تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

طراحی و پیاده سازی یک سیستم یکپارچه مدل سازی تغییر کاربری اراضی شهری

نویسندگان
1 دانشگاه خواجه نصیر الدین
2 دانشگاه خواجه نصیر الدین طوسی
3 خواجه نصیر الدین طوسی
چکیده
در دهه های اخیر افزایش جمعیت و رشد شهر و شهرنشینی موجب افزایش اهمیت زمین و لزوم مدیریت کاربری آن شده است. نتایج رشد شهر در مسائل اجتماعی و محیطی مثل از بین رفتن زمین‌های کشاورزی، رشد ناموزون شهرها و افزایش ترافیک دیده می‌شود. با توجه به پیچیدگی و پویایی محیط شهری و لزوم هدفمند نمودن تغییرات کاربری اراضی، تلفیق GIS و PSS در قالب سیستم‌های حامی برنامه‌ریزی مکانی (SPSS) اجتناب ناپذیر می‌باشد. هدف از انجام این تحقیق، توسعه یک سیستم حامی برنامه ریزی مکانی برای مدلسازی تغییر کاربری اراضی شهری (ULCMS) می‌باشد، به صورتی که برنامه‌ریزان بتوانند به نحو مناسبی دانش کارشناسی را در قالب معیارها و وزن‌های مورد نظر وارد کرده و تاثیر آنها را در نتایج کار ملاحظه نمایند. سیستم توسعه داده شده شامل ابزارهای ارزیابی تناسب زمین، محاسبه مساحت مورد نیاز کاربری‌ها و تغییر کاربری اراضی می‌باشد. در این راستا، از مدل‌های دسترسی، مدل‌های همسایگی، روش‌های تصمیم‌گیری چند معیاره، عملگرهای فازی، رگرسیون خطی، مدل ماکزیمم پتانسیل و بهینه سازی سلسله مراتبی استفاده شده است. ارزیابی عملی سیستم برای سنجش تغییر کاربری‌های مسکونی، تجاری، صنعتی، زراعی و خدماتی برای سال 1395 و 1390 در شهر شیراز انجام گرفت. نتیجه این امر نشان می‌دهد که ULCMS به فهم بهتر کاربران، نمایش پیچیدگی سیستم کاربری اراضی و توسعه و بهبود استراتژی‌های مدیریت کاربری اراضی کمک می‌کند تا تعادل بهتری بین گسترش شهری و حفاظت محیطی ایجاد کند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Design and Implementation of Integrated System for Urban Land Use Change Modeling

نویسندگان English

Maryam Hoseini 1
Mohammad Karimi 2
Mohammad SaadiMesgari 3
Mehdi Heydary 3
چکیده English

According to urban environment complexity and dynamism and need to targeted land use change, incorporation GIS and PSS in the form of Spatial Planning Support Systems is inevitable. The aim of this study is to develop a spatial planning support system for urban land uses change (ULCMS), such that planners can enter expert knowledge in the form of desired criteria and weights and see their influence in results. The developed system including modules for land suitability evaluation, calculation of the area of required land and land use change. Access models, neighborhood models and Multi Criteria Decision Making methods, fuzzy operators, linear regression, maximum potential and hierarchical optimization models is used in planning and implementation these modules. System practical test performed for measuring residential, commercial, industrial, agriculture and service land use changes for the year 1390 and 1395 in Shiraz city. The result shows that ULCMS help users in better understanding, showing complexity of land use system and development and improvement land management strategies for the creation of better balance between urban expansion and environmental conservation.

کلیدواژه‌ها English

Land use Planning
Spatial Planning Support System
Linear regression
Major Urban Plan
Multi criteria decision making