تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی

تحلیل عوامل مؤثر بر ماندگاری مسکن اقشار کم‌درآمد با مدل‌سازی معادلات ساختاری (مورد مطالعه: مسکن مهر سیرجان)

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری معماری، دانشگاه علوم و تحقیقات و فناوری، تهران، ایران
2 استاد گروه شهرسازی، دانشگاه علوم و تحقیقات و فناوری، تهران، ایران.
3 استاد گروه هنر ومعماری، دانشگاه علوم و تحقیقات و فناوری، تهران، ایران.
4 دانشیار گروه هنر و معماری، دانشگاه علوم و تحقیقات و فناوری، تهران، ایران
چکیده
در دنیای امروز، مسکن و سرپناه بسیاری از جنبه­‌های زندگی انسانی را تحت‌­الشعاع خود قرار داده‌­اند. تأمین مسکن مناسب به­ویژه برای گروه­‌های کم‌­درآمد شهری از مهم‌ترین مسائل و چالش‌های پیش­روی همه کشورهاست. میزان مطلوبیت محیط مجموعه‌­های مسکونی ساخته ­شده برای اقشار کم‌درآمد، همواره از مسائل چالش‌برانگیز بوده ­است. در برنامه­­ها و طرح‌های تهیه شده برای این اقشار، به دلیل سیل عظیم متقاضیان و نیز محدودیت منابع و اعتبارات، غالباً اهداف کمی دنبال شده و اهداف کیفی مهجور مانده­‌اند. بررسی الگوی مسکن این قشر در شهرها نشان می­‌دهد که توجه و به‌کارگیری شاخص‌های مؤثر بر ماندگاری مسکن ازجمله مقولاتی است که باید در فرآیند برنامه­‌ریزی مسکن آن‌ها موردتوجه ­باشد. این مقاله، با هدف تحلیل عوامل مؤثر بر ماندگاری مسکن اقشار کم­­درآمد، به بررسی ادبیات نظری و آزمون فرضیه­‌های تحقیق پرداخته ­است. جامعه­ آماری تحقیق ساکنان مسکن مهر سیرجان می‌­باشند. پس از توزیع پرسشنامه، تجزیه‌وتحلیل داده‌­ها، در دو سطح آمار توصیفی و استنباطی بکار گرفته­ شد. روایی سازه از روش تحلیل عاملی مورد تأیید قرار گرفت. پایایی ابزار نیز با استفاده از آزمون ضریب آلفای کرونباخ 0/7 محاسبه شد. تجزیه‌وتحلیل داده‌­ها از مدل‌سازی معادلات ساختاری با استفاده از نرم‌­افزار اسمارت پی­ال­اس انجام شد. یافته‌های به دست آمده حاکی از وجود رابطه بین شاخص‌های کمی و کیفی مسکن بر ماندگاری می‌­باشد. شاخص کیفی با معیارهای فرهنگی، اجتماعی و مؤلفه‌هایی نظیر امنیت، حفظ حریم خصوصی، حس تعلق به مکان، مشارکت کاربر و ... بیشترین تأثیر بر ماندگاری مسکن مهر سیرجان را داراست.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Analysis of Factors Affecting the Durability of Low-Income Housing Using Structural Equation Modeling (Case Study: Sirjan Mehr Housing)

نویسندگان English

Azam Abbaspour 1
Iraj ietessam 2
Hamid Majedi 3
Azade shahcheragi 4
1 Ph.D. Student in Architecture, University of Science, Research and Technology, Tehran, Iran.
2 Professor Department of Art and Architecture, Science and Research Branch, Islamic Azad University,Tehran, Iran.
3 Professor Department of Art and Architecture, Science and Research Branch, Islamic Azad University,Tehran, Iran.
4 Associate Professor Department of Art and Architecture, Science and Research Branch, Islamic Azad University,Tehran, Iran.
چکیده English

In today's world, housing and shelter have become central to many aspects of human life. Providing adequate housing, especially for low-income urban groups, is one of the most important issues and challenges facing all countries. The desirability of the environment in residential complexes built for low-income groups has always been a challenging issue. In programs and plans prepared for these groups, quantitative goals have often been pursued, and qualitative goals abandoned, due to the huge number of applicants and limited resources and credits. A study of the housing patterns for this group in cities shows that attention to and application of effective indicators of housing sustainability is one of the categories that should be considered in the housing planning process. This article aims to analyze the factors affecting the durability of housing for low-income groups by reviewing the theoretical literature and testing research hypotheses. The statistical population of the study comprises residents of Mehr housing in Sirjan. After distributing the questionnaire, data analysis was performed using descriptive and inferential statistics. The structural validity was confirmed by factor analysis. The reliability of the instrument was also calculated using Cronbach's alpha coefficient test, yielding 0.7. Data analysis was performed using Structural Equation Modeling with Smart PLS software. Findings indicate a relationship between quantitative and qualitative housing indicators and durability. The quality index, with cultural and social criteria and components such as security, privacy, sense of place, and user participation, has the greatest impact on the durability of low-income housing in Sirjan.

کلیدواژه‌ها English

Dwelling
Social housing
Durability
Housing index
آجیلیان ممتاز، شیوا،رفیعیان، مجتبی، آقاصفری ،عارف (1397)، «بررسی مولفه های فردی رضایت مندی سکونتی در پروژه های مسکن اقشار کم درآمد (مورد شناسی: مسکن مهر قرقی) » فصلنامه جغرافیا و آمایش شهری انسانی، (29): 215-228
آجیلیان ممتاز، شیوا،رفیعیان، مجتبی، آقاصفری ،عارف (1397)، «بررسی مولفه های فردی رضایت مندی سکونتی در پروژه های مسکن اقشار کم درآمد (مورد شناسی: مسکن مهر قرقی) » فصلنامه جغرافیا و آمایش شهری انسانی، (29): 215-228
آصفی،مازیار، ایمانی،الناز (1395).« بازتعریف الگوهای طراحی مسکن مطلوب ایرانی- اسلامی معاصر با ارزیابی کیفی خانه های سنتی»، فصلنامه پژوهش های معماری اسلامی، (11): ،56-75
آصفی،مازیار، ایمانی،الناز (1395).« بازتعریف الگوهای طراحی مسکن مطلوب ایرانی- اسلامی معاصر با ارزیابی کیفی خانه های سنتی»، فصلنامه پژوهش های معماری اسلامی، (11): ،56-75
آیوازیان، سیمون(1376)،« حفظ ارزش های معماری سنتی در معماری معاصر»، مجله علمی پژووهشی هنرهای زیبا، 1(2): 43-51
آیوازیان، سیمون(1376)،« حفظ ارزش های معماری سنتی در معماری معاصر»، مجله علمی پژووهشی هنرهای زیبا، 1(2): 43-51
بهرامی،یوسف؛ قادری،ایرج؛ افتاده،بهروز(1395). «بررسی سیاست های توسعه مسکن مهر شهرستان مهاباد در چارچوب توسعه درونزا از دیدگاه ساکنین»، نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، 16(41): 117-134
بهرامی،یوسف؛ قادری،ایرج؛ افتاده،بهروز(1395). «بررسی سیاست های توسعه مسکن مهر شهرستان مهاباد در چارچوب توسعه درونزا از دیدگاه ساکنین»، نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، 16(41): 117-134
پور دیهیمی، شهرام (1394)،« منظر انسانی در محیط مسکونی»، تهران، نشرآرمان شهر
پور دیهیمی، شهرام (1394)،« منظر انسانی در محیط مسکونی»، تهران، نشرآرمان شهر
پاکزاد، جهانشاه؛ (1382). کیفیت فضا. آبادی. 12(2): 100-111.
پاکزاد، جهانشاه؛ (1382). کیفیت فضا. آبادی. 12(2): 100-111.
پالاسما، جوبانی؛ (1385). تعهد اجتماعی و معماری خود مختار. ترجمه ‌رسول‌ مجتبی‌پور. معماری و شهرسازی (17):38-39.
پالاسما، جوبانی؛ (1385). تعهد اجتماعی و معماری خود مختار. ترجمه ‌رسول‌ مجتبی‌پور. معماری و شهرسازی (17):38-39.
پورجعفر، محمدرضا. 1382. جاودانگی در شهرسازی با نگاهی به شهر رم، ماهنامه شهرداری ها،5 (54): 51-54
پورجعفر، محمدرضا. 1382. جاودانگی در شهرسازی با نگاهی به شهر رم، ماهنامه شهرداری ها،5 (54): 51-54
پورمحمدی،محمدرضا؛ اسدی، احمد؛(1393). ارزیابی پروژه های مسکن مهر شهر زنجان؛ نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی 14(33): 171-192
پورمحمدی،محمدرضا؛ اسدی، احمد؛(1393). ارزیابی پروژه های مسکن مهر شهر زنجان؛ نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی 14(33): 171-192
داودپناه،زهره، ابراهیم زاده،محمدباقر(1393)،«عرضه مسکن ملکی؛ راهکار مناسب برای حمایت اجتماعی از مسکن»، مرکز مطالعات تکنولوژی دانشگاه علم وصنعت ایران،1-21
داودپناه،زهره، ابراهیم زاده،محمدباقر(1393)،«عرضه مسکن ملکی؛ راهکار مناسب برای حمایت اجتماعی از مسکن»، مرکز مطالعات تکنولوژی دانشگاه علم وصنعت ایران،1-21
ذبیحی،حسین. حبیب،فرح. رهبری منش،کمال.1390. بررسی رابطه بین، میزان رضایت از مجتمع های مسکونی و تاثیر مجتمع های مسکونی بر روابط انسان. هویت شهر.5 (8): 103-118
ذبیحی،حسین. حبیب،فرح. رهبری منش،کمال.1390. بررسی رابطه بین، میزان رضایت از مجتمع های مسکونی و تاثیر مجتمع های مسکونی بر روابط انسان. هویت شهر.5 (8): 103-118
زیاری،کرامت الله، پرهیز، فریاد، مهدنژاد، حافظ، اشتری، حسن (1389)،« ارزیابی مسکن گروه های کم درآمد و ارائه برنامه تامین مسکن اقشار کم درآمد( نمونه موردی: استان لرستان) »، فصلنامه پژوهش های جغرافیای انسانی، 42 (74): 1- 21
زیاری،کرامت الله، پرهیز، فریاد، مهدنژاد، حافظ، اشتری، حسن (1389)،« ارزیابی مسکن گروه های کم درآمد و ارائه برنامه تامین مسکن اقشار کم درآمد( نمونه موردی: استان لرستان) »، فصلنامه پژوهش های جغرافیای انسانی، 42 (74): 1- 21
ساروخانی،باقر (1393)،«روشهای تحقیق در علوم اجتماعی»، تهران، انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
ساروخانی،باقر (1393)،«روشهای تحقیق در علوم اجتماعی»، تهران، انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان کرمان(1397)،« سالنامه آماری استان کرمان»، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور، مرکز مدارک علمی و انتشارات.
سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان کرمان(1397)،« سالنامه آماری استان کرمان»، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور، مرکز مدارک علمی و انتشارات.
سلطانی، علی، قضایی، محمد، حسینی،عبدالله ، عسکری، سجاد (1393)،«تحلیلی بر ویژگی‌های اجتماعی- اقتصادی ساکنان مسکن مهر، مطالعه موردی شهرهای شیراز، فیروزآباد، آباده، نورآباد و استهبان»،مجله مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای، 6(22): 67-84
سلطانی، علی، قضایی، محمد، حسینی،عبدالله ، عسکری، سجاد (1393)،«تحلیلی بر ویژگی‌های اجتماعی- اقتصادی ساکنان مسکن مهر، مطالعه موردی شهرهای شیراز، فیروزآباد، آباده، نورآباد و استهبان»،مجله مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای، 6(22): 67-84
شاهچراغی،آزاده؛ بندرآباد،علیرضا(1396)، محاط در محیط: کاربرد روان شناسی محیطی در معماری و شهرسازی. سازمان جهاد دانشگاهی تهران.
شاهچراغی،آزاده؛ بندرآباد،علیرضا(1396)، محاط در محیط: کاربرد روان شناسی محیطی در معماری و شهرسازی. سازمان جهاد دانشگاهی تهران.
شفیعیان داریانی، فائزه، پورجعفر،محمذرضا، قبادی، علیرضا(1393)،« مفهوم ماندگاری در معماری اسلامی و مقایسه آن با مفهوم پایداری در معماری معاصر»، فصلنامه پژوهش های معماری اسلامی، 2(4): 32-48.
شفیعیان داریانی، فائزه، پورجعفر،محمذرضا، قبادی، علیرضا(1393)،« مفهوم ماندگاری در معماری اسلامی و مقایسه آن با مفهوم پایداری در معماری معاصر»، فصلنامه پژوهش های معماری اسلامی، 2(4): 32-48.
گوهری نسب،انسیه،ذبیحی،حسن و طغیانی،شیرین(1397)،«جستاری بر کاربست دیدگاه ساکنان در تدوین مدل محله ماندگار ایرانی روزآمد به روش نظریه زمینه ای»،،نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی(54): 103-123.
گوهری نسب،انسیه،ذبیحی،حسن و طغیانی،شیرین(1397)،«جستاری بر کاربست دیدگاه ساکنان در تدوین مدل محله ماندگار ایرانی روزآمد به روش نظریه زمینه ای»،،نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی(54): 103-123.
عباسپور،ا؛ اعتصام،ا؛ ماجدی,ح؛ شاهچراغی،آ(1399)؛رتبه‌بندی"شاخص‌های کمی و کیفی"مسکن؛ با کاربست فن دیمتل‌فازی، فصلنامه جغرافیای اجتماعی شهری، 8(1):45-67
عباسپور،ا؛ اعتصام،ا؛ ماجدی,ح؛ شاهچراغی،آ(1399)؛رتبه‌بندی"شاخص‌های کمی و کیفی"مسکن؛ با کاربست فن دیمتل‌فازی، فصلنامه جغرافیای اجتماعی شهری، 8(1):45-67
عباسی، ح، (1390)،« برنامه ریزی در سیاست های مسکن ایران: مسکن مهر»، جستارهای شهرسازی، (35): 98- 103
عباسی، ح، (1390)،« برنامه ریزی در سیاست های مسکن ایران: مسکن مهر»، جستارهای شهرسازی، (35): 98- 103
عزیزی،م (1383)،«جایگاه شاخص های مسکن در فرآیند برنامه ریزی مسکن»،مجله علمی پژوهشی هنرهای زیبا شماره(17):31-42
عزیزی،م (1383)،«جایگاه شاخص های مسکن در فرآیند برنامه ریزی مسکن»،مجله علمی پژوهشی هنرهای زیبا شماره(17):31-42
عزیزی،م(1384)،«تحلیلی بر جایگاه و دگرگونی شاخص های مسکن در ایران»، مجله علمی پژوهشی هنرهای زیبا شماره(23): 25-34
عزیزی،م(1384)،«تحلیلی بر جایگاه و دگرگونی شاخص های مسکن در ایران»، مجله علمی پژوهشی هنرهای زیبا شماره(23): 25-34
عزیزی،م، ملک محمدنژاد،ص(1386)،« بررسی تطبیقی دو الگوی مجتمع های مسکونی(متعارف و بلند مرتبه)»، مجله علمی پژوهشی هنرهای زیبا (32): 27-38
عزیزی،م، ملک محمدنژاد،ص(1386)،« بررسی تطبیقی دو الگوی مجتمع های مسکونی(متعارف و بلند مرتبه)»، مجله علمی پژوهشی هنرهای زیبا (32): 27-38
عینی فر،علیرضا (1379)،« عوامل انسانی- محیطی موثر درطراحی مجموعه های مسکونی»، مجله علمی پژوهشی هنرهای زیبا (8): 109-118
عینی فر،علیرضا (1379)،« عوامل انسانی- محیطی موثر درطراحی مجموعه های مسکونی»، مجله علمی پژوهشی هنرهای زیبا (8): 109-118
ملکی، سعید (1390)،« بررسی وضعیت شاخص های کمی و کیفی اجتماعی مسکن در شهرستان اهواز»، فصلنامه علمی پژوهشی فضای جغرافیایی، (36):103-130
ملکی، سعید (1390)،« بررسی وضعیت شاخص های کمی و کیفی اجتماعی مسکن در شهرستان اهواز»، فصلنامه علمی پژوهشی فضای جغرافیایی، (36):103-130
نقره کار،عبدالحمید، حمزه نژاد، مهدی، فروزنده، آیسان (1383)،« راز جاودانگی آثار معماری (تحلیلی بر نگرش نوگرا و فرانوگرا و رویکردهای فراگیر)»، مجله علمی پژوهشی باغ نظر، 6(12):31-44
نقره کار،عبدالحمید، حمزه نژاد، مهدی، فروزنده، آیسان (1383)،« راز جاودانگی آثار معماری (تحلیلی بر نگرش نوگرا و فرانوگرا و رویکردهای فراگیر)»، مجله علمی پژوهشی باغ نظر، 6(12):31-44
نقی‌زاده، محمد (1379)،«ویژگی‌ های کیفی مسکن مطلوب (مبانی طراحی و روش‌های تحصیل آن)»، نشریه صفه،10 (31):90-103
نقی‌زاده، محمد (1379)،«ویژگی‌ های کیفی مسکن مطلوب (مبانی طراحی و روش‌های تحصیل آن)»، نشریه صفه،10 (31):90-103
وارثی، حمیدرضا؛ ایزدی، ملیحه؛ محمدزاده، محمود(1394). تحلیل شاخص های کمی و کیفی در مسکن استان های کشور، نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی 15(37): 133-154
وارثی، حمیدرضا؛ ایزدی، ملیحه؛ محمدزاده، محمود(1394). تحلیل شاخص های کمی و کیفی در مسکن استان های کشور، نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی 15(37): 133-154
وزارت راه و شهرسازی، مشاور شرکت رهپو ساخت شارستان (1393) ،« ارزیابی طرح مسکن مهر»، تهران، نشر آذرخش.
وزارت راه و شهرسازی، مشاور شرکت رهپو ساخت شارستان (1393) ،« ارزیابی طرح مسکن مهر»، تهران، نشر آذرخش.
هنرور،جمال الدین؛ جلالیان، سارا؛ (1399). مطالعه تطبیقی تأثیرگذاری عوامل کالبدی-اجتماعی در کیفیت زندگی ساکنان گونه‌های مختلف مسکن در شرایط قرنطینه(نمونه ‌موردی: شهر تهران) نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، 22(64) :307-327
هنرور،جمال الدین؛ جلالیان، سارا؛ (1399). مطالعه تطبیقی تأثیرگذاری عوامل کالبدی-اجتماعی در کیفیت زندگی ساکنان گونه‌های مختلف مسکن در شرایط قرنطینه(نمونه ‌موردی: شهر تهران) نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، 22(64) :307-327
Hair, J. F., Sarstedt, M., Ringle, C. M., & Mena, J. A. (2017). An Assessment of the Use of Partial Least Squares Structural Equation Modeling in Marketing Research. Journal of the Academy of Marketing Science, 40(3), 414-433. [DOI:10.1007/s11747-011-0261-6]
Hair, J. F., Sarstedt, M., Ringle, C. M., & Mena, J. A. (2017). An Assessment of the Use of Partial Least Squares Structural Equation Modeling in Marketing Research. Journal of the Academy of Marketing Science, 40(3), 414-433. [DOI:10.1007/s11747-011-0261-6]
Henseler, J., & Fassott, G. (2011). Testing moderating effects in PLS path models: Anillustration of available procedures. In: V. Esposito Vinzi, W. W. Chin, J. Henseler &H. Wang (Eds), Handbook of partial least squares: Concepts, methods, and applications.Berlin: Springer (in print).
Henseler, J., & Fassott, G. (2011). Testing moderating effects in PLS path models: Anillustration of available procedures. In: V. Esposito Vinzi, W. W. Chin, J. Henseler &H. Wang (Eds), Handbook of partial least squares: Concepts, methods, and applications.Berlin: Springer (in print).
Serrano,Antonio-Jimenez , JesusLizana MartaMolina-Huelva, angelaBarrios-Padura. (2020), Indoor environmental quality in social housing with elderly occupants in Spain: Measurement results and retrofit opportunities, Journal of Building Engineering .Volume 30.p [DOI:10.1016/j.jobe.2020.101264]
Serrano,Antonio-Jimenez , JesusLizana MartaMolina-Huelva, angelaBarrios-Padura. (2020), Indoor environmental quality in social housing with elderly occupants in Spain: Measurement results and retrofit opportunities, Journal of Building Engineering .Volume 30.p [DOI:10.1016/j.jobe.2020.101264]
Tenenhaus, M., Esposito Vinzi, V., Chatelin, Y.-M., & Lauro, C. (2005). PLS path modeling. Computational Statistics & Data Analysis, 48(1), 159-205 [DOI:10.1016/j.csda.2004.03.005]
Tenenhaus, M., Esposito Vinzi, V., Chatelin, Y.-M., & Lauro, C. (2005). PLS path modeling. Computational Statistics & Data Analysis, 48(1), 159-205 [DOI:10.1016/j.csda.2004.03.005]
Wetzels, M., Odekerken-Schorder, G., & Van Oppen, C. (2009) Using PLS Path Modeling for Assessing Hierarchical Construct Models: Guidelines and Empirical Illustration, MIS Quarterly, 33, (33):177-1 [DOI:10.2307/20650284]
Wetzels, M., Odekerken-Schorder, G., & Van Oppen, C. (2009) Using PLS Path Modeling for Assessing Hierarchical Construct Models: Guidelines and Empirical Illustration, MIS Quarterly, 33, (33):177-1 [DOI:10.2307/20650284]
World Bank(1992),The Housing Indicators Program, Extensive Survey: Preliminary Result, June 1992 (United Nations Center for Human Settlement & World Bank, Washington D.C.).
World Bank(1992),The Housing Indicators Program, Extensive Survey: Preliminary Result, June 1992 (United Nations Center for Human Settlement & World Bank, Washington D.C.).