تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

مطالعه شاخص اقلیم آسایش گردشگری در مناطق خشک (مطالعه موردی: استان یزد)

نویسندگان
اسماعیل حیدری علمدارلو 1
حسن خسروی 2
سحر نسب پور مولایی 3
1 دانشجوی دکتری کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران
2 دانشیار گروه کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران
3 دانشجوی دکتری مدیریت و کنترل بیابان دانشگاه تهران
10.29252/jgs.19.54.205
چکیده
آب و هوای مناسب و شناخت کافی از شرایط اقلیمی در مقصد یکی از مهمترین عناصر در بحث گردشگری است و می‌تواند به ‌عنوان یک عامل جاذب یا دافع برای گردشگران باشد. هدف از این پژوهش ارزیابی اقلیم گردشگری استان یزد به عنوان یکی از مهم ترین استان های گردش پذیر در مناطق خشک کشور است. برای تعیین آسایش حضور گردشگر از شاخص اقلیم آسایش گردشگری (TCI) استفاده شد. به منظور بررسی شاخص اقلیم آسایش (TCI) از داده‌های 17 ایستگاه هواشناسی استفاده شد. سپس با محاسبه زیرشاخص­ها و شاخص TCI با کمک نرم‌افزار ArcGIS پهنه‌بندی زیرشاخص­ها و شاخص TCI انجام شد. نتایج نشان داد به ترتیب ماه‌های مهر، اردیبهشت، آبان و فروردین بهترین ماه­ها برای فعالیت­های گردشگری در استان یزد است و به ترتیب ماه‌های دی، تیر، بهمن و آذر داری پایین‌ترین میانگین شاخص TCIهستند. لازم به ذکر است که تیر ماه دارای بیشترین تغییرات و مهر ماه دارای کمترین تغییرات در شاخص TCIدرسطح استان یزد است. همچنین کلاس‌بندی سالانه شاخص TCI براساس طبقه‌بندیScott وMcBoyle نشان می­دهد استان یزد در دو کلاس اوج در فصول معتدل و اوج در فصول خشک قرار می­گیرد. به ‌طورکلی می‌توان گفت مناطق کوهستانی با ارتفاع بیش از 2700 تا 3000 متر و مناطق اطراف آن در فصول خشک که بارش و کاهش دما عامل محدود‌کننده نیست دارای بهترین شرایط گردشگری می‌باشد. مناطق دیگر با ارتفاع کمتر از 2700 تا 3000 متر در فصول بهار و پاییز بهترین شرایط اقلیمی را برای گردشگری دارند.
کلیدواژه‌ها
اقلیم
استان یزد
شاخص (TCI)
گردشگری

عنوان مقاله English

The Study of Tourism Comfort Climate Index in Desert Area (Case Study: Yazd Province)

نویسندگان English

Esmail Heydari Alamdarloo 1
Hassan Khosravi 2
Sahar Nasabpour Molaei 3
1 PhD Student of Combating Desertification, University of Tehran
2 Associate Professor, University of Tehran
3 PhD. Student of Desert Management and Control, University of Tehran
چکیده English

Proper climate and adequate knowledge tourism and can be as an attractive or unpleasant factor for tourists. The purpose of this research is to evaluate the tourism climate of Yazd province as one of the most important provinces in the arid regions of the country. For determining the tourism presence comfort in the Yazd province, Tourism Climate Index (TCI) was used. In order to investigate tourism climate index data from 17 meteorological stations was used. Then by calculation sub-indexes and TCI, zoning of TCI and sub-indexes for Yazd province was done with ArcGIS environment. The results showed that October, May, November and April are the best months for tourism activities in Yazd province, and January, July, February and December have the lowest average of TCI index respectively. The most changes in TCI occurs in July and the lowest changes is in October. According to Scott & McBoyle classification, the TCI annual classification shows that Yazd province is placed in two classes: Bi-modal shoulder peak and Dry season peak. Generally, the mountainous area with an altitude of more than 2,700 to 3,000 meters and their surrounding areas when rainfall and lower temperatures is not a limiting factor have the best tourism conditions in the dry season. Other areas with less height of 2700 to 3000 meters have the best climatic conditions for tourism in the spring and autumn.

کلیدواژه‌ها English

climate
Yazd Province
TCI Index
tourism
- اسماعیلی، ر.، گندمکار، ا.، حبیبی نوخندان، م. 1390، ارزیابی اقلیم آسایشی چند شهر اصلی گردشگری ایران با استفاده از شاخص دمای معادل فیزیولوژیک (PET)، پژوهش‌های جغرافیای طبیعی، 43(75): 47- 61
- برنا، ر. 1397، مطالعه شرایط آب و هوایی مؤثر بر گردشگری استان خوزستان با استفاده از شاخص اقلیم گردشگری، فصلنامه جغرافیا (برنامه ریزی منطقه ای)، 1(30) ، 107-118
- جوان، ج. (1396)، مقایسۀ شاخص اقلیم گردشگری (TCI) و شاخص اقلیمی تعطیلات (HCI) (مطالعۀ موردی: ارومیه، پژوهشهای جغرافیای طبیعی، 3(49)، 423-439
- حسنوند، ع.، سلیمانی‌تبار، م.، یزدان پناه، ا. ح. 1390، تبیین فضایی میزان آسایش اقلیمی استان لرستان براساس شاخص TCI، مجله علمی تخصصی برنامه‌ریزی فضایی، 1(1): 121-144.
- ساری صراف، ب.، جلالی، ط.، کمالی، آ. 1389. پهنه‌بندی کلیماتوریسم منطقه ارسباران با استفاده از شاخص TCI، مجله فضای جغرافیایی دانشگاه آزاد اهر، 10(30): 63-88.
- صفایی‌پور، م.، شبانکاری، م.، تقوی، س. ط. 1392. شاخص‌های زیست اقلیمی مؤثر بر ارزیابی آسایش انسان (مطالعه موردی: شهر شیراز). جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی. 24(2): 193-210.
- فرج زاده، م.، احمدآبادی، ع. 1389. ارزیابی و پهنه‌بندی اقلیم گردشگری ایران با استفاده از شاخص اقلیم گردشگری. فصلنامه پژوهش‌های جغرافیای طبیعی، 17: 13-24.
- کلانتری، م.، م. ملک. 1393، تحلیل فضایی و سطح بندی جاذبه‌های گردشگری و زیرساخت ارتباطی و شبکه‌ی راه در مناطق کویری ایران (مطالعه موردی: شهرستان خور و بیابانک). مطالعات جغرافیایی مناطق خشک، 5(17): 70-53.
- گندمکار، ا.، 1393. توزیع مکانی و زمانی شاخص اقلیم آسایش گردشگری استان اصفهان. فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، 29(3): 203-214
- موحدی، س.، پیری، س.، کاوسی، ر. 1391. ارزیابی و تحلیل شاخص اقلیم گردشگری استان لرستان با استفاده از شاخص اقلیمی TCI، فصلنامه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری چشم انداز زاگرس، 4(11)
- Amengual, A., Homar, v., Romero, R., Ramis, Alonso, S. 2014. Projections for the 21st century of the climate potential for beach-based tourism in the Mediterranean. INT J CLIMATOL, 34(13): 81-98.
- Amiranashvili, A., Matzarakis, A., Kartvelishvili, L. 2008. Tourism climate index in Tbilisi. Transactions of the Georgian Institute of Hydrometeorology, 115: 27-30
- de Freitas, C. R. 2003. Tourism climatology: Evaluating environmental information for decision making business planning in the recreation and tourism sector, Int J Biometeorol, 48: 45-54.
- De Freitas, C., R. 2014. Weather and place-based human behavior: recreational preferences and sensitivity, Int J Biometeorol, 95: 1-9.
- Fang, Y., Yin, J. 2015. National Assessment of Climate Resources for Tourism Seasonality in China Using the Tourism Climate Index, Atmosphere, 6(2): 183-194
- Hein, L., Metzger, M. J., Moreno, A. 2009, Potential impacts of climate change on tourism. a case study for Spain. CURR OPIN ENV SUST, 1(2): 170-178
- Hiroyasu, K., Tsuyoshi, I., Masaki, S. 2014. Evaluation of the Tourism Climate Index over Japan in a Future Climate Using a Statistical Downscaling Method, J METEOROL SOC JPN, 92(1): 37−54
- Martin, G., Bel_en, M. 2005. Weather, climate and tourism a geographical perspective, Ann. Touris. Res, 32(3): 571-591.
- Mieczkowski Z., 1985. the tourism climatic index: A method of evaluating world climates for tourism. CAN GEOTECH J, 29: 220-233
- Mieczkowski, Z., 1985: The tourism climatic index: a method of evaluating world climates for tourism. CAN GEOTECH J, 29(3): 220-233.
- Mihăilă, D., Bistricean, P. I. 2018. The Suitability of Moldova Climate for Balneary-Climatic Tourism and Outdoor Activities-A Study Based on the Tourism Climate Index. Present Environment and Sustainable Development, 12(1), 263-282.‌
- Scott, D., McBoyle, J. 2001. Using a ‘tourism climate index’ to examine the implications of climate change for climate as a natural resource for tourism. In: Matzarakis, A., de Frietas, C.R. (eds.) roceedings of the First International Workshop on Climate, Tourism and Recreation. International Society of Biometeorology, Commission on Climate, Tourism and Recreation, Halkidi, Greece, pp. 69-98.
- UNWTO, 2008, World Tourism Barometer, Volume 6, Number 2. Madrid: United NationsWorldTourism Organization World Tourism Organization. Madrid, Spain.