تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

تعیین توان و ظرفیت برد اجتماعی و فرهنگی با هدف استقرار توسعه کاربری گردشگری طبیعت (مطالعه موردی: منطقه حفاظت شده کرخه، ایران)

نویسندگان
مهدی سالمی 1
سیدعلی جوزی 2
سعید ملماسی 3
سحر رضایان 4
رضا بسیطی 5
1 دکترا آمایش محیط زیست دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران.
2 استاد گروه محیط زیست، واحدتهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3 استادیار گروه محیط زیست، واحدتهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
4 دانشیار گروه محیط زیست، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران.
5 کارشناسی ارشد محیط زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران
10.52547/jgs.22.67.317
چکیده
مهم ترین بخشی که باید به آن توجه شود تعیین ظرفیت برد مناطق حفاظت شده می باشد، زیرا این مناطق توانایی پذیرش تعداد بالای گردشگر دارد، بنابراین در صورتی که این مناطق برنامه ریزی دقیق تری انجام نشود تعداد گردشگران از حد ظرفیت برد منطقه بیشتر می شود و منجر به ایجاد ناپایداری و تخریب این مناطق می شود به همین دلیل آگاهی از وضعیت ظرفیت برد منطقه کمک زیادی درکنترل آسیب خواهد نمود. هدف این پژوهش تعیین توان و پهنه بندی ظرفیت برد اجتماعی و فرهنگی در جهت توسعه کاربری گردشگری طبیعت در منطقه حفاظت شده کرخه می باشد، بدین منظور درگام نخست پتانسیل منطقه تعیین شد و جهت محاسبه ظرفیت برد اجتماعی و فرهنگی، پس از شناسایی فشارهای اجتماعی و فرهنگی با استفاده از مدل مفهومی PSR، درصد محدودیت فشارهای اجتماعی و فرهنگی مورد محاسبه قرارگرفتند و با اعمال درصد محدودیت فشارها و اهمیت نسبی با استفاده از مدلANP هریک از آنها پس از درجه بندی لایه ها با استفاده از تکنیک WLC و مدل Builder در نرم افزار Arc GIS10.5رویهم گذاری شدند و پهنه ظرفیت برد اجتماعی و فرهنگی جهت توسعه کاربری گردشگری طبیعت تعیین شد. نتایج حاصل بیانگر این مطلب است که 50 درصد از سطح منطقه دارای ظرفیت برد بالا ، 33 درصد از سطح منطقه دارای ظرفیت برد متوسط و17 درصد از سطح منطقه دارای ظرفیت برد کم است. یافته های پژوهش نشان می دهد که پهنه ظرفیت برد کم در بخش مرکزی منطقه برخورداراست، درپایان بر مبنای یافته ها پیشنهادهایی به منظور بالا بردن ظرفیت برد منطقه ارائه شده اند.
کلیدواژه‌ها
ظرفیت برد
مدل فرایند تحلیل شبکه
مدل مفهومی فشار
وضعیت و پاسخ
منطقه حفاظت شده

عنوان مقاله English

Determine potential and social and cultural carrying capacity with the purpose of the establishment in ecotourism development (Case study: Southern Karkheh protected area, Iran)

نویسنده English

mehdi salemi 1
1 Department of Environment, Islamic Azad University, North Tehran Branch, Tehran, Iran
چکیده English

The most important part to be considered is the determination of the carrying capacity of the protected areas, since these areas are able to accommodate a large number of tourists, so if these areas are not planned more accurately, the number of tourists will exceed the cc limit of the area. Resulting in instability and degradation of these areas, and therefore knowledge of the status of the area's cc will greatly help to control the damage. The aim of this study was determine potential, and social-cultural cc with the purpose of the establishment in ecotourism development. Therefore, in order to the determination of the potential of this area, calculation of the social-cultural cc after the identification of the social - cultural pressures using model PSR the social- cultural pressures regarding the calculation of the correction by applying the percentage corrections of the pressures and the relative importance using the techniques ANP and of each of them after the grading layer using the techniques WLC and builder model at Arc GIS10.5 combined. Social - cultural cc in the direction of the development of ecotourism determined. The results 50% of the content that the level region has high cc, 33% of the surface area has an cc and 17 percent of the level region has low cc. Findings of the research show that there is a low range of cc in the central part of the region; finally, based on the findings, suggestions have been made to increase the regional distribution cc.


کلیدواژه‌ها English

Carrying capacity
Analytical network process
Pressure- status - response conceptual model
protected area
Aref, F. (2011), Sense of Community and Participation for Tourism Development, life Science Journal, 8:20-25.
Augusto Santos Lobo, A. B, Eleonora Trajano, C. Mauricio de Alcantara Marinho, B.D. Maria Elina Bichuette, E. Jose Antonio Basso Scaleante, B. F. Oscarlina Aparecida Furquim Scaleante, F. Barbara Nazare Rocha, D. Francisco Villela Laterza, D.G. (2013), Projection of tourist scenarios onto fragility maps: Framework for determination of provisional tourist carrying capacity in a Brazilian show cave, Tourism Management, 35:234-243.
Bluwstein, J. (2017), Creating ecotourism territories: environmental in Tanzania’s community-based conservation', Geoforum, 83: 101–113.
Bera, S. Majumdar, D.D Paul, A.K. (2015), Estimation of tourism carrying capacity for Neil Island, South Andaman, India, Journal Coastal Sciences, 2:46-53.
Cupul-Magana, A. L. Rodrlguez-Troncoso, A.P. (2017), Tourist carrying capacity at Islas Marietas National Park: An essential tool to protect the coral community, Applied Geography, 88:15-23.
Georgoudaki, E. (2016), Sustainable tourism development including the enhancement of cultural heritage in the city of Nafpaktos – Western Greece, International Journal of Sustainable Development & World Ecology, 224-235.
Gardnera, C.J. Nicollb, M.E. Birkinshawc, C. Harrisd, Richard E. Lewise, A. Rakotomalalab, D. Anitry, N. (2018),The rapid expansion of Madagascar's protected area system, Biological Conservation, 220:29–36.
Gonga, M. Fanb, Z. Zhangb, X. Liua,G. Wena,W. Zhangc, L. (2017), Measuring the effectiveness of protected area management by comparing habitat utilization and threat dynamics, Biological Conservation, 210: 253–260.
Jiang, D. Chen, Z. Guilin, D. (2017), Evaluation of the carrying capacity of marine industrial parks: A case study in China, Marine Policy, 77:111–119.
Ghosh, P. Ghosh, A. (2018), Is ecotourism a panacea? Political ecology perspectives from the Sundarban Biosphere Reserve, India, Geo Journal, 1-22.
Lobo, H. A. S. (2008), Capacidade de carga real (CCR) da caverna de Santana, PETARSP e indicator turistico, Geociencias, 27:369-385.
Lario, J. Soler, V. (2010), Microclimate monitoring of Pozalagua cave (Vizcaya, Spain): application to management and protection of show caves, Journal of Cave and Karst Studies, 72:169–180.
Nabi Dar, S. Ahmad Shah, S. Ahmad Wani, M.(2016), Tourism carrying capacity assessment for LEH town of LADAKH Region in JAMMU and KASHMIR, International Journal of Current Research, 8:26403-26410.
Papoli Yazdi, M.H. Saghai, M. (2011), Ecotourism: concepts and principles, Tehran: Samt Publishing, 392.
Rotz, T. (2006), Sustainable tourism development in Evo Finland, Tourism Management, 20:394-410.
Rice, J.A. Mac Donald, G.B. Weingartner, D. H. (2001), Precommercial thinning of trembling aspen in northern Ontario: Part 1 – Growth responses, Forest Chronology, 77:893-901.
Saura, S. Bastin, L. Battistella, L. Mandrici, A. Dubois, G. (2017),Protected areas in theworld’s ecoregions: How well connected are they, Ecological Indicators, 76:144-158.
Salerno, F. Viviano, G. Emanuela, C. Manfredi , Caroli, P. Thakuri,S. Tartari,G. (2013),Multiple carrying capacities from a management-oriented perspective to operationalize sustainable tourism in protected areas, Journal of Environmental Management1,28 :116-125.
Walpole, M.J. Goodwin, H.J. Ward, K.G.R..(2001), Pricing policy for tourism in protected areas: lessons from Komodo National Park, Indonesia. Conservation Biology, 15:177-185.
Yingsha Zhang, A. Xiang, L. B. Qin Su, C. Xingbao, H. B. (2017), Exploring a theme park's tourism carrying capacity: A demand-side analysis, Tourism Management, 59: 564-578.