تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

ارزیابی توان اکولوژیکی توسعۀ تفرج متمرکز و گسترده اکوتوریسم در شهرضا

نویسندگان
دانشگاه کاشان
چکیده
پژوهش حاضر به ارزیابی توان اکولوژیکی شهرستان شهرضا به منظور توسعۀ تفرج متمرکز و گسترده پرداخته است. در این رأستا از مدل اکولوژیکی ارزیابی توسعه­ی توریسم استفاده شد. بدین منظور، ابتدا داده‌های پارامترهای شیب، جهت شیب، رده خاک، سنگ بستر، پوشش گیاهی، دما و ساعات آفتابی تهیه گردید و با رعایت اصول و شرایط مدل مزبور و همچنین اعمال آستانه‌های آن، نقشه‌های مناطق مناسب از منظر هر پارامتر ترسیم شد. سپس با تلفیق نقشه‌های مناطق مستعد مبادرت به تهیۀ نقشۀ نهایی توسعۀ تفرج گسترده و متمرکز اکوتوریسم گردید. نهایتاً لایه‌های تفرجگاهی از طریق برخورد مکانی با لایۀ جاذبه‌های طبیعی و مراکز روستایی مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که مساحتی حدود 0198/9 و 9526/3 کیلومترمربع (32/0 و 14/0 درصد) از شهرستان شهرضا به‌ترتیب برای توسعه سطوح یک و دو تفرج متمرکز مناسب هستند. همچنین وسعتی حدود 1973/263 و 1843/298 کیلومترمربع (41/9 و 67/10 درصد) نیز به ترتیب جهت توسعه سطوح یک و دو تفرج گسترده سازگاری داشتند. انطباق بالای مکانی جاذبه‌های طبیعی و مراکز روستایی با طبقات تفرجی نیز حاکی از دقت قابل قبول مدل اکولوژیکی توسعۀ توریسم و همچنین نقشۀ آمایشی- فضایی توسعۀ اکوتوریسم شهرستان شهرضا می‌باشد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Evaluation of Ecological Potential of Ecotourism Development on Extensive and Focused Outing in Shahreza

نویسندگان English

Seyed Hojjat Mousavi
Asiyeh Abbasian
Parinaz Zoormand
Assistant Professor of Geomorphology, Department of Geography and Ecotourism, Faculty of Natural Resources and Geosciences, University of Kashan, Kashan, Iran
چکیده English

Therefore, this study was to evaluate the ecological potential of Ecotourism development in order to study extensive and focused outing in Shahreza County. In this respect, the ecological model of tourism development assessment was fitted. At first, data of slope, aspect, soil order, bedrock, vegetation, temperature and sunshine hour parameters were obtained, and the appropriate areas maps, from the perspective of each parameter is drawn with due observance of the principles and conditions of the said model, and apply the its thresholds. Then, the final mapping of focused and extensive outing of tourism development was drawn by the integration of prone areas maps. Eventually, the final layer of outing was assessing accuracy through the encounter of the natural attractions and rural centers layers. The results showed that extent about 9.0198 and 3.9526 km2 (0.32% and 0.14%) of the Shahreza County are appropriate for the development of one and two levels of focused outing, respectively. Also, extent about 263.1973 and 298.1843 km2 (9.41% and 10.67%) are appropriate for the development of one and two levels of extensive outing, respectively. The high adaptation of the natural attractions and rural centers to the classes evaluated of ecotourism development maps has been showed the acceptable accuracy of the tourism development and the spatial and land use management maps is the Shahreza County.

کلیدواژه‌ها English

Ecotourism
Ecological Potential
Extensive and Focused Outing
Geographical Information System
Shahreza
پرهام، ساناز، صالحی، اسماعیل، مقصودی، منیژه. 1390. ارزیابی توان توسعه اکوتوریسم استان اصفهان: روستای اشکاوند و مناطق اطراف آن. محیط زیست و توسعه، سال 2، شماره 4، صص 7-16.
تقوایی، مسعود، احسانی، غلامحسین، صفرآبادی، اعظم، 1388. نقش و جایگاه برنامه ریزی چند بعدی در توسعه توریسم و اکوتوریسم (مطالعه موردی: منطقه خرو طبس). جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی، سال 20 ، شماره پیاپی 35 ، شماره 3، صص 45-62.
تولایی، سیمین، 1384. بوم‌گردی با تاکید بر جاذبه‌های گردشگری استان گلستان. پژوهش‌های جغرافیایی، شماره 58، صص 113-122.
حجازی، میراسدالله، فرمانی منصور، ستاره، 1396. ارزیابی توانمندی ژئوتوریسمی ژئومورفوسایت‌های روستای ورکانه به روش پری‌یرا. جغرافیا و برنامه‌ریزی، 21(95): 21-41.
رحیم‌پور، علی، 1392. تحلیل آماری صنعت گردشگری جهان، بازارهای آینده و جایگاه ایران. نشریه گردشگری علم و فرهنگ، سال اول، شماره 1، 1-18.
سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور، 1393. راهنمای اکوتوریسم و طبیعت‌گردی در حوضه‌های آبخیز. سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور. معاونت آبخیزداری، دفتر طرح‌ریزی و هماهنگی آبخیزداری.
سپهر، عادل، صفرآبادی، اعظم، 1392. تحلیل شاخص‌های اثرگذار بر توسعه اکوتوریسم در مناطق بیابانی ایران. پژوهش‌های جغرافیای انسانی، 45(4): 154- 137.
سلمانی، محمد، فرجی سبکبار، حسنعلی، ناظمی، محمد، اروجی، حسن، 1394. ارزیابی توانمندی‌ها و کاربری‌های ژئومورفوسایت‌ها (مطالعه موردی: ژئومورفوسایت‌های شهرستان طبس). پژوهش‌های جغرافیای انسانی، 47(1): 192-177.
سلطانی، زهرا، نوری، سید هدایت اله، 1389. ارزیابی توان محیطی شهرستان خوانسار به منظور توسعه توریسم (با استفاده از GIS). فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، شماره 99، صص 77-100.
شریفی، مرتضی، 1368. آمایش و برآورد ظرفیت برد تفرجی جنگل شمشادی سنگان، پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد، رشته جنگل‌داری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران.
فرج زاده اصل، منوچهر. 1384. سیستم اطلاعات جغرافیایی و کاربرد آن در برنامـه‌ریـزی توریسـم، انتشـارات سمت، چاپ اول.
کرمی، ناصر. 1382. امکان سنجی توسعه اکوتوریسم دریایی در جمهوری اسلامی ایران، تهران، انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.
کرمی، ناصر، 1378. اکوتوریسم ایران. تهران، معاونت تحقیقات، آموزش و برنامه‌ریزی سازمان ایرانگردی و جهانگردی، نگارش نخست.
کریمی، محمد، سعدی مسگری، محمد، شریفی محمد علی، 1388. مدل توان اکولوژیکی سرزمین با استفاده از منطق فازی (منطقه مورد مطالعه: شهرستان برخوار و میمه). مجله سنجش از دور و GIS ایران، سال اول، شماره 1، صص 17-38.
کیانی سلمی، صدیقه، موسوی، سیدحجت، یگانه دستگردی، پریسا، 1396. برنامه‌ریزی مکانی و امکان‌سنجی نواحی مستعد طبیعت‌گردی با نگرش آمایش سرزمین (مطالعه موردی: استان چهارمحال و بختیاری). اطلاعات جغرافیایی، دوره 26، شماره 102، صص 217-228 .
مخدوم، مجید، 1385، شالوده آمایش سرزمین، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ هفتم، تهران.
مخفی، گلنار؛ رونیاسی، نسیم؛ سبحان اردکانی، سهیل؛ یالپانیان، علی اکبر، 1391. مکان‌یابی مناطق مستعد توسعه گردشگری در شهرستان همدان. جغرافیا و مطالعات محیطی، دوره 1، شماره 2، صص 79-94.
منشی زاده، رحمت الله، فلاحی، حمید، 1384. پهنه‌بندی توان اکوتوریسم در محدوده حفاظت شده اشترانکوه با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS). مطالعات مدیریت گردشگری، شماره 8، صص 90-59.
مولایی هشجین، نصرالله، 1386. اکوتوریسم و توسعه در کنار عملکرد مسلط جزایر خارک و خارکو. مجموعه مقالات همایش منطقه‌ای جغرافیا، گردشگری و توسعه پایدار اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اسلامشهر.
نوری، سید هدایت اله؛ نوروزی آوارگانی، اصغر، 1386. ارزیابی توان محیطی برای توسعه توریسم در دهستان چغاخور. مجله پژوهشی علوم انسانی دانشگاه اصفهان، جلد 22، شماره 1، صص 13-28.
Bahaire, T., Elliott-White, M., 1999. The Application of Geographical Information Systems (GIS) in Sustainable Tourism Planning, A Review, Journal of Sustainable Tourism, Vol. 7, No. 2.
Bunruamkaew, K., Murayama, Y., 2012. Land Use and Natural Resources Planning for Sustainable Ecotourism Using GIS in Surat Thani, Thailand. Sustainability, 4(3): 412-429.
Choudhury, S., Mohan Pant, R., Chatterjee, S., Nanding A., 2016. Destination Branding of Ziro Through Potentiality of Bio-tourism. Bioprospecting of Indigenous Bioresources of North-East India, 329-337.
Dhami, J. Deng, R.C., Burns, Pierskalla C., 2014. Identifying and mapping forest-based ecotourism areas in West Virginia–Incorporating visitors' preferences. Tourism Management, 42: 165-172.
Fangyong, HE., 2015. Evaluation of the ecotourism development potential for provinces in western China. Journal of Arid Land Resources and Environment, 04: 592-599.
Hayes, J., 2002. Strategies for Ecotourism Development in the Quibbling, London press. 12, p4-31.
Bahaire, T., Elliott-White, M., 1999. The Application of Geographical Information Systems (GIS) in Sustainable Tourism Planning, A Review, Journal of Sustainable Tourism, Vol. 7, No. 2.
Bunruamkaew, K., Murayama, Y., 2012. Land Use and Natural Resources Planning for Sustainable Ecotourism Using GIS in Surat Thani, Thailand. Sustainability, 4(3): 412-429.
Choudhury, S., Mohan Pant, R., Chatterjee, S., Nanding A., 2016. Destination Branding of Ziro Through Potentiality of Bio-tourism. Bioprospecting of Indigenous Bioresources of North-East India, 329-337.
Dhami, J. Deng, R.C., Burns, Pierskalla C., 2014. Identifying and mapping forest-based ecotourism areas in West Virginia–Incorporating visitors' preferences. Tourism Management, 42: 165-172.
Fangyong, HE., 2015. Evaluation of the ecotourism development potential for provinces in western China. Journal of Arid Land Resources and Environment, 04: 592-599.
Hayes, J., 2002. Strategies for Ecotourism Development in the Quibbling, London press. 12, p4-31.