تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

اولویت بخشی به ابعاد تاب آوری بافت فرسوده شهری بر اساس مدل مکانی تاب آوری سوانح (نمونه موردی : بافت فرسوده شهر کرج)

نویسندگان
مهسا اسدی عزیز آبادی 1
کرامت الله زیاری 2
محسن وطن خواهی 3
1 دانشجوی دکتری شهرسازی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران
2 استاد مدعو، گروه شهرسازی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد ، اهواز، ایران.
3 استادیار، گروه شهرسازی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران
10.29252/jgs.20.56.311
چکیده
شهر پدیده ای است زنده، پویا و متحول که در بستر زمان و پهنه مکان رشد می کند و گسترش می یابد، دچار فرسودگی و زوال می شود و با بحران هایی از جمله مخاطرات طبیعی و مصنوع که حاصل روابط انسانی و عناصر کالبدی از یک سو و شرایط اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، جغرافیایی، سیاسی و تاریخی از سوی دیگر می باشد، مواجه می گردد. بافت های فرسوده شهر که دارای فرسودگی کالبدی، کارکردی و عملکردی می باشند در مقابله و مواجه با بحران های ذکر شده دارای آسیب پذیری بالا و تاب آوری پایین می باشند لذا لزوم مداخله در این بافت ها در جهت ایجاد تعادل، هماهنگی میان بنیان‌های زندگی اجتماعی، اقتصادی و بهبود کالبد شهری بیش از پیش حائز اهمیت می باشد. در همین راستا در این پژوهش با توجه به مدل مکانی تاب آوری سوانح که یکی از مدل های سنجش تاب آوری شهری می باشد به اولویت بخشی ابعاد تاب آوری در بافت فرسوده شهر کرج پرداخته شده است. این پژوهش به لحاظ هدف توسعه ای-کاربردی می باشد و همچنین با توجه به روش توصیفی-تحلیلی است.همچنین از نرم افزار Expert choice و با مدل AHP برای تحلیل داده های گردآوری شده با استفاده از پرسشنامه استفاده شده است.نتایج پژوهش نیز حاکی از آن است که در سه کلان پهنه کرج کهن، حصارک و مهرشهر بعد تاب آوری کالبدی-محیطی بر اساس سرمایه کالبدی و زیرساختی دارای بیشترین وزن می باشد و همچنین تاب آوری سازمانی-نهادی دارای کمترین وزن است و با توجه به اولویت بندی ابعاد تاب آوری و معیارها و شاخص های بررسی شده ، افزایش سرانه کاربری های حیاتی در پهنه های مطالعاتی، تغییر در ساختار اقتصادی ساکنین و همچنین افزایش میزان مهارت و انسجام شهروندان به منظور مقابله با مخاطرات و بحران ها حائز اهمیت می باشد.
کلیدواژه‌ها
تاب آوری شهری
بافت فرسوده شهری
مدل مکانی تاب آوری سوانح
بافت فرسوده شهر کرج

عنوان مقاله English

Prioritizing the dimension of resilient deteriorated urban fabric based on a disaster resilience of place model (case study: the deteriorated urban fabric of Karaj)

نویسندگان English

mahsa asadi aziz abadi 1
keramat alah ziari 2
mohsen vatan khahi 3
1 Department of Urban Development, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahwaz, Iran
2 Visiting Professor, Department of Urban Planning, Ahvaz Branch, Azad University, Ahvaz, Iran.
3 Assistant Professor, Department of Urban Development, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran
چکیده English

A city is a vibrant, dynamic, and evolving phenomenon that grows and spreads over time and space, and is exhausted and degraded.It also faces crises such as natural hazards and artifacts, resulting from human relationships and physical elements, on the one hand, and social, economic, cultural, geographical, political, and historical conditions on the other. The deteriorated urban fabric, which has physical, functional and operational deterioration, are resistant to the above-mentioned crises and has low vulnerability. Therefore, the need of intervening in these fabrics is crucial for balancing, coordinating the foundations of social life, and improving the urban structure. In this regard, in this research, priority is given to the dimension of resilient deteriorated urban fabric based on a disaster resilience of place model which is one of the models of urban resilience measurement. This research is a descriptive-analytical according to method and is developmental-applied research in terms of the purpose. Also, Expert Choice software and AHP model are used to analyze the collected data by using a questionnaire. The results of the research indicate that, in three macro areas of Karaj, Hesarak and Mehrshahr, the physical-environmental resilience dimension has the highest weight and organizational-institutional resilience has the least weight. Overall, regarding prioritization of resilience dimensions, criteria and indicators, an increasing per capita of vital use in study areas, changing the economic structure of residents, as well as increasing the skill and coherence of citizens to deal with hazards and crises are important.

کلیدواژه‌ها English

A city is a vibrant
dynamic
and evolving phenomenon that grows and spreads over time and space
and is exhausted and degraded.It also faces crises such as natural hazards and artifacts
resulting from human relationships and physical elements
on the on
Agudelo, V. Claudia, M. (2012). "Harvesting urban resources towards more resilient cities. In: Resources". Conservation and Recycling. 64. Pp. 3-12.
.-Alberti, M. (2005). The Effects of Urban Patterns on Ecosystem Function. International Regional Science Review, 28(2), 168–192.
.-Frantzeskaki, N. (2016). urban resilience: A concept for co-creating cities of the future. the Resilient Europe.
.-Kärrholm, M., Nylund, K., de la Fuente, P.P. (2014). Spatial resilience and urban plann.ing: Addressing the interdependence of urban retail areas, Cities, London, England, 36,121-130.
.-Kirbyshire, A. Wilkinson, E. Le Masson, V. Batra, P. (2017). Mass displacement and the challenge for urban resilience. Working and discussion papers. Overseas Development Institute.
.-Lucini, B. (2013). Social capital and sociological resilience in megacities context,
.-Meerow, S. Newell, J.P. Stults, M. (2016). Defining urban resilience: A review. Landscape and Urban Planning .147, 38–49.
-100Resilient Cities. n.d. “What is Urban Resilience?” Accessed April 20, 2018.
-Asadzadeh, A. (2017). conceptualizing the concept of disaster resilience: a hybrid approach in the context of earthquake hazard." PhD diss., Universitäts-und Landesbibliothek Bon.
-Ayling, J. (2009). Criminal organizations and resilience. International Journal of Law, Crime and Justice, 37:182-196.
-Burton, C.G. (2012) The Development of Metrics for Community Resilience to natural disasters. A thesis submitted in Partial Fulfillment of the Requirements for the Degree of Doctor of Philosophy in Geography, College of Arts and Sciences, University of South Carolina, Columbia.
Catholic University of Sacred Heart, Milan, Italy. International Journal of Disaster
-Cutter, Susan L.; Burton, Christopher G.; and Emrich, Christopher T. (2010) "DisasterResilience Indicators for Benchmarking Baseline Conditions,"Journal of Homeland Securityand Emergency Management: Vol. 7: Iss. 1, Article 51.
-Drobniak, A. (2012). The Urban Resilience - Economic Perspective. Journal of Economics & Management / University of Economics in Katowice . 10: 5-20.
-Marius, K. Venkatasubramanian. G. (2017). Exploring Urban Economic Resilience: The Case of a Leather Industrial Cluster in Tamil Nadu. USR 3330 “Savoirs et Mondes Indiens” Working Papers Series - 9; SUBURBIN Papers Series - 3. 29 pages.
-McManus, S., Seville, E. Vargo, J., Brunsdon, D. (2008). Facilitated Process for Improving Organizational Resilience. Natural Hazards Review, 9(2): 81-90.
-Mitchell, T. (2003). An Operational Framework for Mainstreaming Disaster Risk Reduction. Benfield Hazard Research Center.
-OECD. n.d. “Resilient Cities.” The Organisation for Economic Co-Operation and Development. Accessed April 20, 2018.
Resilience in the Built Environment, 4(1), 58-71.
-RUSZCZYK, HANNA, ALINA (2017).The everyday and events: Understanding risk perceptions and resilience in urban Nepal, Durham theses, Durham University.
-Schipper, L. Langston, L. (2015). A comparative overview of resilience measurement frameworks: analyzing indicators and approaches.
-Shahkarami, N. (2016). Prioritize of Intervention Zones in Central Deteriorated Fabrics of Arak City According to Functional, socio-Economic and Environmental Indicators. The Scientific Journal of NAZAR research center (NRC) for Art, Architecture & Urbanism.13 (39): 65-74.
-UN-Habitat. n.d. “Resilience.” UN Habitat. Accessed April 20, 2018. https://unhabitat.org/urban-themes/resilience.
-World Bank. (2016a). From Oil to Cities: Nigeria’s Next Transformation. Directions in Development. Washington, DC: World Bank.doi:10.1596/ 978-1-4648-0792-3