تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

واکاوی روند بارش جنوب غرب آسیا در نیم سده‌ی گذشته

نویسنده
سید محمد حسینی
دانشگاه سید جمال الدین اسدابادی
10.29252/jgs.18.49.151
چکیده
بارش به عنوان یکی از عناصر سرکش آب­وهوایی، دارای پراکنش شدید مکانی و زمانی در مقیاس جهانی و منطقه­ای است. در این پژوهش، از پایگاه داده­ مرکز اقلیم­شناسی بارش جهان(GPCC) در بازه­ی­ زمانی 1960 تا 2009 میلادی(50 سال) به صورت ماهانه استفاده شده است. این داده­ها دارای تفکیک مکانی 0/5 × 0/5 درجه­ی قوسی هستند و برای محدوده 0 تا 80 درجه­ی طول شرقی و 10 تا 50 درجه­ی عرض شمالی استخراج شده است. به این ترتیب، آرایه­ای به ابعاد 600 *12800 به دست آمد که بر روی سطرها، مکان(یاخته) و بر روی ستون­ها، زمان(ماه) قرار دارد. واکاوی سری زمانی بارش در نیم­سده­ی گذشته­ی جنوب غرب آسیا(خاورمیانه) نشان داد که بارش در بهار(فروردین و اردیبهشت)، تابستان(تیر و شهریور) و در سراسر زمستان، روند کاهشی دارد. به طور سالانه، 2/35 درصد از پهنه­ی مورد بررسی دارای روند مثبت، 2/30 درصد، روند منفی و 93/35 درصد بدون روند است. بیشترین روند مثبت بارش از آن شهریورماه با 6/5 درصد و بالاترین روند منفی به مردادماه با 5 درصد اختصاص دارد. بخش­هایی از افغانستان، پاکستان، عراق، ترکیه و به صورت پراکنده در ایران مرکزی و نواحی واقع در عرض­های پایین­تر جغرافیایی، دارای روند مثبت و بخش­های شرقی و شمال­غربی ایران و بخش­های پراکنده­ای از کشورهای خاورمیانه نیز دارای روند کاهشی بارش هستند. همچنین اغلب کشورهای این پهنه در طول سال یا فاقد شیب روند و یا شیب روند بسیار ناچیزی دارند. البته بیشترین درصد مساحت شیب روند بارش 0 تا 5/0 است و تمرکز آن با روند بارش تطابق نسبی دارد.
کلیدواژه‌ها
روند بارش
شیب روند
میانیابی کریگینگ
پایگاه GPCC
جنوب غرب آسیا

عنوان مقاله English

Precipitation Trends Analysis in Southwest Asia during the Last Half Century

نویسنده English

sayyed mohammad hosseini
Sayyed Jamaleddin Asadabadi University
چکیده English

Precipitation is a climatic elements that have temporal - spatial distribution. In this research database of Global Precipitation Climatology Centre (GPCC) with a resolution 0.5×0.5 degree for 50 year is used, that was constituted with dimensions of 12800*600. Temporal data are on the columns and pixels (spatial data) located on the rows. The results show an increasing trend in spring and fall but in summer and winter precipitation trend has been decreased. The most amount of precipitation is located in the northern parts of the Black Sea and Mediterranean Sea, Southeast Asia, southern coast of the Caspian and Central Zagros Mountains. Most of Middle East (about %95) have not trend and only in some parts of Kazakhstan, Afghanistan, Pakistan ,central Iran, and areas in lower-latitude have positive trend and some East and northwest parts of Iran and some parts of Middle East also have decreasing trend of precipitation. The highest percent of area of precipitation trend gradient is 0 to 0.5.

کلیدواژه‌ها English

Precipitation Trend
Trend Gradient
kriging interpolation
GPCC Database
Southwest Asia
Coasta A. C., Santos J. A., Pinto J. G., (2012). Climate change scenarios for precipitation extremes in Portugal. Theoretical and applied climatology, 108: 217-234.
17. Deluis, M., raventos, J., Gonzales-Hidalgo, J. C., Sanchez, J. R., Cortina, J., (2000). Spatial Analysis of Rainfall Trends in the Region of Valencia (east Spain), Journal of Climatology, 20.
18. Gong, D. Y., Shi, P. J., Wang, J. A., (2004). Daily precipitation changes in the semi-arid region over northern China, Journal of Arid Environments, 59.
19. Gonzales-Hidalgo, J. C., Deluis, M., Raventos, J., sanchez, J. R, (2001). Spatial Distribution of Seasonal Rainfall Trends in a Western Mediterranean Area. International Journal of Climatology, 21.
20. Isaaks, E. H., Srinivasta, R. M., (1989), Applied Geostatistics. Oxford University Press: Oxford.
21. Jeffery, S. T., Brown, H. L., Dianne, K., (2011). Adaptation Strategies for Health Impacts of Climate Change in Western Australia: Application of a Health Impact Assessment framework, Environmental Impact Assessment Review, 31: 297-300.
22. Karpouzos, D. K., Kavallieratos, S., Babajimopoulos, C., (2010). Trend Analysis of Precipitation Data in Pieria Region (Greece), European water 30: 31-40.
23. Luis, M. D., Gonzalez-Hidalgo, J. C, Longares, L. A., Stepanek, P., (2008). Seasonal rainfall trends in Mediterranean Iberian.
24. Merabtene, T., Siddique, M., Abdallah, S., (2016). Assessment of Seasonal and Annual Rainfall Trends and Variability in Sharjah City, UAE, Advances in Meteorology, Article ID 6206238.
25. Mote, P. W., (2003). Trends in Temperature and Precipitation in the Pacific Northwest during the Twentieth Century, Northwest Science, 77.
26. Norrant, C., Douguedroit, A., (2006). Monthly and daily precipitation trends in the Mediterranean (1950–2000), Theoretical applied climatology, 83.
27. Piccareta, M., Capolongo, D., Boenzi, F., (2004). Trend Analysis of Precipitation and Drought in Basilicata from 1923 to 2000 Within a Southern Italy Context, International Journal of Climatology, 24.
28. Rudolf, B., Becker, A., Schneider, U., Meyer-Christoffer, A., Ziese, M., (2011). New GPCC Full Data Reanalysis Version 5 Provides High-QualityGridded Monthly Precipitation Data, Global Precipitation Climatology Centre, and Offenbach, Germany.
29. Rudolf, B., Becker, A., Schneider, U., Meyer-Christoffer, A, Ziese, M., (2010). The new PCC Full Data Reanalysis Version 5, providing high-quality gridded monthly precipitation data for the global land-surface is public available since Dec 2010.
30. Schneider, U. A., Becker, A., Meyer-Christoffer, M., Ziese, B. Rudolf., (2010). Global Precipitation Analysis Products of the GPCC, Deutscher Wetterdienst, Offenbach a. M., Germany, Dec 2010.