تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

بررسی اثرات خشکسالی بر وضعیت اقتصادی، اجتماعی و محیطی نواحی روستایی از دید سرپرستان خانوارها (مطالعه موردی دهستان حسن آباد در شهرستان اسلام آباد غرب)

نویسندگان
بهمن شفیعی 1
حمید برقی 2
یوسف قنبری 2
1 دانشجوی دکتری چغرافیا و برنامه ریزی روستایی دانشگاه اصفهان
2 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی دانشگاه اصفهان
10.29252/jgs.19.55.173
چکیده
هدف از این مقاله بررسی اثرات اجتماعی، اقتصادی و محیطی خشکسالی از دیدگاه روستاییان با رویکرد مدل سازی معادله‌ ساختاری می‌باشد. تحقیق حاضر به لحاظ هدف از نوع تحقیقات کاربردی و به لحاظ ماهیت از نوع تحقیقات توصیفی – تحلیلی است. جامعه آماری پژوهش را 1762 سرپرست خانوار و حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران تعداد 316 نفر تعیین شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 22 و مدل­سازی معادلات ساختاری(SEM) انجام شده است. در این تحقیق متغیرهای مشاهده شده برای سه مؤلفه اقتصادی، اجتماعی، و محیطی به دست آمد. سه مدل تحلیل عاملی مرتبه اول برای اندازه گیری سه زیر مقیاس خشکسالی تدوین و اعتبار سنجی شد. نهایتاً چگونگی نقش و تأثیر متغیرهای مشاهده شده و مؤلفه‌های سه گانه حاصل از آن‌ها بر خشکسالی به عنوان متغیر مستقل پنهان اصلی، و روابط بین آن‌ها به کمک یک مدل ساختاری تحلیل عاملی تأییدی(CFA) چهار عاملی مرتبه دوم تحلیل شد. نتایج نشان از برازش و اعتبار قابل قبول هر سه مدل اندازه گیری خشکسالی و تحقق اهداف و نیز مدل چهار عاملی مرتبه دوم برای بررسی خشکسالی، بر اساس داده‌های گردآوری شده بود. در نهایت خشکسالی به میزان 97/0 بر شاخص های اقتصادی و به میزان 97/0 بر شاخص اجتماعی، و بر شاخص محیطی به میزان 87/0 تأثیر داشته است، بنابراین خشکسالی اتفاق افتاده در مناطق روستایی مطالعه شده بیشترین تأثیر را روی شاخص های اقتصادی و اجتماعی و به تبع آن روی شاخص محیطی گذاشته است.
کلیدواژه‌ها
خشکسالی
آثار اجتماعی
آثار اقتصادی
آثار محیطی
دهستان حسن آباد

عنوان مقاله English

The study of drought effects on the economic, social and environmental conditions of rural areas, from the viewpoint of heads of households

نویسندگان English

bahman shafii 1
hamid barghi 2
yusef ghanbari 2
1 Isfahan UN
2 Isfahan UN
چکیده English

The purpose of this paper is to investigate the social, economic, and environmental effects of drought from the viewpoint of villagers, with the structural equation modeling approach. The purpose of this study is of applied research type, and is essentially a descriptive-correlation research. The population of the study, 1762 heads of households and sample size were determined according to Cochran formula, 316 people. Data analysis was performed using SPSS22 software and Structural Equation Modeling (SEM). In this research, the observed variables were obtained for three components: economic, social, and environmental. Three first-factor factor analysis models were designed, measured, and validated for measuring three sub-scale droughts. Finally, the role and effect of observed variables and their triple components derived from the drought, as the main hidden dependent variable, and the relationships between them, were analyzed with the help of a structural model of the factor-factor analysis (CFA) of the quadratic factor of the second order. The results of the fitting and validation of all three models of drought measurement, and the realization of goals, as well as the quadratic model of second order, were evaluated based on the data for drought evaluation. Finally, drought affected by socioeconomic and social indicators of 0. 97, and environmental index was 0. 87, so the drought in the studied villages areas had the greatest impact on economic and social indicators, and As a result, it has been placed on an environmental index.

کلیدواژه‌ها English

drought
social effects
economic effects
environmental impacts
Hasan Abad district
Antwi-Agyei, Ph. and Fraser, E. D. G. and Dougill, A. J. and Stringer, L. C and Simelton, E. (2012). Mapping the vulnerability of crop production to drought in Ghana using rainfall, yield and socioeconomic data, Applied Geography. 32(1): 324-334.
Bacanli, U, Firat, M. , & Dikbas, F. (2008). Adaptive Neuro-Fuzzy Inference System (ANFIS)for drought forecasting, Stoch Environ Res Risk Assess, DOI 10. 1007/s00477-008-0288-5,Springer . 1-12.
Batabyal, A. A. , Beladi, H. (2001). Aspects of the Theory of Financial Risk Management for Natural Disasters, Applied Mathematics Letters, 14(7): 875-880.
Campbell, D. , Barker, D. & McGregor, D. (2016). Dealing with Drought Small Farmers and Environmental Hazards in Southern St. Elizabeth Jamaica, Applied Geography, 31(1): 146-158.
Campbell, D, Barker, D, McGregor, D. ( 2011). Dealing with Drought: Small Farmers and Environmental Hazards in Southern St. Elizabeth, Jamaica, Applied Geography, 31(1): 146- 158.
Dyke, G. , Gill. , S, Davies, R. , Betorz, F. , Andalsvik, Y. , Cackler, J. , DosSantos W. , Dunlop, K. , Ferreira I. , Kebe F. , Lamboglia E. , Matsubara Y. , Nikolaidis V. , Ostoja-Starzewski S. , Sakita M. , Verstappen. N. )2011(. Dealing with Drought: Small Farmers and Environmental Hazards in Southern St, Dream project.
Elfaigh, A. H. I. (2015). Strategies to Reduce Drought Vulnerability with Special Emphasis on Coping Strategies of the Poor: Sub–Saharan Semi-aridarea,Western Sudan, Retrieved from World Wide Web:
Encyclopædia Britannica. (2011). drought . Encyclopædia Britannica Online Academic Edition. Encyclopædia Britannica, 2011. Web. 03 Aug.
Maponya, PH. And Mpandeli. V,( 2012), Climate Change and Agricultural Production in South Africa: Impacts and Adaptation options, Journal of Agricultural Science; 4(10): 125-136.
Morid S, Smakhtin V, Moghaddasi M. ( 2006). Comparison of sevsen meterologial indices for drought monitoring in Iran, International Journal of climatology26(1): 971-985.
Speranze, C, Kiteme B, Wiesmann, U. (2008). Drought and Famines: the Underlying Factors and the Causal Links Among Agro-pastoral Households in Semi-arid Makueni District, Kenya, Global Environmental change, 18(1): 220-233.
Vento, J. Ph. , Reddy, V. R. & Umapathy, D. (2010). Coping with Drought in Irrigated South India: Farmers’ adjustments in NagarjunaSagar, Agricultural Water Management, Elsevier: 1434-1442.
Walker, M. & There, A. (1996). Drought as a National Hazard, Drought: a Global Assessment, 1(5): 3- 18.
Werts, C. E. ; Linn, R. L. ; and Joreskog, K. G. (2010). "Quantifying unmeasured variables. " Measurement in the Social Sciences (H. M. Blalock, Jr. , Ed. )
Wilhite, D. A. (1997). Response to drought: Common threads from the past vision for the future, J. of the American Water Resources Association, 33(1): 951-959