تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

آلومتری و مورفومتری سیرک های یخچالی ارتفاعات دنا

مقالات آماده انتشار
نویسندگان
محمدرضا رهنما فلاورجانی 1
عبداله سیف 1
حجت اله بیرانوند 2
1 دانشگاه اصفهان
2 دانشگاه فرهنگیان علامه طباطبایی
چکیده
سیرک­های یخچالی به عنوان یکی اَز لندفرم­های تیپک قلمروهای یخچالی محسوب می شوند و شاخص مهمی در ردیابی اقلیم دیرینه محسوب می­شوند. شناسایی دقیق و آنالیزهای مورفومتریک و آلومتریک سیرک­ها باعث تفکیک و تمیز آن ها از دیگر عوارض شبه سیرک خواهد شد. هدف این پژوهش؛ شناسایی، طبقه بندی و تحلیل پارامترهای مورفومتریک و آلومتریک سیرک­های یخچالی ارتفاعات دنا در استان کهکیلویه و بویراحمد است. پس از شناسایی 27 زیر حوضه یخچالی تعداد 77 سیرک یخچالی در منطقه شناسایی و در روی نقشه شیب کلاس بندی شده به دو فرمت خطی و پلیگونی ترسیم شدند. عملیات رده بندی سیرک­ها بر مبنای روش های ویلبورگ و رودبرگ، ایوانس و کوکس انجام پذیرفت. برای مورفومتری این سیرک­ها از پارامترهایی چون (L)، (W)، (H)، (L/W)، (L/H)، (W/H) و اندازه سیرک استفاده شده و خصیصه­های مورفومتریک آن­ها بررسی شده است. بر اساس نتایج تحقیق تعداد 37 سیرک رده N1، تعداد 15 سیرک رده N2، تعداد 20 سیرک رده N3، تعداد 5 سیرک رده N4 در این ارتفاعات وجود دارد. ضریب b بر روی محور طولی و عرضی سیرک­های رده N3,N2,N1 بیشتر از یک است. در نتیجه رفتار آلومتری و ایزومتری در این ارتفاعات برای سیرک­های این رده مثبت است. همچنین میانگین ضریب b بر روی محور طولی سیرک­های رده N4 و میانگین ضریب a بر روی محور عرضی سیرک­های این رده کمتر از 1 است. در نتیجه در این ناهمواریها برای هر دو ضریب 1>B و A<1 است. در نتیجه رفتار آلومتری و ایزومتری در این ارتفاعات برای سیرک­های رده N4 منفی است.
کلیدواژه‌ها
آلومتری
مورفومتری
سیرک‌های یخچالی
قلمروهای یخچالی
ارتفاعات دنا

عنوان مقاله English

Allometry and morphometry of glacial cirques in Dana highlands

نویسندگان English

Mohammad Reza Rahnama Flavorjani 1
Abdullah Safe 1
Hojjatullah Beiranvand 2
1 University of Isfahan
2 Allameh Tabatabaei University of Education
چکیده English

Glacial cirques are considered as an important indicator in tracing the paleoclimate. Accurate identification and morphometric and allometric analyzes of cirques will separate and clean them from other pseudo-cirque symptoms. The purpose of this research; Identification, classification and analysis of morphometric and allometric parameters of glacial cirques of Dana heights in Kohkiloye and Boyer Ahmad provinces. After identifying 27 glacial sub-basins, 77 glacial cirques were identified in the region and were drawn on the classified slope map in two formats, linear and polygonal. The operation of classifying circuses was carried out based on the methods of Wilburg and Rodberg, Evans and Cooks. For the morphometry of these cirques, parameters such as (L), (W), (H), (L/W), (L/H), (W/H) and the size of the cirque were used and its morphometric characteristics. has been checked. According to the research results, there are 37 N1 category circuses, 15 N2 category circuses, 20 N3 category circuses, and 5 N4 category circuses in these heights. The coefficient b on the longitudinal and transverse axes of N3, N2, and N1 categories is greater than one. As a result, allometric and isometric behavior in these altitudes is positive for circuses of this category. Also, the average coefficient b on the longitudinal axis of N4 category circuses and the average coefficient a on the transverse axis of circuses of this category is less than 1. As a result, in these irregularities, the coefficient is B>1 and A<1 for both. As a result, the allometric and isometric behavior in these altitudes is negative for N4 category cirques.

کلیدواژه‌ها English

allometry
morphometry
glacial cirques
glacial territories
Dana heights
Bull, W. (1975). Allometric chan‌ge of landforms, Geological Society Of America Bulletin, Vol. 86, issue 11, pp.1489–1498. DOI: 10.1130/0016-7606(1975)86<1489 :ACOL >2 .0.CO;2.
Delmas, M., Gunnell, Y. & Calvet, M. (2015). A Critical Appraisal of Allometric Growth AmongAlpine Cirques Based on Multivariate Statistics and Spatial Analysis, Geomorphology, Vol. 228, pp. 637-652. https://doi.org/10.1016/j.geomorph.2014.10.021
Derruau, M., (1990). Les forms du relief terrestrial, Notions geomorphology, publisher: Nima. ISBN 10: 2225841314 ISBN 13: 9782225841316
Ebrahimi , B. & Seif, A. (2017). Morphometric Properties of Glacial Cirques in Zagros Mountain, Iran, Geopersia, Vol. 7 (1), PP. 131-151. DOI: 10.22059/jgeope.2016.59236
Evans, I. S. & Cox, N.J. (1974). Geomorphometry and the operational defin‌ition of cirques, Vol. 6, No. 2, pp. 150-153. https://www.jstor.org/stable/20000855.
Evans, I. S. (2006). Allometric development of glacial cirque form: geological, Relief and regional effects on the cirques of Wales. Geomorphology, Vol. 80, (3-4), pp. 245-266. https://doi.org/10.1016/j.geomorph.2006.02.013
Evans, I. S. (2011). Geomorphometry and landform mapping: what is a landform?. Geomorphology, Vol. 137, Issue 1, pp. 94-106. https://doi.org/10.1016/j.geomorph .2010.09.029.
García-Ruiz, J. M., Gómez-Villar, A., Ortigosa, L. & Martí-Bono, C. (2000). Morphometry of glacial cirques in the Central Spanish Pyrenees. Geografiska Annaler, Vol. 82, No. 4, pp. 433-442. https://www.jstor.org/stable/521249
Glassera, N. F. & Matthew, R. B. (2004). Glacial erosional landforms: origins and significance for palaeoglaciology, Progress in Physical Geography, Vol. 28, No. 1, pp. 43–75. DOI:10.1191/0309133304pp401ra
Křížek, M. & Mida, P. (2013). The influence of aspect and altitude on the size, shape and spatial distribution of glacial cirques in the High Tatras (Slovakia, Poland). Geomorphology. Vol. 198. PP. 57–68. https://www.sciencedirect.com/science/article /abs/pii/S0169555X 13002870
Lopes, L., Oliva, M., Fernandes, M., Pereira, P., Palma, P. & Ruiz-Fernandez, J. (2018). Spatial distribution of morphometric parameters of glacial cirques in the Central Pyrenees (Aran and Boí valleys), J. Mt. Vol. 15, No. 10, pp. 2103–2119. DOI:10.1007/s11629-018-4873-x.
Mıˆndrescu, M., Evans, I. S. & Cox, N. J. (2010). Climatic implications of cirque distribution in the Romanian Carpathians: palaeowind directions during glacial periods. J. Quaternary, Vol. 25, No. 6, 875 - 888. DOI:10.1002/jqs.1363.
Pellitero, R., Barr, I., Spagnolo, M. & omkins, M. (2024). Morphometric analysis of cirques on the Iberian Peninsula provides insights into climate during past glaciations, Geomorphology Vol. 461, No.15, PP. 109- 318. https://doi.org/10.1016/j.geomorph.2024.109318
Qhanavati, E. & Beheshti, J. A. (2014). New methods and techniques drawn maps geomorphology, publisher. Tehran University, 306 p.
Seif, A. & Ebrahimi, B. (2014). Combined use of GIS and experimental functions for the morphometric study of glacial cirques, Zardkuh Mountain, Iran. Quaternary International, Vol. 353, pp. 236-249. Doi:10.1016/j.quaint.2014.07.005.
Şimşek, M., Öztürk, M., Z., Yeşilyurt, S. & Utlu, M. (2023). Morphometric characteristics and paleogeographic implication of glacial cirques in Eastern Black Sea Mountains (Türkiye), Geomorphology, Vol. 441, NO. 15, 10888. https://doi.org/10.1016/j.geomorph.2023.108889
Steffanova, P. & Mentlik, P. (2007). Comparison of morphometric characteristics of cirques in the Bohemian Forest. Silva Gabreta, Vol. 13, NO. 3, PP. 191-204. https://www.npsumava .cz/wp-content/uploads/2019/06/sg13_3_steffanovamentlik.pdf
Turner, A. (2006). Geomorp‌hometrics: ideas for generation and use. CCG Working paper. version 0.3.1 [online] centre for computational geography. university of leeds. UK; accessed 7 May 2007. https://environment.leeds.ac.uk/geography-research/dir-record/research-projects/513/centre-for-computational-geography
Vilborg, L., (1984). The cirque forms of Central Sweden. Geo- grafiska Ann‌aler. Vol. 66, A (1-2): PP. 41-77. https://www.tandfonline.com/doi/abs/10. 1080/04353676.1984. 11880099
Vilborg, L., (1977). The Cirque Forms of Swedish Lapland. Geogr‌afiska Annaler. Series A. Physical Geography. Vol. 59. NO. 3/4. pp. 89-150. https://www.tandfonline.com/doi/abs/ 10.1080/04353676.1977.11879948
تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 01 فروردین 1386