دانشگاه خوارزمی تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی 2228-7736 25 77 2025 06 22 Modeling and predicting the trend of temperature changes in Hamedan County مدلسازی و پیش بینی روند تغییرات دما در شهرستان همدان 152 173 6081 10.61186/jgs.25.77.17 FA زهره مریانجی دانشیار اقلیم‌شناسی دانشگاه سید جمال‌الدین اسدآبادی، اسدآباد، همدان، ایران. 0000-0003-1290-2848 فاطمه ستوده دانش آموخته دکتری آب‌وهواشناسی، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. میثم طولابی نژاد دانش آموخته دکتری آب‌وهواشناسی، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده ‌علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. 0000-0001-9654-0834 زیبا زرین دانش آموخته کارشناس ارشد، گروه فتوگرامتری و سنجش‌ازدور دانشگاه خواجه‌نصیرالدین طوسی، تهران، ایران 0009-0003-3772-2509 Journal Article 2022 11 08 Understanding and predicting future climatic conditions and characteristics is crucial due to their implications for various aspects of life. This research aims to forecast trends in extreme temperatures in the Hamedan region by employing statistical downscaling of general circulation model data. The LARS statistical downscaling model has been utilized to downscale data from the HadGEM2-ES general circulation model and the coupled CMIP5 model under three emission scenarios (RCP2.5, RCP4.5, RCP8.5). Correlation estimates between the simulated and observed data indicate values exceeding 0.95 for all months. Additionally, the p-values derived from statistical tests based on the model outputs demonstrate an acceptable level of performance in data generation and simulation. Consequently, data from 2011 to 2050 were extracted and analyzed for trends. To elucidate changes in trends, the data were examined across three distinct time intervals. The results indicate that in the optimistic scenario (RCP2.5), no significant trend is observed in the average and minimum temperatures. In contrast, significant trends in temperature data are evident under the RCP4.5 and RCP8.5 scenarios, suggesting that the increase in average minimum temperatures reflects severe climatic changes, particularly affecting precipitation patterns during the cold season. Furthermore, the analysis of the trend data reveals a significant increase in average maximum temperatures on both annual and monthly scales across all three examined scenarios, indicating an imminent environmental crisis. شناخت و پیش بینی شرایط و ویژگی های اقلیمی در آینده به دلیل اهمیت آنها در تمام جنبه های زندگی امری ضروری است. این تحقیق سعی دارد روند تغییرات دماهای حدی را در منطقه همدان با استفاده از ریز مقیاس کردن داده های گردش عمومی جو پیش بینی و تغییرات آن را بررسی کند. جهت ریز مقیاس کردن داده­های مدل گردش عمومی جو (HadGEM2-ES ) و مدل جفت شده (CMIP5) و تحت سه سناریوی انتشار (RCP2.5, RCP4.5, RCP8.5) از مدل ریز مقیاس نمایی لارس استفاده شده است. برآورد همبستگی داده های شبیه سازی شده و داده های واقعی، مقادیر بیش از 95/0 را برای تمامی ماه­ها نشان می­دهد. همچنین P­­_value آزمونهای آماری حاصل از خروجی مدل، مقادیر قابل پذیرش در عملکرد مدل را در تولید و شبیه سازی نشان داد. در نتیجه دادها از 2011 تا 2050 استخراج و مورد بررسی روند قرار گرفت. جهت آشکار سازی تغییرات روند، داده­ها در سه بازه زمانی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان می دهد در سناریوی خوشبینانه (RCP2,5,) روند محسوسی درمیانگین و حداقل دما دیده نمی شود حال آنکه در سناریوی RCP4.5)) و RCP8.5روندهای معناداری در داده ها دما مشاهده می شود و بر این اساس افزایش 1 درجه ای میانگین دمای حداقل، گویای تغییرات آب و هوایی شدیدی است که خصوصا در فصل سرد باعث تغییر نوع بارش می گردد همچنین بر اساس بررسی روند دادها افزایش معنی­دار میانگین حداکثر دما در مقیاس سالانه و ماهانه در هر سه سناریوی مورد بررسی، نشان دهنده بحران زیست محیطی پیش رو خواهد بود. https://jgs.khu.ac.ir/article_6081_adf854f418fc96fb01ad92a2ed2fc35c.pdf