تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

شناسایی و تحلیل اثرات خزش شهری بر وضعیت توسعه نواحی روستایی پیرامون(مطالعه موردی: روستاهای پیرامون شهر مریوان

نویسندگان
سعدی محمدی 1
اسکندر مرادی 2
شرمین حسینی 3
1 استادیار رشته جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 استادیار رشته جغرافیا، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
3 کارشناسی ارشد جغرافیا، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
10.29252/jgs.20.56.55
چکیده
رشد افقی و بی­قواره شهری در چند دهه گذشته به واسطه تسلط نظام برنامه­ریزی تمرکزگرا در کشور مطابق با اصل ارتباطات متقابل روستا- شهری موجب شده است تا بسیاری از روستاهایی که در پیرامون شهرها قرار دارند، با دگرگونی و تغییرات متعددی در وضعیت شاخص­های توسعه روبرو شوند. این تغییرات علاوه بر داشتن جنبه­های مثبت در بیش­تر موارد، تاثیراتی منفی را بر روند پایداری توسعه نواحی روستایی واقع در حریم این دسته از شهرها ایجاد کرده­اند. از این رو پژوهش حاضر با تاکید بر نگرش فضایی و تکیه بر داده های کمی و کیفی از دسته روش های توصیفی– تحلیلی به شمار می رود هدف اصلی پژوهش حاضر، شناسایی پیامدهای ناشی از پدیدۀ خزش شهری در مریوان و اثرات آن بر توسعۀ روستاهای پیرامونی می­باشد. گردآوری اطلاعات در بخش نظری به روش اسنادی و در بخش میدانی، به روش پیمایشی مبتنی بر مصاحبه با آگاهان و مردم محلی است. جهت شناسایی پیامدهای خزش شهری، توزیع طبقه­ای پرسش­نامه در میان روستاهای مورد مطالعه به روش تصادفی ساده در میان 203 نفر از سرپرستان خانوار که با فرمول کوکران تعیین حجم گردیده­اند و 30 نفر از متخصصان توسعه و آگاهان محلی و مشاهده وضع موجود، جهت تعمیم یافته­های حاصل از مصاحبه­ها استفاده شده است. نتایج تجزیه ­و ­تحلیل داده­ها با تکنیک تئوری بنیادی در بخش کیفی و آزمون t تک ­­­نمونه­ای در بخش کمی، نشان داد که پدیدۀ خزش شهری علاوه بر پیامدهای مثبت و محدود در بهبود وضعیت کالبدی، موجب شکل گیری بحران­های اجتماعی، اقتصادی، تخریب محیط طبیعی و مدیریتی- نهادی در وضعیت توسعه روستاهای مورد مطالعه شده است.
کلیدواژه‌ها
خزش شهری
توسعه روستایی
تکنیک تئوری بنیادی
دید فضایی
شهر مریوان

عنوان مقاله English

Identifying and Analyzing the Effects of Urban Creep on the Situation Development of Rural Areas around (Case Study: Villages around of Marivan City)

نویسندگان English

saadi mohammadi 1
askandar moradi 2
Sharmin hosaini 3
1 pnu university
2 pnu university
3 pnu university
چکیده English

The horizontal and urban growth of the past few generations, due to the dominance of the centralized planning system in the country, has led, in accordance with the principle of village-to-city interconversions, that many villages located around cities have undergone numerous changes and changes in the indicator status Of development. These changes, in addition to having positive aspects in most cases, have had a negative impact on the sustainable development of rural areas located in the vicinity of these cities. In the current applied research, a quantitative and qualitative approach with a spatial and descriptive-analytic approach has been carried out. The main objective of this research is to identify the consequences of the Marivan Creep phenomenon on the changes in the development status of the surrounding villages, Over the last few decades, physical development has been speeding up. Data gathering in the theoretical part of the documentary and in the field was conducted by a survey method based on an interview with the local people and the locals to identify the outcomes, and then the classical distribution of the questionnaire among the studied villages and simple random among 203 households supervised by The Cochran formula was determined by volume, 30 from local development experts and observers of the status quo, in order to generalize the findings from the interviews. The results of analyzing the data with the fundamental theory of the technique in the qualitative section and the single-sample t-test in the quantitative section showed that the urban creep phenomenon, in addition to limited positive consequences in improving the physical condition, caused social deficiencies, failure Economic problems, inadequate visual quality, natural environment degradation and institutional management failures in the development of villages studied.

کلیدواژه‌ها English

Urban creep
rural development
fundamental theory technique
spatial visibility
city of marivan
منابع
- اسماعیل زاده،خالد ( 1392)، ارزیابی اثرات ایجاد بازارچه‌های مرزی بر توسعه اقتصادی روستاهای پیرامون آن‌ها نمونه مورد مطالعه : دهستان ننور، شهرستان بانه، پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه زنجان
- افراخته، حسن(۱۳۹۲). نقش جریانات فضایی در فرایند خزش روستایی (مطالعه موردی: ناحیه سلیمان آباد)، فصلنامه برنامه‎ریزی کالبدی ـ فضایی، سال اول، شماره دوم، صص 24-9.
- افراخته، حسن؛ حجی پور، محمد (۱۳۹۲). خزش شهری و پیامدهای آن در توسعه پایدار روستایی (مورد: روستاهای پیرامونی شهر بیرجند)، جغرافیا(فصلنامه بین المللی انجمن جغرافیای ایران)، سال یازدهم، شماره ۳۹، صص:185-158.
- جلالیان، حمید؛ ضیائیان، پرویز؛ دارویی؛ پرستو؛ کریمی خدیجه (۱۳۹۲). تحلیل خزش شهری و تحولات کاربری اراضی(مطالعات تطبیقی شهرهای ارومیه و اصفهان)، فصلنامه برنامه‎ریزی کالبدی ـ فضایی، سال دوم، شماره چهارم، صص:98-73.
دانایی فرد، حسن(1384) تئوری پردازی با استفاده از رویکرد استقرایی: استراتژی مفهوم سازی تئوری بنیادی، نشریه دانشور رفتار، دوراه 12، شماره 11، صص 70-57
- رضوانی، محمد رضا،(1388)، مقدمه ای بر برنامه ریزی توسعه روستایی در ایران، انتشارات قومس.
- سعیدی، عباس؛ رحمانی فضلی، عبدالرضا؛ احمدی، منیژه (۱۳۹۲). الحاق شهری سکونتگاه‌های روستایی پیرامون شهر زنجان؛مورد: روستاهای سایان و گاوازنگ، مجله مسکن و محیط روستا، شماره ۱۴۵، صص:16-3.
فرتوک زاده، حمید رضا، وزیری ، جواد(1388) شایستگی دستیابی به سامانه های دفاعی؛ یک نظریه داده بنیان
،فصلنامه سیاست علم و فناوری، شماره 6، صص99-77
کرمی دهکردی، مهدی، کلانتری، حلیل(1390) شناسایی مشکلات گردشگری روستایی استان چهارمحال‌ و بختیاری با استفاده از تکنیک تئوری بنیانی، فصلنامه پژوهشهای روستایی، دوره 2 شماره 7، صص 30-1
- مشکینی، ابوالفضل؛ مهدنژاد، حافظ و پرهیز، فریاد، (1392). الگوهای فرانوگرایی در برنامه‎ریزی شهری، تهران، انتشارات امید انقلاب، چاپ اول.
- نجفی کانی، علی اکبر؛ صادقی، نوشین؛ رحمانی، مریم (۱۳۹۲). چالشها و راهبردهای توسعه فضایی روستاهای الحاقی به شهر گرگان، فصلنامه اقتصاد فضا و توسعه روستایی، سال دوم، شماره ٣،صص:118-101.
- وارثی، حمیدرضا؛ رجایی، جزین عباس؛ قنبری محمد (۱۳۹۱). تحلیلی بر عوامل خزش شهری و رشد فیزیکی شهر گناباد با استفاده از مدل های آنتروپی و هلدرن، آمایش سرزمین, دوره 4 , شماره 6 ،صص: ۱۰۰-۷۹ .
- Banai, R., (2014). Urban Sprawl: Definition, Data, Methods of Measurement, and Environmental, Consequences, Journal of Sustainability Education Vol. 7 ,pp:2151-7452.
- Barrios, Erniel,2007, Access to Rural Development: Household Perceptions on Rural Development,ADB Institute Discussion Paper No. 61.
- Bianca, M., et al. 2012. Post-communist land use changes related tourban sprawl in the Romanian metropolitan areas. Journal of Studies andResearch in Human Geography, 6(1):pp35-46. Available from:www.humangeographies.org.ro. Accessed date: 2013/08/29.
- Doygun, H. (2005), Urban development in Adana,Tourkey, and its environmental consequences in: International Journal of Environmental studies, Routledge, Vol 62, No.4.
- Eglin, R. (2010). A New Village Region : Region Rural Sprawl, Journal Transformer, 3(11),pp: 213-234.
- Farrell, Chad R. (2008), Bifurcation, Fragmentation or Integration? The Racial and Geographical Structure of US Metropolitan Segregation, 1990-2000, in: Urban Studies ,45(3), March, pp.467–499.
- Hara, Y., Takeuchi, K. and Okubo, S. (2005), Urbanization Linked with Past Agricultural Landuse Patterns in the Urban Fringe of a Deltaic Asian Mega-city: a Case Study in Bangkok, in: Landscape and Urban Planning, N. 73, pp: 16-28.
- Krieger, D. J. 1999. Saving Open Spaces: public support for farmland protection. American Farmland Trust Center for Agriculture in theEnvironment. National Conference Proceedings: The Ohio State University, Columbus, Ohio, September. Available from: http://atvb.ahajournals.org/.
- Lungo, M., 2001, Urban Sprawl and Land Regulation in Latin America, Land Lines,Volume 13, N. 2, pp: 28-39.
- Meyer, W. B., B.L. Turner II, (1994), change in land use and global perspective, Cambridge University Press, Cambridge.
- Ostrom, E, (1990), is governing the commons, Cambridge University Press, Cambridge.