fa بررسی تغییرات روند دما و بارش و تاثیر آن بر دبی سرشاخه های کارون اب و هواشناسی climatology پژوهشي Research <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">با هدف بررسی وضعیت روند و تغییرات آبدهی رود کارون، سه زیر حوضه زز، بازفت و بشار از سرشاخه های این رود انتخاب شدند. دلیل انتخاب این حوضه ها، نزدیکی به کانون های آبگیر زاگرس میانی و نیز قرار گرفتن در بالادست سدها بوده است.</span></span></b></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">تمامی داده های مورد نیاز (از سال آبی 57-1356 تا 96-1395) از شرکت مدیریت منابع آب ایران دریافت شدند و با آزمون های کولموگروف اسمیرنف، چولگی و کشیدگی داده ها و همبستگی پیرسون مورد بررسی قرار گرفتند. سپس، آزمون رگرسیون خطی جهت پی بردن به تاثیر دما و بارش بر دبی رودها و آزمون من ـ کندال جهت مشخص شدن روند و نقاط جهش، انجام شدند. نتایج بررسی داده ها نشان داد که همه آن ها در شرایط نرمال قرار دارند اگر چه تا حدودی از کشیدگی و چولگی برخوردارند. در آزمون همبستگی پیرسون نیز مشخص شد بین داده های هواشناسی و هیدرومتری، همبستگی وجود دارد.</span></span></b></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">مدل رگرسیون مورد استفاده، تغییرات میان بارش و دبی را (بر خلاف دما و دبی) به خوبی نمایان کرده است. از سوی دیگر، کارکرد بالای مدل در تبیین تغییرات دبی نسبت به بارش را شاهد هستیم. طبق نمودارهای رگرسیون، روند نزولی بارش و دبی و افزایشی دما در هر سه حوضه مشهود است. </span></span></span></b></span></span></span></span> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">در آزمون من ـ کندال، روند معنادار افزایشی دما در حوضه های بازفت و بشار، روند کاهشی دبی در حوضه های بازفت و بشار و روند کاهشی بارش در حوضه های زز و بازفت به چشم می خورد و به جز دمای حوضه زز، در متغیرهای همه حوضه ها جهش نیز رخ داده است. </span></span></b></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"></div> <div><span style="font-size:12pt"><span style="line-height:14.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:11.0pt">In order to comprehend the water flow characteristics and variations of the Karun River, we examined the Zaz, Bazoft, and Beshar sub-basins from its main branches. The reason for choosing these basins was the proximity to the catchment centers of the Middle Zagros and their location upstream of the dams.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:14.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:11.0pt">&nbsp;Iran Water Resources Management Company provided all the required data (from the water year </span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:14.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:11.0pt">1356-57 to 1395-96), and we analyzed them using Kolmogorov-Smirnov tests, data skewness, skewness, and Pearson correlation. Then, we performed the linear regression test to determine the effect of temperature and precipitation on river discharge, and they conducted the Mann-Kendall test to identify the trend and jump points. The results of the data analysis showed that all of them are in normal conditions, although they have some elongation and skewness. The Pearson correlation test revealed a correlation between meteorological and hydrometric data.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:14.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:11.0pt">&nbsp;The regression model used shows the changes in precipitation and discharge (unlike temperature and discharge) well. The significance number of all stations in the model is less than 0.05, which shows that the changes that occurred between predictor and dependent variables are significant. We see the high performance of the model in explaining the changes in discharge compared to precipitation. According to the regression charts, the decreasing trend of precipitation and discharge and increasing temperature are clear in all three basins. </span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:14.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:11.0pt">The Mann-Kendall test reveals a significant trend of increasing temperature in Bazeft and Bashar basins, a decreasing trend of discharge in Bazeft and Bashar basins, and a decreasing trend of precipitation in Zaz and Bazoft basins.except for the temperature of the Zaz basin, all variables show mutations in mutation basins.</span></span></span></span><br> &nbsp;</div> کارون بزرگ, روند, رگرسیون خطی, من ـ کندال Big Karon, Process, linear regression, Mann-Kendall 0 0 http://jgs.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4971-1&slc_lang=fa&sid=1 mohammad radman محمد رادمان radman1388@yahoo.com 100319475328460022674 100319475328460022674 Yes PhD student of Climatology, Kharazmi University, Tehran, Iran دانشجوی دکتری اقلیم شناسی دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران mohammad saligheh محمد سلیقه saligheh@khu.ac.ir 100319475328460022675 100319475328460022675 No Professor of Climatology, Department of Geography, Faculty of Geographical Sciences, Khwarazmi University, Tehran, Iran استاد اقلیم شناسی گروه جغرافیا، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران mohammad hossein naserzadeh محمدحسین ناصرزاده nasserzadeh@khu.ac.ir 100319475328460022676 100319475328460022676 No Professor of Climatology, Department of Geography, Faculty of Geographical Sciences, Khwarazmi University, Tehran, Iran استاد اقلیم شناسی گروه جغرافیا، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران