دانشگاه خوارزمی تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی 2228-7736 25 78 2025 09 23 The use of the HEC-RAS model to evaluate the pattern of sedimentation variations in areas of the Talar river کاربرد مدل HEC-RAS در ارزیابی الگوی تغییرات رسوب‌گذاری بخش‌هایی از رودخانه تالار 256 277 6111 10.61186/jgs.25.78.16 FA فاطمه هاشمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری 0009-0006-2226-640X علی شاهنظری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری 0009-0006-2226-640X ماتیاس نیومان اندرسون استاد دانشگاه Aarhus، دانشکده Agroecology، دانمارک 0000-0003-3845-4465 Journal Article 2024 02 07 The catchment area of the Talar River in Mazandaran Province is subject to annual flooding events that facilitate the transport of substantial quantities of silt. To investigate sediment transport dynamics within this watershed, samples were collected at five designated sections along an 11-kilometer segment of the Talar River. The sampling intervals were delineated as follows: 24.7–22.4 km, 18.2–20.5 km, 17.5–18 km, 16.75–17.5 km, and 11.5–16.75 km, measured from the urban area of Malakala-Najjarkala to Arab Roshan, with all distances calculated from the shoreline. This study aimed to analyze sedimentation and erosion patterns over a five-year period (2016–2021) employing the HEC-RAS model. Sediment transport and volume were assessed based on long-term data obtained from the Kiakla hydrometric station, with a specific focus on flood conditions associated with return periods of 2, 10, 25, 50, and 100 years. The findings indicate that the cumulative sediment input at the beginning of the monitored section is 0.9 million tonnes lower than the total sediment at the end. The river exhibits a pronounced tendency towards erosion. In the first section (22.4–24.7 km), the mean sediment height is 11 cm, accompanied by significant sedimentation totaling 6 million tonnes. The second section reflects an approximate deposition of 1 million tonnes. The third section demonstrates a relatively stable sediment pattern. In the fourth section, the conditions for erosion—both in terms of depth and volume—are deemed unsuitable for sediment harvesting. The fifth section (11.5–16.75 km) records erosion amounting to approximately 8.3 million tonnes, with height variations ranging from 10 to 20 cm. Under these circumstances, sediment removal is impractical; However, the implementation of flood management strategies and river engineering interventions is strongly recommended. حوضه آبریز رودخانه تالار در استان مازندران هرساله شاهد سیلاب‏های بزرگ با حجم رسوب انتقالی بسیار زیاد می‏باشد. برای بررسی انتقال رسوب از حوضه‏ی آبریز مذکور، 11 کیلومتر از رودخانه تالار در پنج بازه مکانی در فواصل 4/22- 7/24، 2/18 -5/20، 5/17- 00/18، 75/16- 5/17 و 5/11 – 75/16 کیلومتر از محدوده شهری از دریا ملاکلا- نجار کلا تا عرب روشن انتخاب شد تا الگوی تغییرات رسوب‌گذاری و فرسایش در بازه زمانی پنج ساله (1400- 1395) با توجه به قابلیت‏های مدل HEC-RAS، موردبررسی قرار گرفت. برهمین اساس از آمار بلندمدت ایستگاه هیدرومتری کیاکلا، در شرایط سیلاب با دوره‏ی بازگشت‏های 2، 10، 25، 50 و 100 ساله برای حوضه‏ی آبریز ایستگاه مذکور انتقال رسوب و حجم آورد رسوب تجزیه‌وتحلیل و بررسی شد. نتایج نشان داد مجموع رسوب ورودی در طول کل شبیه‏سازی در ابتدای دوره از مجموع رسوب در انتهای دوره شبیه‏سازی به میزان 9/0 میلیون تن کمتر و رودخانه در اکثر مواقع به‌صورت فرسایش‌پذیر است. همچنین متوسط ارتفاع رسوب در بازه مکانی اول (4/22- 7/24) 11 سانتیمتر و میزان رسوب‌گذاری 6 میلیون تن و رسوب‌گذاری قابل‌توجه می‌باشد. در بازه مکانی دوم (2/18 -5/20) میزان رسوب‌گذاری تقریباً 1 میلیون تن می‌باشد. در بازه مکانی سوم نیز نتایج کم‌وبیش مشابه وجود دارد. در بازه مکانی چهارم شرایط از نظر عمق و حجم فرسایش برای برداشت مناسب نیست. بازه مکانی پنجم (5/11 – 75/16) میزان فرسایش به‌طور تقریبی 3/8 میلیون تن به دست آمده است. دامنه تغییر ارتفاع فرسایش در بازه مکانی پنجم از 10 الی 20 سانتیمتر متغیر است. https://jgs.khu.ac.ir/article_6111_721e049e9903c3a740c4902878c99923.pdf