سال 2015 به 8/3 کیلومترمربع افزایش یافته است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Vulnerability assessment and zoning of developed and susceptible contaminated karstic (Case study: Ravenscar watershed)

نویسندگان English

asadolah hejazi 1
zahra heidari 2
1 Prof of Geomorphology, Tabriz University
2 PhD student of geomorphology, Tabriz University
چکیده English

In recent years, population growth and consequently the shortage of drinking water resources have increased the importance of studying the areas of caries Regarding the importance of the subject, in the present study, the evaluation and monitoring of the developed karstic areas and the potential of contamination of Cartesian resources in the Ravensar basin have been addressed In this study, 7factors were used to evaluate the factors of Karst development in Ravansar basin as well as two methods of OWA and ANP. The method of work is that after the necessary processing, using the OWA method and applying weights obtained through the ANP model, the zoning is done After designing the zoning map, using the satellite imagery of 2007 and2015, the development of human development areas in the developed karstic areas has been evaluated The results of this study indicate that most of the studied basin, especially in northern and western areas of the basin, are highly and relatively developed in the class, The calculation of the area of man-made areas suggests that in2007, about 2.6 km of occupied areas of man-made industrial zones have been occupied which, according to the growing population, increased to 3.8 km in2015, human-made areas have been extracted in developed artisanal areas

کلیدواژه‌ها English

Ravansar watershed
Karst
Pollution
OWA
ANP
افراسیابان (1377)، اهمیت مطالعات و تحقیقات منابع آب کارست در ایران، مجموع مقالات دومین همایش جهانی آب در سازندهای کارستی، کرمانشاه
حیدرزاده، مجتبی؛ محمدزاده، حسین (1390)، بررسی ژئوشیمی و ژئومورفولوژی کارست در سازند مزدوران (مطالعه موردی دره آل و اندرخ واقع در مشهد)، مجموعه مقالات سی‌امین گردهمایی علوم زمین
خدری، اکبر؛ رضایی، محسن؛ اشجاری، جواد (1390) بررسی پتانسیل توسعه کارست در تاقدیس پیون با استفاده از تلفیق اطلاعات جغرافیایی و سنجش از دور همراه با تحلیل سلسله مراتب زوجی، مجله تحقیقات منابع آب، شماره 28
رهنما، محمدرحیم؛ آقاجانی، حسین؛ فتاحی، مهدی (1391)، مکان‌یابی محل دفن زباله با ترکیب روش میانگین‌گیری وزن‌دار ترتیبی (OWA) و GIS در مشهد، مجله جغرافیا و مخاطرات محیطی، شماره 3، صص 105-87
سازمان هواشناسی استان کرمانشاه، گزارش سالیانه، 1394
صفاری ، ا ، قنواتی ، ع، علیجانی ، ف ، محمدی ، زکیه ( 1395) مروری بر خصوصیات لندفرم های کارستی در لایه های گچی ، پزوهش های ژئومورفولوژی کمی ، سال چهارم ، شماره چهار ، بهار 1395
طالعی، محمد؛ سلیمانی، حسین؛ فرج‌زاده اصل، منوچهر (1393)، ارزیابی تناسب اراضی برای کشت دیم بر مبنای مدل فائو و با استفاده از تکنیک تلفیقی OWA-AHP و FUZZY در محیط ARCGIS (مطالعه موردی: شهرستان میانه)، نشریه آب‌وخاک، جلد 28، شماره 1، صص 156-139
علایی طالقانی، م (1382) ژئومورفولوژی ایران، چاپ دوم، تهران نشر قومس.
قربانی، محمد صدیق؛ اونق، محمد (1391)، پهنه بندی تحول و حساسیت کارست با استفاده از مدل رگرسیون خطّی چندمتغیره در منطقه کارستی شاهو، پژوهش‌های ژئومورفولوژی کمی، شماره 1، صص 32-19
کریمی وردنجانی، حسین (1394)، هیدروژئولوژی کارست، چاپ اول، انتشارات ارم شیراز
مؤمنی، منصور؛ شریفی‌سلیم، علیرضا (1390)، مدل‌ها و نرم افزارهای تصمیم‌گیری چندشاخصه، چاپ اول، نشر مؤلفین، تعداد صفحات
میرعلایی‌موردی، مهدی؛ میراب‌شبستری، غلامرضا؛ اعتباری، بهروز؛ هیهات، محمدرضا (1392) معرفی ژئومورفولوژی کارستی سنگ-های کربناته در منطقه آهنگران (شمال شرق بیرجند)، مجله جغرافیا و آمایش شهری – منطقه‌ای، دوره 3، شماره 8
میلانویچ، پطر (1981)، ترجمه افراسیابیان، انتشارات طرح تهیه استاندارهای مهندسی آب کشور
وزارت نیرو, تماب (1373) فرهنگ چند زبانه واژه های کارست , سازمان تحقیقات منابع آب
یمانی، مجتبی؛ شمسی پور، علی‌اکبر؛ جعفری اقدم، مریم؛ باقری‌ سید شکری، سجاد (1390)، بررسی عوامل موثر در توسعه یافتگی و پهنه‌بندی کارست حوضه چله با استفاده از منطق فازی و AHP ، مجله علوم زمین، شماره 88
Al-Mohsen, K. A. A (2009), Drought index assessment for Fatah region using fuzzy logic approach”, Proceedings of the Georgia Water Resources Conference, held 23-27 2009, at the University of Georgia. Athens, Georgia
Ford, D. C. & Williams, S (1989), Karst geomorphology and hydrology. 6.1pp.
Ford, Derek, Williams, Paul (2007) Karst hydrogeology and geomorphology. Academic Division of Unwin Hyman Ltd, 601.
Komac, B( 2006), The Karst Springs of The Kanin Massif Kara[Ki Izvir Pod Kanin SkimPograje,
Kranjc, A (2010), Arid Karst or Karst in Arid Countries, 2nd Symposium on Living with Landscapes
Lopez- Chicano, M., Bouamama, M., Vallejo's, A and Pulido- Bosch, A (2001), Factors which determine the hydro geochemical behavior of karstic springs: A case study from Betis Cordilleras, Spain. Applied Geochemistry, 16, 1179-1192.
Mull, D. S., Nielsen, D. M. & Quinlan, J. F (1988), Application of dye – tracing techniques for determine solute transport characteristics of Groundwater in karst terrains
Ruiz Sinoga J.D., Diaz A.R., Bueno E.F and Murillo J.F.M (2010), The role of soil surface conditions in regulating runoff and erosion processes on metamorphic hillslope (Southern Spain), Soil surface conditions, runoff and erosion in Southern Spain, Catena80:131-139
White, W. B (1988), Geomorphology and Hydrology of karst, Oxford University press. Quinlan, j, 1989،Groundwater monitoring in karst terrains, EPA. 600/ x