تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

نقش جزایر سه گانه در سیادت دریایی ایران در خلیج فارس

نویسندگان
1 استادیار جغرافیای سیاسی دانشگاه لرستان
2 کارشناسی ارشد جغرافیا و دفاع مقدس دانشگاه لرستان
چکیده
سیادت دریایی برای بسیاری از کشورهای ساحلی همواره یکی از دغدغه­های اصلی استراتژی­های کلان آنها بوده است. وجود جزایر از مهمترین ابزارهای کسب سیادت دریایی در قلمروهای دریایی می­باشند. کشور ایران با توجه به موقعیت دریایی خود، در سواحل خلیج فارس دارای جزایر فراوانی است که جزایر سه گانه از مهمترین آنها می­باشند. مسئله سیاسی ادعای امارات متحده عربی نسبت به این جزایر و موقعیت بسیار استراتژیک آنها باعث شده است که این جزایر در سیادت دریایی خلیج فارس از اهمیت بسیار بالایی برخوردار باشند. لذا تحلیل چگونگی تاثیرگذاری این جزایر بر سیادت دریایی ایران به عنوان مساله اصلی این مقاله مورد توجه قرار گرفته است. روش گردآوری اطلاعات در این پژوهش، روش کتابخانه­ای و اسنادی می­باشد و با مراجعه به منابع واقعی و مجازی اطلاعات گردآوری شده است. تجزیه و تحلیل داده­ها از نوع کیفی و استنباطی می­باشد و از GIS برای ترسیم نقشه ها استفاده شده است. نتایج نشان می­دهد جزایر سه گانه به اشکال مختلف باعث گسترش سیادت دریایی ایران شده و به تثبیت کنترل دریایی ایران در خلیج­فارس و تنگه­هرمز کمک فراوانی نموده­اند. این جزایر از طریق گسترش حاکمیت دریایی ایران بر اساس حقوق بین­الملل دریاها و خط FIR، واقع شدن در مجاورت آبراهۀ بین­المللی هرمز، تعیین مسیرهای تردد دریایی و ایفای نقش ناو نظامی سیادت دریایی ایران را افزایش داده­اند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The role of the Triple islands (Greater Tunb, Lesser Tunb and Abu Musa) in Iran’s Maritime supremacy in the Persian Gulf

نویسندگان English

ali amiri 1
hojat naderi 2
1 assistantant prof. of polotical geoghraphy, lorestan university, khorramabad, iran
2 MSc in geoghraphy,lorestan university, khorramabad, Iran.
چکیده English

For many coastal countries, maritime supremacy has always been a major concern of their grand strategies. The existence of islands is one of the most important means to acquisition of maritime supremacy in maritime territories. Iran, Due to its maritime position, has many islands in the Persian Gulf, the most important of which are the Triple islands (Greater Tunb, Lesser Tunb and Abu Musa). The political issue of the United Arab Emirates' claim to the islands and their very strategic position has made these islands very important in the Persian Gulf maritime supremacy. Therefore, the analysis of how these islands affect Iran's maritime supremacy is considered as the main issue of this paper. Here, the method of data collection is library and documentary. Then, the collected data were analyzed by qualitative- inferential method. The results show that the Triple islands in various ways have expaned the Iranian maritime supremacy and have helped to stabilization Iran's maritime supremacy in the Persian Gulf and the Strait of Hormuz. These islands have increased the Iran’s Maritime supremacy by extension Iran's maritime sovereignty under international maritime law and the FIR line, located adjacent to the Hormuz International Waterway, defination maritime traffic Corridors, and playing the role of Warship in Iran's naval navy.

کلیدواژه‌ها English

Maritime supremacy
Maritime Law
Triple Islands
Abu Musa
Persian Gulf
FIR Line
- افشردی، محمدحسین (1386)، بررسی مطابقت و تفاوت‌های قانون مناطق دریایی جمهوری اسلامی ایران در خلیج فارس و دریای عمان با کنوانسیون حقوق دریاها (1982م)، پژوهش‌های جغرافیایی، شماره 59، صص 141-160
- آجرلو، محمدجعفر و باپیری، مسعود (1392)، نقش تنگه هرمز و جزایر شمالی آن در تامین امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، مجله سیاست دفاعی، سال بیست و یکم، شماره 84، صص 99-134.
- پیشگاهی‌فرد، زهرا (1384)، مقدمه‌ای بر جغرافیای سیاسی دریاها با تاکید بر آب‌های ایران، تهران: انتشارات دانشگاه تهران
- جعفری ولدانی، اصغر (1385)، عفت هزار سال حاکمیت ایران بر جزایر تنب و ابوموسی، پژوهشنامه علوم سیاسی، شماره 4، صص 1-25.
- جمشیدزاده، لطیف (1391)، نواحی اطلاعات پروازی کشور، قابل دسترسی در: http://ardabilatc.blogfa.com/post/83
- چرچیل، رابین و آلن‌لو، رابین (1383)، حقوق بین‌الملل دریاها، ترجمه بهمن آقایی، تهران، کتابخانه گنج دانش
- حاجیانی، ابراهیم (1394)، خلیج فارس و هویت ایرانی، فصلنامه مطالعات فرهنگی و سیاسی خلیج فارس، دوره 2، شماره 4، صص. 91-107
- حافظ‌نیا، محمدرضا (1372)، ژئوپولیتیک جزایر سه گانه، پاسدار سلام، دوره 1372، شماره 136، صص 36-37
- حافظ‌نیا، محمدرضا (1384)، خلیج فارس و نقش استراتژیک تنگه هرمز، چاپ دوم، تهران انتشارات: سمت،
- حافظ‌نیا، محمدرضا (1396)، بازدید از جزایر سه گانه، مصاحبه نگارندگان
- حافظ‌نیا، محمدرضا، کاویانی‌راد، مراد (1383)، افق‌های جدید در جغرافیای سیاسی، تهران: انتشارات سمت
- خبرگزاری دانشجو، 7/7/97، https://snn.ir/fa/news/713821/
- داناطوسی، عبدارضا و غلامرضا طحانی (1391)، سیادت دریایی (در نبردهای قرن بیستم)، تهران: دافوس
- راکی، داود (1383)، قاجارها و جزایر سه‌گانه، زمانه، شماره 28، صص. 19-32
- سایت افکار نیوز، 7/7/97: https://www.afkarnews.com/792319-
- سلمانی، عباسعلی (1394)، نقش راهبردی جزایر در قدرت و سیادت دریایی کشورها، فصلنامه راهبرد دفاعی، شماره 52، صص. 153- 182.
- سیاری، حبیب الله (1387)، نقش نیروی دریایی بر حفظ قدرت و سیادت دریایی جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه علوم و فنون نظامی، شماره 11، صص. 7-18.
- ضیائی بیگدلی، محمدرضا (1381)، حقوق بین الملل عمومی، تهران: انتشارات کتابخانه گنج دانش
- فدوی، علی (25/11/1396)، پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی، قابل دسترسی در: http://news.mrud.ir/news/49652/
- قاسمی، حاکم و سرابی، لیلا (1393)، ترتیبات امنیتی مطلوب خلیج فارس از منظر جمهوری اسلامی ایران، مطالعات فرهنگی و سیاسی خلیج فارس، دوره 1، شماره 1، صص. 31-56
- قالیباف، محمدباقر و میرزاده کوهشاهی، مهدی (1388)، علل و موانع توسعه جزیره ابوموسی، فصلنامه جغرافیا، شماره 20 و 21، صص. 7-24.
- مجتهد‌زاده، پیروز (1382)، کشورها و مرزها در منطقه ژئوپلتیک خلیج فارس، ترجمه حمیدرضا ملک‌محمدنوری، تهران، موسسه چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه
- مدنی، سیدمصطفی (1385)، تفاوت‌ها و تعارض‌ها در حوزه ژئوپولیتیک خلیج فارس، مجله علوم انسانی دانشگاه اصفهان، شماره 1، صص 149-170.
- مقتدر، هوشنگ (1377)، حقوق بین‌الملل عمومی، تهران، انتشارات دفتر مطالعات سیاسی و بین‌الملل وزرات امور خارجه
- میرحیدر (مهاجرانی)، دره (1367)، مباحث استراتژیک: جغرافیای سیاسی طرح‌های تفکیک تردد در خلیج فارس و تنگه هرمز، فصلنامه سیاست خارجی، شماره 218، صص 571- 591
- هداوند میرزایی، محراب و رجبی، آزیتا (1391)، اهمیت ژئوپولیتیکی جزایر ایران در خلیج فارس (مطالعه موردی: جزیره فارسی)، فصلنامه علمی- پژوهشی اطلاعات جغرافیایی (سپهر)، دوره 23، شماره 91، صص. 99-109.
- الهویردی‌زاده، رضا؛ محمدرضا حافظ‌نیا و مهدی پورطاهری (1396)، شاخص‌سازی موقعیت دریایی کشورها، فصلنامه ژئوپولیتیک، سال سیزدهم، شماره سوم، صص 25-54.
- الهویردی‌زاده، رضا (1394)، تبیین رابطه موقعیت دریایی کشورها با سطح توسعه، رساله دکتری، دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده علوم انسانی
- الهی، همایون (1391)، خلیج فارس و مسائل آن، تهران: نشر قومس
- Burgess, john; Foulkes, Lucia; Jones Philips; … (2017), law of the sea: a policy prime, Massachusetts: the Fletcher school of law and diplomacy, Tufts university
- Cordesman, Anthony H. (2004), Iran’s Developing Military Capabilities, Washington, Dc, Center For Strategic And International Studies (Csis),
- Cordesman, Anthony H. (2014), The Iranian Sea-Air-Missile Threat To Gulf Shipping, Washington, Dc, Center For Strategic And International Studies (Csis
- Foley, Sean (1996), history, Oil and ethnicity: the story of Abu Musa and the Tunbs islands, politica, vol. 2, no. 2
- Germond, Basil (2015), The Maritime Dimension Of European Security; Seapower And The European ::union::, United States, The United Kingdom, Palgrave Macmillan
- Gjert, Lage Dyndal (2015), A Theoretical Framework Of Maritime Air Power, Tidskrift
- Glassner, martin ira (1986), the new political geography of the sea, political geography quarterly, vol. 5, no. 1, pp. 6-8.
- Kirchberger, Sarah (2015), Assessing China’s Naval Power: Technological Innovation, Economic Constraints And Implications, Berlin: Springer
- Klein, Natali (2011), Maritime Security And The Law Of The Sea, New York, Oxford University Press
- Kraska, James (2011), maritime power and the law of the sea: expeditionary operations in world politics, New York, Oxford University Press, Inc.,
- Modelski, George & Thompson, William R. (1988), Seapower In Global Politics, 1494-1993, Houndmills, Basingstoke, Hampshire And London, The Macmillan Press Ltd
- Mojtahed-zadeh, pirouz (2015), maritime political geography: the persian gulf islands of tunbs and abu musa, florida:universal- publishers Boca Raton
- Nahyan, Khalid (2013), the three islands: mapping the UAE-Iran dispute, London, RUSI
- Noura s., al-mazrouei (2015), disputed islands between UAE and Iran: abu musa, greater tunb and lesser tunb in the Strait of Hormuz, gulf research center Cambridge
- Tanaka, yoshifumi (2012), the international law of the sea, New York: Cambridge university press
- Till, Geoffrey (2009), Sea power: A Guide For The Twenty- First Century, Second Edition, London & New York: Rutledge