تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

بررسی عوامل موثر بر توسعه گردشگری دریاچه‌ای در ایران (مطالعه موردی: دریاچه‌های استان فارس)

نویسندگان
علی اکبر عنابستانی 1
مهدی معصومی 2
1 استاد جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
10.52547/jgs.21.63.193
چکیده
در سال­های اخیر گردشگری دریاچه­ای به عنوان یکی از گونه­های نوظهور گردشگری طبیعی مورد توجه محافل علمی قرار گرفته است. به طوری که این نوع گردشگری رشد قابل توجهی داشته و مزایای اقتصادی فراوانی را برای جوامع میزبان به همراه آورده است. لذا هدف تحقیق حاضر ارزیابی عوامل موثر بر توسعه گردشگری دریاچه­ای در ایران می­باشد. در این راستا طیف گسترده­ای از شاخص­ها در ابعاد وجود جاذبه­ها، زیرساخت­ها، پذیرش فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و محیطی در قالب پرسشنامه کارشناسان گردشگری و مطالعات میدانی مورد بررسی قرار گرفت. برای مقایسه دودویی و کسب وزن نهایی معیارها و گزینه­ها از روش AHP فازی، ANP و روش تحلیل رتبه­ای خاکستری GRA در قالب پرسشنامه و نظر 20 نفر از اساتید و کارشناسان سازمان­های مرتبط با گردشگری استفاده شده است. یافته­های تحقیق موید آن است که: بر اساس نتایج حاصل از مقایسه زوجی عوامل موثر بر توسعه گردشگری دریاچه­ای با استفاده از روش­های AHP فازی و ANP از نظر کارشناسان گردشگری معیار وجود جاذبه­ها به ترتیب با وزن­های 247/0 در مدل AHP فازی و 246/0 در مدل ANP و معیار عوامل زیرساختی با وزن 229/0 در مدل AHP فازی و 234/0 در مدل ANP دارای بیشترین تأثیر در توسعه گردشگری دریاچه­ای می­باشند. در نهایت با هدف رتبه­بندی عوامل موثر بر توسعه گردشگری دریاچه­ای در روستاهای پیرامون دریاچه­ها، با استفاده از تکنیک GRA، مشخص گردید که روستاهای دوبنه و دشت ارژن شرایط بهتری از سایر روستاها دارند و روستاهای قشم قاوی و عرب فامور در پایین­ترین سطح توسعه گردشگری دریاچه­ای قرار گرفته­ اند.
کلیدواژه‌ها
گردشگری دریاچه‌ای
عوامل محیطی
عوامل زیرساختی
وجود جاذبه
عوامل اقتصادی
استان‌فارس

عنوان مقاله English

Surveyed Factors Affecting Lake Tourism Of The Development In Iran (Case Study: Lakes Fars province)

نویسندگان English

ALiakbar Anabestani 1
Mahdi Masoumi 2
1 Professor of Geography and Rural Planning, Department of Geography, Faculty of Literature and Humanities, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran.
2 PhD student in Geography and Rural Planning, Department of Geography, Faculty of Literature and Humanities, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran.
چکیده English

In the last decade, the lake tourism as one of the newest branches of natural tourism has been under attention of scientific societies. So that this type of tourism has grown significantly and many economic benefits for host communities has brought. The aim of this study is evaluating the factors affecting lake tourism development in Iran. In this regard, a wide variety of indicators in the dimensions of attractions, infrastructure, cultural acceptance, economic, social and environmental In the form of a questionnaire tourism experts and field studies were examined. For binary comparison and a final weight criteria and options, of AHP fuzzy, ANP and GRA techniques in the form of questionnaires and 20 teachers and experts from organizations linked to tourism have been used. The results confirms that: Based on the results of the paired comparison of factors affecting lake tourism of the development using multiple fuzzy AHP and ANP in terms of tourism experts, Criteria attractions by weight of 0.247 in fuzzy AHP and 0.246 in the ANP model and The criteria infrastructural factors weighing 0.229 in fuzzy AHP and 0.234 in the ANP model Has the greatest impact on the lake tourism of development. Finally, with the objective of ranking factors affecting the lake tourism of development in the villages surrounding the lake, using techniques GRA, found that conditions Dowbaneh and dasht Arjan villages are better than other villages and Qashm qavi and Arab Famour villages at the lowest level of lake tourism of the development have been.

کلیدواژه‌ها English

Lake tourism
environmental factors
Infrastructural
Attractions
Economic Factors
Fars province
Alaeddinoglu, F and Seluck Can, A. 2011. Identification and Classification of nature- based tourism resources: Western Lake Van basin, Turkey. Procedia Social and Behavioral Sciences. (19): 198- 207.
Balezentis, T, Krisciukaitiene, I, Balezentis, A & Garland R. 2012. Rural tourism development in Lithuania (2003–2010), A quantitative analysis, Tourism Management Perspectives 2(3): 1- 6.
Chaiyakot, P & Visuthismajarn, P. 2012. A Pattern of Rural Tourism In The Songkhla Lake Basin, Thailand. International. Journal of Management and Information. Systems. 16(2): 173- 176.
Gthinji Mwanji. W. 2006. an evaluation of the use of eco labeling Within the Eco Tourism Sector, University of East Anglia.
Hall, M,. and Harkonen, T. 2006. Lake Tourism An Integrated Approach to Lacustrine Tourism Systems, Channel View Publications, Clevedon, Buffalo, Toronto. http: //www. Channel view publications. Com.
Lin, M., Xiao, X., Xu, Y and Xie, H. 2013. The impact of water quality changes on tourism capacity at Golden Lake, China, Journal of Food, Agriculture & Environment.11(2): 1069-1072.
Liu, Z; Dong, X; Liu, Z & Liu, Q 2013, A Simple Analysis on Wetland Ecotourism Sustainable Development: Case Study for Jinyin Lake, Advanced Materials Research, (807): 910-914.
Opp, C. & Bild, C. 2009. Tourism in protected areas: potential or risk? A case study from the World Heritage Area Lake Baikal, th Symposium of the Hohe Tauern National Park for Research in Protected Areas. PP 243-244.
Saaty, L. T., 2005, An Analytical Hierarchy and Network Processes Approach for the Measurement in Tangible Criteria and for Decision Making; Multiple Criteria Decision, Analysis: State of The Art Surveys, Edited by Jose Figueira et al.
Saaty, T. L., 1999. Fundamentals of the Analytic Network Process, ISAHP, Kobe, Japan.
Su, B. 2011. Rural tourism in China, Tourism Management, (32): 1438- 1441.
Tikkanen, I. 2003. Classification of Lake Tourism Activities in Finland: A Resource Approach, International Lake Tourism Conference, Savonlinna, Finland. Conference Proceedings, Joensuun yliopisto, pp 287- 303.
Timothy, D. J., & Wall, G. 1995. Tourist accommodation in an Asian historic city. Journal of Tourism Studies, 6(2), 63-73.
Wood, M.E. 1998. New Directions in the Ecotourism Industry, In: Lindberg, K., Epler Wood, M. and Engeldrum, D. (1998) Ecotourism: a guide for planners and managers Volume 2. The Ecotourism Society: North Bennington, Vermont, pp 45- 61.