تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

بازسازی پالئوژئومورفولوژی زمین لغزش دلا و شکل گیری دریاچه سدی شیمبار شهرستان اندیکا- استان خوزستان

نویسندگان
سیامک شرفی 1
مسعود صادقی راد 2
زهرا جوادی نیا 2
1 استادیار گروه ژئومورفولوژی دانشگاه لرستان
2 کارشناس ارشد باستان شناسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد ابهر
10.29252/jgs.20.56.177
چکیده
رخداد زمین لغزش­ها در مسیر رودخانه­های ایران به ویژه در مناطق کوهستانی زاگرس از فرآیندهای دامنه­ای است که مسدودن شدن مسیر رودخانه­ها و شکل­گیری دریاچه­های سدی را به دنبال دارد. زمین لغزش دلا، نمونه­ای از این لغزش­ها است که وقوع آن در مسیر شبکه زهکشی رودخانه شیمبار، شکل­گیری دریاچه شیمبار را در پی داشت. مطالعات زمین باستان­شناسی صورت گرفته در محدوده مورد مطالعه با استفاده از نقشه­های توپوگرافی، زمین­شناسی، مدل رقومی ارتفاع، تصاویر ماهواره ای و نرم افزار Arc GIS بر روی زمین لغزش و حوضه دریاچه شیمبار منجر به شناخت دلایل وقوع زمین لغزش و تغییرات سه مرحله­ای دریاچه گردید. این امر نهایتاً زمینه بازسازی پالئوژئومورفولوژی زمین لغزش و دریاچه سدی شیمبار را مهیا ساخت. نتایج نشان داد که عامل اصلی رخداد زمین لغزش دلا فرآیندهای تکتونیکی منطقه بوده و براساس شواهد باستان شناسی و زمان حفر کانال باستانی، زمان وقوع زمین لغزش قبل از 2000 سال پیش بوده است. هم چنین شکل گیری دریاچه شیمبار و تغییرات محدوده و عمق آن در 3 مرحله، باعث تغییرات محیطی منطقه و مسدود شدن مسیر کوچ منطقه برای مدت طولانی شده است.
کلیدواژه‌ها
زمین لغزش
شیمبار
دریاچه سدی لغزشی
تغییرات محیطی

عنوان مقاله English

Paleogeomorphology Reconstruction of Della Landslide and the Formation of the Shimbar Dam Lake in Indica – Khuzestan province

نویسندگان English

siyamack sharafi 1
masoud sadeghirad 2
zahra javadi nia 2
چکیده English

the occurrence of landslides in the direction of rivers, especially in the mountainous regions of Zagros range are processes that block rivers and form lake barriers. Della Landslide is an example of such landslide that occurred in the course of Shimbar River drainage and eventually created Lake Shimbar. geoarchaeological field studies performed on this slide using topographic maps, geological, digital model of the area, satellite images and Arc GIS software on the landslide and basin lake Shimbar resulted in the identification of the causes of landslides and changes in three stages of the lake. This study eventually rebuilds Paleogeomorphology of landslide area and the lake's dam Shimbar. The results showed that the main cause of the occurrence of landslides were tectonic processes in the region and based on archaeological evidence and the archaeological excavation of the canal, the landslides occurred before 2000 years ago. The formation and changes in the scope and depth of the lake Shimbar in 3 stages blocked the migration routes in area for a long time.

کلیدواژه‌ها English

Landslide
Shimbar
Landslide Dam Lake
Environmental Changes
Bonnard, C. 2011. Technical and human aspects of historic rockslide-dammed lakes and landslide dam breaches, In Natural and artificial rockslide dams (pp. 101-122). Springer, Berlin, Heidelberg.
Dong, G., Zhang, F., Ma, M., Fan, Y., Zhang, J., Wang, Z., & Chen, F. 2014. Ancient landslide-dam events in the Jishi Gorge, upper Yellow River valley, China, Quaternary Research, 81(3): 445-451.
Ermini, L., Casagli, N., & Farina, P. 2006. Landslide dams: analysis of case histories and new perspectives from the application of remote sensing monitoring techniques to hazard and risk assessment, Italian Journal of Engineering Geology and Environment, 1: 45-52.
Evans, S. G., Delaney, K. B., Hermanns, R. L., Strom, A., & Scarascia-Mugnozza, G. 2011. The formation and behaviour of natural and artificial rockslide dams; implications for engineering performance and hazard management, In Natural and artificial rockslide dams (pp. 1-75). Springer, Berlin, Heidelberg
He, S., Pan, P., Dai, L., Wang, H., & Liu, J. 2012. Application of kernel-based Fisher discriminant analysis to map landslide susceptibility in the Qinggan River delta, Three Gorges, China, Geomorphology, 171: 30-41.
Higgitt, D. L., Zhang, X., Liu, W., Tang, Q., He, X., & Ferrant, S. 2014. Giant palaeo-landslide dammed the Yangtze river, Geoscience Letters, 1(1): 6.
Korup, O. 2002. Recent research on landslide dams-a literature review with special attention to New Zealand, Progress in Physical Geography, 26(2): 206-235.
Nicoletti, P. G., & Parise, M. 2002. Seven landslide dams of old seismic origin in southeastern Sicily (Italy), Geomorphology, 46(3-4): 203-222.
Schuster, R. L. 2006. Impacts of landslide dams on mountain valley morphology, In Landslides from massive rock slope failure (pp. 591-616). Springer, Dordrecht.
Shoaei, Z. 2014. Mechanism of the giant Seimareh Landslide, Iran, and the longevity of its landslide dams, Environmental earth sciences, 72(7): 2411-2422.
Zhang, Y., Huang, C. C., Pang, J., Zhou, Y., Shang, R., Zhou, Q., ... & Hu, G. 2015. OSL dating of the massive landslide-damming event in the Jishixia Gorge, on the upper Yellow River, NE Tibetan Plateau, The Holocene