دانشگاه خوارزمی تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی 2228-7736 11 22 2011 12 22 شار رطوبت و الگوهای فضایی- زمانی منابع تامین رطوبت بارش های ایران 109 128 5125 FA مصطفی کریمی 0000-0001-7820-6728 منوچهر فرج زاده هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس Journal Article بررسی سازوکار انتقال و شناسایی منابع تامین رطوبت بارش‌های یک منطقه و شناخت مولفه های چرخه آب بر روی آن از موضوعات مورد توجه در علوم جوی می باشد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی منابع تامین کننده رطوبت بارش‌های ایران، از داده‌های دوباره واکاوی شدهERA-40 مرکز پیش‌بینی‌های میان مدت اروپا (ECMWF) با تفکیک مکانی 5/2 درجه قوسی و زمانی 6 ساعت و متغیرهای جوی نم ویژه، مولفه‌های مداری و نصف النهاری باد را جهت محاسبه شار رطوبت استفاده کرده است. نتایج پژوهش مشخص کرد که دریاهای عرب و مدیترانه به علت انتقال حجم زیاد رطوبت بر روی ایران، مهم‌ترین منبع رطوبتی بارش‌های ایران بوده‌اند و دریاهای سرخ، خزر، عمان و خلیج فارس با اختلافی فاحش در رده ‌های بعدی قرار دارند. همچنین 97 درصد از کل رطوبت منتقل شده مربوط به ترازهای زیر 500 هکتوپاسکال است.الگوی کلی انتقال رطوبت وابستگی شدیدی به الگوی جریان و گردش جو منطقه در ایام مختلف سال داشته و تاثیر زیادی از مناطق فشار زیاد مستقر در ترازهای پایین وردسپهر می پذیرند. بر این اساس می توان پرفشار شرق شبه جزیره عربستان (غرب دریای عرب) و پرفشار شمال آفریقا را تزریق کننده های اصلی رطوبت به داخل ایران دانست. https://jgs.khu.ac.ir/article_5125_37f65c068b7723cd7809ee2d31d7861c.pdf